زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز)

 

مجموعه‌های این پایگاه

ارسال های اخیر

  • معرفی، مقایسه و نقد شرح محمد بن قوام بلخی و شرح قاضی ابراهیم تتوی (با تکیه بر ابیاتی از مخزن‌الاسرار) 

    نبی لو, علیرضا (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    در پژوهش حاضر کوشیده می‌شود با مراجعه به نسخه‌های خطی دو شرح مهم مخزن الاسرار نظامی یعنی شرح محمد بن قوام بلخی معروف به کرّی مربوط به قرن هشتم هجری و شرح قاضی ابراهیم تتوی متعلق به قرن یازدهم هجری، ابیاتی از مخزن الاسرار ...

  • تحلیل ساختاری مکاتیب عبدالله قطب 

    پوریزدانپناه کرمانی, آرزو؛ شیخ حسینی, زینب (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    مکتوبات یکی از گونه‌های مهم ادبیّات و انواع نثر فارسی است که در دوره‌های مختلف تاریخی از نظر ادبی، اجتماعی، تاریخی و سیاسی از اهمّیت شایانی برخوردار بوده است. عرفای اسلامی با استفاده از فن مکتوب‌نگاری و با پیروی از پیشوایان ...

  • لطایف فی الاصول 

    عظیمی‌پور, نسیم؛ محمدی, علی (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    لطایف فی الاصول (تاریخ تألیف: 696 هجری قمری) از محمد بن محمد مرغینانی معروف به شمس دبیران کهن‌ترین دانشنامۀ منظوم فارسی است که به دست ما رسیده است. این منظومۀ 4897 بیتی در دو موضوعِ اصلی «علم اصول» (شامل معرفت صفات و افعال ...

  • به نام خواجه بکوشیم یا بنوشیم؟تصحیح بیتی از حافظ بر پایه‌ی روابط درون‌متنی دیوان او 

    فرهادیان, امیرافشین؛ طاهری, محمد (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    شماری از سروده‌های حافظ با یکدیگر در ارتباط‌اند. تحلیل عناصر این پیوندها به درک دقیق‌تر اشعار، شناخت بهتر اندیشه‌ها و روی‌کردهای شاعر و ترسیم بهتر سیمای شخصیت‌های حاضر در سروده‌ها می‌انجامد. آگاهی‌های حاصل از تأمل در روابط ...

  • تحلیل گستاخگویی فلسفی و گفتمان ضداستبدادی سعدی در باب اول بوستان 

    سام خانیانی, علی اکبر (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    تحلیل گفتمان مبحث مشترکی بین زبانشناسی و شاخه های مختلف علوم انسانی و اجتماعی است و تلاش می کند انسجام صورت و مفهوم را در یک متن یا ساحت ارتباطی نشان دهد. متون ادبی از مهمترین محملهای گفتمان هستند. تحلیل گفتمان در آثار ...

  • تحلیل معرفت‌شناختی بیداری در ادب عرفانی فارسی و ساتوری در روایت‌های آیین ذن (مطالعة موردی: «مثنوی معنوی مولوی» و روایت‌های «دروازة بی دروازه» و «صد و یک داستان ذن») 

    بیگ‌زاده, خلیل؛ زندی طلب, احسان؛ رحیمی زنگنه, ابراهیم (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    بیداری به معنای از میان رفتن غفلت و ناآگاهی و یکی از مهم‌ترین اصطلاحات در عرفان اسلامی است که مولوی در داستان‌های مثنوی معنوی بارها از آن سخن گفته، ویژگی‌های آن را بازنموده است. همچنین در روایت‌های آیین ذن، ساتوری همین ...

  • سعدی واقعی و سعدی مستتر در دیباچۀ گلستان سعدی 

    حری, ابوالفضل (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    در روایتپژوهی، بحث مؤلفههای ششگانۀ الگوی ارتباط روایی همیشه مسأله‌برانگیز بوده است. این مؤلفهها به صدای روایت مربوط میشوند که یا بیرونی است یا درونی. سعدی در بیرونیترین جایگاه است که بوستان و گلستان را نگاشته است. اما شیخ ...

  • مقایسه و تحلیل راه‌حل‌های مولوی و اکهارت تُله برای بحرانِ معنا 

    حسنی جلیلیان, محمدرضا؛ شکری, مرتضی؛ نوری, علی (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    معنای زندگی مفهومی مربوط به دوران معاصر است. انسان سنتی در سایة معنایی می‌زیست که برآمده از دین و اسطوره بود، و انسان مدرن معنا را در علم و عقل و پیشرفت جست‌و‌جو می‌کرد، اما انسان معاصر – مشخصاً از جنگ جهانی دوم به بعد – ...

  • گفتمان کاوی مولانا و شمس در بیان عاشقانه براساس نظریه هلیدی 

    جمالی, فاطمه؛ الوندپور, گلاره؛ محمدی بدر, نرگس (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    چکیدهدر پژوهش حاضر، گفتمان عاشقانه ای از مولانا و شمس بر اساس دستور نقش گرای هلیدی تحلیل شده است. بررسی متن(گفتار و نوشتار) در تحلیل گفتمان، در حدی فراتر از ساختارهای صوری زبان صورت می گیرد. در کلام و متون عاشقانه با توجه ...

  • بررسی و تحلیل جایگاه اقتضای حالِ عوامل ارتباط کلامی در ساختار و مفهوم کلام 

    همتیان, محبوبه (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2024-02-20)
    الگوی طراحی شده بر مبنای اقتضای ‌حال نگاهی متفاوت به چراییِ کاربرد ساخت‌های زبانی و آرایه‌های بلاغی در کلام است. در این رویکرد چرایی و علت کیفیت یا چگونگی زبان بررسی و نقش اقتضائات عوامل گوناگون در این زمینه مطالعه می‌شود. ...

  • رویکرد فمنیسم فوکویی: نگاهی به داستان «عروسک پشت پردۀ» صادق هدایت 

    مظفری, فاطمه؛ عامری, فیروزه؛ حسینی, عفت السادات (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    برخی از نظریه‌پردازان فمنیسم بر این باورند که در تحلیل فوکو از مفهوم قدرت، مسئلۀ انقیاد یا غلبۀ جنسیتی به وضوع تبیین نشده‌است. از ‌این ‌رو، آنان به واسطۀ تلفیق مؤلفه‌های فوکویی قدرت با مفاهیم فمنیسم، رویکرد فمنیسم فوکویی ...

  • نقد و تحلیل اکوسایکولوژی در رمان جای خالی سلوچ محمود دولت‌آبادی با نگاهی به نظریه‌ی ساختار شخصیت فروید 

    حیات داوودی, فاطمه؛ حسن زاده نیری, محمدحسن؛ آبشیرینی, اسد (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    اکوسایکولوژی به مطالعه‌ی روان انسان در رابطه با محیط زیست می‌پردازد. روانی که بر اساس نظریه‌ی ساختار شخصیّت فروید محصول ارتباط متقابل، متعامل و متعارض سه عامل "نهاد"(Id)، "خود"(ego) و "فراخود"(superego) است. البته اکوسایکولوژی ...

  • نقش روزنامة کاوه در تاریخ‌ادبیات‌نگاری فارسی 

    زرقانی, سیدمهدی (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    چکیدهوقتی از سنت تاریخ‌ادبیات‌نگاری فارسی سخن به میان می‌آید، غالباً نظرها معطوف می‌شود به ترجمة کتاب‌های تاریخ ادبیاتی اروپاییان که رویکردها، روش‌ها و تمهیدات نوینی را در اختیار مورخان ادبی فارسی‌زبان قرار دادند. بنابراین، ...

  • زمان‌آگاهی بیدل دهلوی از منظر نقد مضمونی 

    کیانی, گلرخ؛ خزانه دارلو, محمدعلی؛ نیکویی, علیرضا (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    زمان در نقد مضمونی یکی از موضوعات اساسی است و از میان منتقدان این حوزه، ژرژ پوله بیش از همه به مؤلفه‌های زمان و مکان توجه دارد. محور اساسی نقد پوله کاوش و بررسی چگونگی ارتباط با دنیای بیرونی است که با تأکید بر مؤلفه‌های ...

  • همزیستی ادب غنایی و تعلیمی در آینه تحلیل بینامتنی آثار نظامی و قابوس‌نامه بر اساس نظریه ژرار زنت 

    جلالت, فرامرز؛ دانش, ابراهیم (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    تحلیل روابط بینامتنی متونِ ادبیِ ژانرهای مختلف، یکی از راهکارهای عملی بررسی آمیختگی یا «همزیستی» انواع ادبی است. قابوس‌نامه و آثار نظامی به عنوان متونی کانونی در ادب فارسی، نقش رسانه‌ای در دادوستد فرهنگی، ادبی و تمدّنی ...

  • کارکردهای نیل در شعر قرن ششم با تأکید بر سنایی، انوری، خاقانی و نظامی 

    مصباح, مقصود؛ پوردرگاهی, ابراهیم؛ فرضی, حمیدرضا (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    گیاهان از دیرباز به عنوان یکی از منابع مهمّ غذا و دارو، مورد توجّه انسان بوده‌است. نیاکان ما طیّ هزاران سال علاوه بر تأمین‌ دارو، غذا و پوشاک، به شناخت بیشتری از گیاه دست‌یافته و از رنگ و بوی‌ تعدادی ‌از گیاهان، در نقّاشی، ...

  • سیر دگرگونی عنوان ردالعجز علی(الی) الصدر در کتاب‌های بلاغی 

    رخشنده مند, سیدعلی سینا؛ فولادی, علیرضا (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    از جمله آرایه‌ها و ترفندهای ادبی که از پیشینه و قدمت دیرینه‌ای برخوردار است و با دسته‌بندی‌ها، عناوین و نام‌گذاری‌های مختلفی در کتاب‌های بلاغی عربی و فارسی ارائه شده «ردالعجز علی (الی) الصدر» یا «رد الصدر الی (علی) العجز» ...

  • کَوَرستان یا گَوِستان (پژوهشی در خصوص نام ماوراءالنّهر در شاهنامه) 

    جلالیان, محمدحسن (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    در سه داستان از شاهنامۀ فردوسی از سرزمینی در نواحی شمال شرقی ایران در حدود ماوراءالنهر یاد شده، که نام آن در دست‌نویسهای موجود به صورت‌های گوناگونی ضبط شده است و مصححان شاهنامه و پژوهندگان جغرافیای آن در انتخاب از بین این ...

  • تأملی تحلیل‌گرایانه به ژانر تمثیلی فیل و خانه‌ی تاریک مولانا با تکیه بر نظریه‌ی نومن و فنومن کانت 

    نرماشیری, اسماعیل؛ میربلوچ زائی, اسحاق (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    مقوله‌های نومن و فنومن یا بود و نمود از جمله مبانی مهم در نظام فلسفی ایمانوئل کانت تلقی می‌شوند. وی از ره‌گذر این مسایل، پیامد اندیشه‌های فلسفی خود را درمورد اثبات‌ناپذیری نومن خدواند و شناسایی و معرفت جهان، تبیین کرده ...

  • نقش و تحلیل کارکردگرایانۀ «حکایت» در انقلاب های جمعی (مطالعه موردی قصۀ مرغان جهان در منطق‌الطیر) 

    خسروی شکیب, محمد (دانشگاه تبریزUniversity of Tabriz, 2023-08-23)
    منطق الطیر عطار از آثار عرفانی برجسته در ادبیات فارسی است که در ساختاری روایی، به قصۀ فراخوان کمّی و کیفی «مرغان جهان» و تلاش جمعی آنها برای رسیدن به «سیمرغ» می پردازد. «حکایت» مهمترین ابزار عطار، در شکل دهی به ساختار این ...

View more