پژوهش های باستان شناسی ایران

ارسال های اخیر

  • مطالعۀ چگونگی ساختار معماری و کاربری کاروانسراهای جوخواه طبس 

    موسوی حاجی, سید رسول؛ محمدیان, فخرالدین؛ شریف کاظمی, خدیجه؛ عنانی, بهرام (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    شرایط استراتژیکی سرزمین ایران و به‌دنبال آن وجود فرصت‌های اقتصادی- تجاری، در گذشته موجب شکل‌گیری و سازماندهی راه‌ها به‌صورت یک شبکۀ ارتباطی منظم و یکپارچه شده‌ بود. تعدد رباط‌ها و کاروانسراها به‌عنوان بناهای میان‌راهی در ...

  • پژوهشی تاریخی در شناخت صحرای مصلّی و دو بنای تخریب‌شدۀ آن در شیراز 

    اسدپور, علی (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    «صحرای مصلّی» همواره نامی آشنا در متون تاریخی و ادبی مرتبط با شیراز بوده ولی دو عمارت تاریخی موسوم به «مصلّی» در آن کمتر مورداشاره بوده‌اند و در تاریخ‌نگاری محلی معماری نقش قابل‌توجهی نداشته‌اند. هدف پژوهش کنونی شناخت صحرای ...

  • بازشناسی شهر اسلامی دینور: تصویری از یک شهر فرهنگی 

    دهقان, مریم؛ زارعی, محمد ابراهیم (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    شهر دینور از مراکز استان ماه‌الکوفه و مناطق فرهنگی جهان اسلام در قرون نخستین اسلامی بوده و در قرن چهارم هجری‌قمری با قدرت یافتن حکومت‌های محلی، ارتقای سیاسی یافته است. «آل‌حسنویه» آن‌را به تختگاهی خود برگزیده، اما درپی ...

  • بررسی و گونه‌شناسی سفال‌های ساسانی محوطۀ زروآوند 2 

    نعمتی, محمدرضا؛ باغشیخی, میلاد (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    تپۀ زروآوند 2 واقع‌در محدودۀ شهر داودآباد فراهان، ازجمله محوطه‌های مهم ساسانی در مطالعات باستان‌شناسی مابین فلات‌مرکزی و غرب کشور محسوب می‌شود که در سال 1401ه‍.ش. مورد کاوش باستان‌شناختی قرار گرفته است. طی یک فصل کاوش در ...

  • مطالعات باستان­‌گیاه­‌شناسی حوضۀ آبگیر سد کنگیر برمبنای بقایای گیاهی مکشوف از بنای ساسانی جهانگیر در استان ایلام 

    خسروی, لیلا؛ شیرازی, زهره (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    جهانگیر، یکی از بناهای شاخص ساسانی در کرانۀ حوضۀ آبگیر سد کنگیر در استان ایلام است که انجام کاوش‌های باستان‌شناسی به‌واسطۀ قرارگیری آن در تراز سیلابی سد کنگیر منجر به کشف سازه‌های معماری و آثار هنری ارزشمندی گردید. رویشگاه‌های ...

  • بررسی و مطالعۀ چهارطاقی نویافتۀ موسوم به آتشکدۀ فردقان در استان مرکزی 

    کریمی, محسن؛ افخمی, بهروز؛ حاجی زاده باستانی, کریم (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    روستای تاریخی فردقان در شمال‌غرب شهرستان فراهان، در استان مرکزی قرار دارد. در این روستای تاریخی بقایای معماری یک قلعۀ عظیم و یک بنای چهارطاقی وجود دارد. برخی از متون به بعضی از رویدادهای تاریخی مرتبط با این اثر تاریخی ...

  • تبیین و تحلیل کارکرد سازه‌های آبی ایالت آسورستان ساسانی و ارتباط آن با فتح اعراب (651-590 م.) 

    خسروی نژاد, کیخسرو؛ ترابی فارسانی, سهیلا؛ سنگاری, اسماعیل (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    شاهنشاهان ساسانی برای کنترل قلمرو وسیع خود نیازمند منابع مالی ثابت بودند که یکی از روش‌های تأمین آن، ساخت‌وسازه‌های آبی و گسترش کشاورزی بود. ایالت آسورستان به‌دلیل وجود رودهای دجله و فرات محل مناسبی برای اجرای طرح‌های ...

  • پتروگرافی و منشأیابی سفال‌های سیاه خشن دورۀ اشکانی به‌دست‌‌آمده از محوطه‌های جزیرۀ قشم 

    کجوری, حدیث؛ خسروزاده, علیرضا؛ حیدریان, محمود (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    محوطه‌های باستان‌شناختی بسیار اندکی مربوط به دورۀ اشکانی در سواحل خلیج‌فارس شناسایی یا کاوش شده‏‌اند و از این‌‏رو شناسایی محوطه‌های اشکانی جنوب‌شرق ایران بسیار مشکل است؛ بنابراین، به‌دلیل مطالعات باستان‌شناختی اندک در این ...

  • کارکرد و نقش پول در اقتصاد شاهی تخت‌جمشید 

    میری, فرشاد؛ مهر آفرین, رضا (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    سازمان اقتصادی تخت‌جمشید، نمونه‌ای از یک سازمان بزرگ و پیچیدۀ اقتصادی بزرگ دنیای باستان محسوب می‌شود که بخش‌های مختلفی (اعم‌از: تولیدی، صنعتی، عمرانی، کشاورزی و...) را دربر می‌گرفت. موتور محرکۀ این سازمان را می‌توان نیروی ...

  • تحلیل انطباق‌پذیری اقلیمی و تمهیدات گرمایشی و سرمایشی معماری مادی مجموعۀ نوشیجان 

    حاجیلوئی, حامد؛ ملازاده, کاظم؛ ملکی, مرتضی (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    مطالعۀ انطباق‌پذیری اقلیمی معماری یک بنای باستانی با بهره‌مندی از علوم باستان‌شناسی، معماری، جغرافیا، اقلیم‌شناسی کاربردی و دیرین‌اقلیم‌شناسی امکان‌پذیر است. انجام چنین مطالعاتی در ارتباط با مجموعۀ مذهبی نوشیجان در دشت ...

  • شواهدی نویافته از رشد پیچیدگی‌های اجتماعی دشت قزوین در آغاز هزارۀ اول پیش‌از‌میلاد 

    بابازاده, سامان؛ ده پهلوان, مصطفی؛ ملکزاده, مهرداد (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    قره‌تپۀ سگزآباد تنها محوطۀ عصر آهن دشت قزوین است که در آن کاوش‌های گسترده‌ای انجام شده  است. متأسفانه به‌دلیل تخریب لایه‌های فوقانی این تپه، اطلاعات از اواخر هزارۀ دوم و اول پیش‌ازمیلاد منطقه بسیار اندک است. کمبودی که ...

  • تغییرات اُلگوی استقراری و جمعیتی دشت کوهدشت در عصر مفرغ 

    حیدری, فرشید؛ نیک نامی, کمال الدین؛ فیروزمندی شیره جین, بهمن (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    محدودۀ فرهنگی کوهدشت جنوبی در غرب استان لرستان در حاشیۀ زاگرس‌مرکزی پهنۀ ایران قرار دارد. این حوزه، دومین دشت وسیع استان لرستان پس از دشت سیالاخور می‌باشد. موقعیت جغرافیایی این دشت به‌گونه‌ای است ‌که توسط نواحی فرهنگی-تاریخی ...

  • جمجمه‌های انسانی تغییرشکل‌یافته در چِگاسفلی 

    علیرضازاده نودهی, مهدی؛ وحدتی نسب, حامد؛ مقدم, عباس (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-05-21)
    جمجمه‌های انسانی تغییرشکل‌یافته، یکی از ویژه‌ترین یافته‌ها درمیان مواد فرهنگی باستانی هستند. تغییرشکل این جمجمه‌ها می‌تواند تحت‌تأثیر عومل مختلفی صورت‌گرفته باشد که ازجملۀ آن‌ها می‌توان به بیماری‌ها، عوامل فرهنگی، فشار خاک ...

  • واکاوی و تبیین مؤلفه‌های مؤثر در انتخاب آثار ملموس برای ثبت در فهرست میراث جهانی 

    محمودی قوژدی, محمدرضا؛ طالبیان, محمد حسن؛ وطن دوست, رسول (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    کنوانسیون حمایت از میراث‌فرهنگی و طبیعی جهان 1972م. مهم‌ترین ابزار حقوقی بین‌المللی در جهت شناسایی و حفاظت میراث مشترک بشریت است. در قلب این کنوانسیون، فهرست میراث جهانی قرار دارد که نمایانگر آثار با «ارزش برجستۀ جهانی» ...

  • تحلیل رفتار سازه‌ای خانه‌های سنتی با تأکید بر عنصر دیوار نسبی؛ نمونۀ موردی خانۀ برنجی شهر کرمانشاه 

    امیری, رامین؛ پیری, سعید؛ اخویسی, امیرهوشنگ (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    این پژوهش رویکردی میان‌رشته‌‌ای جهت هم‌نشینی سازه و معماری می‌‌باشد، که فضاهای معماری را به‌منظور بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های سنتی در (دورۀ پهلوی اول) مورد بررسی قرار داده است؛ بنابراین، جایگاه سازه و اهمیت پایداری آن ‌در ...

  • گذری بر بازتاب‌های اجتماعی تصویر ناصرالدین‌شاه در مطبوعات مصور درباری (مورد مطالعاتی تصویر ناصرالدین‌شاه مندرج در نمرۀ 1 روزنامۀ شرف) 

    اثنی عشری, نفیسه (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    دربارۀ آثار نقاشی‌ دورۀ قاجار از منظر هنری، به‌ویژه تحلیل‌های دیداری، مطالعات ارزشمندی انجام‌شده اما شناخت دقیق‌تر آن‌ها نیازمند کاربرد رویکردهایی فرازیبا‌شناختی هم‌چون جامعه‌شناسی هنر است؛ زیرا منطبق‌بر اسناد تاریخیِ مصور ...

  • گونه‌شناسی درب‌های سنتی شهر تاریخی ماسوله 

    حسن پور لمر, سعید؛ نژاد ابراهیمی, احد؛ ستاری ساربانقلی, حسن؛ وندشعاری, علی (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    کشور ایران به‌جهت دارا بودن پیشینۀ تاریخی غنی در عرصۀ هنر و معماری، دارای درب‌های متنوع و زیبایی است که برمبنای نیازهای کاربران و آرایه‌های آن نیز براساس مفاهیم فرهنگی، مذهبی و تعاملات اجتماعی شکل‌گرفته‌اند. ورودی‌ها، نقشی ...

  • گونه‌شناسی ساختار معماری مساجد محله‌ای بروجرد در بستر هم‌سازی با اقلیم 

    سجادی, علی (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    بحث گونه‌شناسی معماری مساجد در نقاط مختلف ایران، موضوعی است که ازسوی بسیاری از پژوهشگران مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است؛ در این پژوهش تلاش‌شده تا ضمن گونه‌شناسی مساجد محله‌ای، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و توسعۀ الگوهای ...

  • واکاوی آرامگاه و جایگاه معنوی شمس تبریزی در خوی براساس اسناد تاریخی و مطالعات معماری 

    حسن زاده, سید حسین؛ بایرام‌زاده, رضا (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    فرجام کار شمس تبریزی از دیرباز موردتوجه پژوهشگران قرار داشته و در دهه‌های اخیر نظر مجامع فرهنگی بین‌المللی را  نیز به خود جلب کرده است. با توجه به این‌که در نقاط مختلف دنیا مکان‌هایی به‌عنوان آرامگاه شمس تبریزی مطرح شده‌اند، ...

  • پژوهشی در سنگ‌مزارهای آرامستان‌های قدیمی شهرستان مهاباد 

    سلیمی, اسماعیل؛ قزل سفلی, سمیه؛ بایزیدی, معصومه (دانشگاه بوعلی سیناBu Ali Sina University, 2024-02-20)
    نقوش تزئینی سنگ‌قبرها، بازخوردی از شرایط فرهنگی، اجتماعی و دینی است که در قالب نقوش مختلف تجلی می‌یابد. مطالعۀ کیفیات پیدا و پنهان قبرستان‌های تاریخی، به‌منظور درک بخشی از عوالم و روابط حاکم‌بر جوامع گذشته اهمیت زیادی دارد؛ ...

View more