مرور تحقیقات تاریخ اجتماعی بر اساس تاریخ انتشار

در حال نمایش موارد 1 - 20 از 242

  • دگرگونی نظام قشربندی اجتماعی در ایران از سقوط ساسانیان تا پایان امویان 

    ساسان‌پور, شهرزاد؛ مفتخری, حسین (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    ورود اسلام به ایران دگرگونی‌هایی در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران به وجود آورد و بخشی از قشربندی اجتماعی ایران دستخوش دگرگونی شد. این پژوهش صرفاً تأثیر ورود دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران را از سقوط ساسانیان تا سقوط ...

  • تحلیل و توصیف نظام مدیریت شهری اصفهان در صدر مشروطه 

    دهقان نیری, لقمان؛ رجایی, عبد‌المهدی (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    هم‌زمان با انقلاب مشروطیت نهادی به نام بلدیه، برای پُر‌کردنِِِِِِِ خلأ مدیریت شهری، در بیشتر شهرهای کشورمان برپا شد. این نوشتار با مراجعه به منابع عصر مشروطه، روند شکل‌گیری و آغاز به کار ادارة بلدیة اصفهان، بسترهای اجتماعی، ...

  • پدیدة رستم‌التواریخ؛ تأملی بر شخصیت محمّد‌هاشم آصف و اثر تاریخی او 

    فیّاض انوش, ابوالحسن (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    رستم‌التواریخ و رستم‌الحکما دو ترکیب بدیع‌اند که نه در میان عناوین کتاب‌های تاریخی فارسی می‌توان ترکیب ظاهراً بی‌مسمّایی هم‌چون رستم‌التواریخ یافت و نه هیچ حکیمی برای معرفی خود از واژة «رستم» مدد ...

  • بررسی جایگاه سیاسی و اجتماعی زنان ایالت کردستان1 در آغاز سدۀ 14ق/20م 

    زارعی مهرورز, عباس (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    آغاز سدۀ 14ق/20م دورانی سخت برای ایران و به‌ویژه کردستان محسوب می‌شود. بحران‌ شورش‌های عشایری پس از انقلاب مشروطه، عوامل بازدارندة محلی و پیامدهای وخیم جنگ جهانی اول در کردستان، سبب شد که در آنجا شرایط ویژه‌ای ایجاد شود ...

  • تمرکز جمعیتی یهودیان در شهرهای ایران؛ از عصر سلجوقی تا حملة مغول 

    ذیلابی, نگار (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    باوجود اطلاعات شایان‌توجهِ جمعیت‌نگاشتی یهودیان قلمرو عربی از صدر اسلام، اطلاعات زیادی دربارة پراکندگی جمعیتی یهودیان در ایران بعد از اسلام تا دورة سلجوقی وجود ندارد. اما، وجود اطلاعات بیشتر پیرامون این دوره تا حملة مغول، ...

  • رواج تنباکو در قلمرو بابریان 

    نوروزی, جمشید (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    این نوشتار به بررسیِ رواج تنباکو در قلمرو تیموریان هند می‌پردازد. در این مقاله، با اتکا به اطلاعات موجود در منابع تاریخی و با رویکردی توصیفی ـ تشریحی، چگونگی مواجهه چند شاه مقتدر این سلسلۀ با مسئله رواج تنباکو مورد مطالعه ...

  • پیامدهای اجتماعی مهاجرت سلجوقیان به خراسان (416 ـ 433 ق/ 1025 ـ 1041م) 

    رحمتی, محسن (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2011-08-23)
    ترکمن‌های سلجوقی بخشی از قبایل اغوز در شمال رود سیحون بودند که بعد از گرویدن به اسلام، در نیمۀ دوم قرن 4ق، به ماوراءالنهر و در اوایل قرن 5ق به خراسان کوچ کردند. مهاجرت ترکمن‌های سلجوقی به خراسان، از تحولات عمده و اثر‌گذار ...

  • .کالبد‌شناسی شهری قزوین در دوران صفوی 

    عادلفر, باقرعلی؛ فراهانی منفرد, رقیه (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-02-20)
    شهر قزوین پس از تشکیل دولت صفوی اهمیت ویژه و منحصر‌به‌فردی یافت و به‌سرعت مراحل رشد و ترقی خود را در زمان شاه ‌طهماسب اول طی‌ کرد. این شهر در وهلۀ نخست مرکز تجمع گروه‌ها و اقوام مختلفی شد که پس از پایتخت‌شدن راهی این شهر ...

  • کنسولگری بریتانیا در ایالات جنوبی دریای مازندران در دوران قاجاریه و کارکنان محلی آن 

    کاظم بیگی, محمد علی (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-02-20)
    معمولاً کنسولگری دولت‌های خارجی در بنادر و شهرهایی تأسیس می‌شود که از پیش روابط تجاری با آن‌ها وجود داشته باشد. بریتانیا در دوران قاجاریه به‌رغم نداشتن اتباع و بازرگانی با ایالات جنوب دریای مازندران، یک کنسولگری در رشت و ...

  • تحول مرتبۀ ترخانی در انتقال از جامعۀ تورانی به ایران عصر مغول 

    خیراندیش, عبدالرسول (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-02-20)
    ترخان لغتی ترکی به معنای آزادة معاف از انجام خدمات یا مصون از مجازات و مرتبه‌ای شناخته‌شده در میان ترکان و مغولان بوده است. چنان‌که چنگیزخان به دو نفر که در موقعیتی بسیار حساس و خطرناک به او کمک کرده بودند، چنین مرتبه‌ای ...

  • غلات و غلات و زندگی اجتماعی مردم ایران در جنگ دوم جهانیزندگی اجتماعی مردم ایران در جنگ دوم جهانی 

    آبادیان, حسین (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-02-20)
    مقالۀ حاضر بر‌اساس گزارش‌های روزنامۀ اطلاعات، برگ‌هایی از اسناد آرشیو ملی امریکا و سازمان اسناد ملی بریتانیا، به‌علاوة خاطرات و مشاهدات کسانی که شاهد ماجرا بوده‌اند، نوشته شده است. موضوع اصلی مقالۀ حاضر بحران غلات، ...

  • تعمیر و توسعۀ راه تهران ـ قم در دوران قاجار 

    وزین فضل, مهدی؛ قنبری کلاشی, صباح (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-02-20)
    شاهان قاجار بیش از شاهان دیگر سلسله‌های حاکم بر ایران به قم و عمران این شهر مذهبی اشتیاق نشان دادند. در دوران ناصرالدین‌شاه و به‌همت صدراعظمش میرزا ‌علی‌اصغر‌خان امین‌السلطان، راه جدیدی بین تهران و قم با تعداد زیادی ...

  • شایعه و شایعه‌پردازی در عصر قاجار 

    چراغی, زهره (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-02-20)
    شایعه در همۀ فرهنگ‌های بشری وجود دارد و پدیده‌ای است که بر‌اساس شنیده‌ها و زمینۀ قبلی افکار عمومی شکل ‌می‌گیرد. بشر در زندگی روزمرۀ خود با دوستان، آشنایان، همکاران، و مانند آن‌ها شایعات زیادی را می‌شنود و یا منتشر می‌سازد. ...

  • تأثیر حملات و حکومت مغولان در جمعیت خراسان (616 - 736 ق) 

    عباسی, جواد؛ یارمحمدی, تکتم (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-08-22)
    خراسان، از مناطق مرزی و مسیرهای ارتباطی مهم و درعین‌ حال از کانون‌های بااهمیت سیاسی و تمدنی ایران، شاهد تحولات تاریخی بسیاری بوده است. از دوره‌های مهم در این تحولات، دوران حملة مغول به ایران و عصر حکومت ایلخانان بود. از ...

  • رویکرد حکومت به زرتشتیان در عهد ناصری 

    تشکری, علی‌اکبر (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-08-22)
    سابقۀ حضور زرتشتیان در یزد به نخستین ایام ورود اسلام به ایران باز‌می‌گردد. تهاجم تیمور و گسترش مصائب آن‌ها در خراسان و نواحی شمالی باعث شد تا یزد با ویژگی‌هایی چون امنیت نسبی و مسافت زیاد از مراکز تحول‌خیز به کانون معتبری ...

  • فرایند حل یک معضل اجتماعی در مدیریت شهری اصفهان 

    رجائی, عبدالمهدی؛ نورائی, مرتضی (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-08-22)
    این مقاله به موضوع فاضلاب شهری و تأثیرات آن در زندگی اجتماعی مردم شهر اصفهان می‌پردازد. قرن‌ها فاضلاب شهری منبع خوبی برای غنی‌کردن زمین‌های کشاورزی بود. اگرچه جمع‌آوری و حمل و نقل آن مایة برهم‌زدن بهداشت شهر و آسایش شهرنشینان ...

  • نهاد دایگانی در دورۀ ساسانیان 

    جلیلیان, شهرام (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-08-22)
    در دوران ساسانیان، شاه‌زادگان دودمان سلطنتی، به‌ویژه ولی‌عهد، باید هنرها و فنون گوناگون شاهانه هم‌چون اسب‌سواری، زوبین‌افکنی، کمان‌داری، شکار، چوگان‌بازی، و دیگر آیین‌های در پیوند با شهریاری را می‌آموختند، هم‌چنین به ...

  • نقش ارتباطات سنتی در جنبش‌های سیاسی اجتماعی شیعه 

    الویری, محسن؛ نظری مقدم, جواد (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-08-22)
    توجه به مفهوم ارتباطات سنتی و پژوهش دربارة نقش آن در تحولات اجتماعی ‌ـ سیاسی شیعه می‏تواند، ضمن بازشناسی هویت اجتماعی شیعه، ما را به شناخت عمیق‏تر ابزارهای ارتباطی سنتی و کارکردها و قابلیت‌های آن در جوامعی با فرهنگ شفاهی، ...

  • پیامد‌های اجتماعی ـ اقتصادی تاخت‌و‌تاز نگودریان در قلمرو ایلخانی (656 - 696 ق) 

    رحمتی, محسن؛ بیرانوند, طاهره (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2012-08-22)
    اوضاع اجتماعی و اقتصادی ایران در عهد ایلخانان از عوامل متعددی تأثیر می‌پذیرفت. یکی از این عوامل نگودریان بودند که با نافرمانی از ایلخانان و تاخت‌وتاز در قلمرو آنان در اوضاع اجتماعی و اقتصادی این دوران تأثیر ‌گذاشتند. این ...

  • زوال تمدن کاریزی ایران به روایت سفرنامه‌های بیگانة روزگار قاجار 

    رحمانیان, داریوش؛ میرزایی, مهدی (پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگیInstitute for Humanities and Cultural Studies, 2013-02-19)
    سفرنامه‌‌نویسان غربی به‌ویژه در دو قرن اخیر گزارش‌گران بیرونی وضعیتی در ایران بوده‌اند که می‌توان از آن به انحطاط و عقب‌ماندگی تمدنی ـ فرهنگی تعبیر کرد. وضعیت اقلیمی و جغرافیایی ویژۀ ایران و خشکی و کم‌آبی و به‌ تبع آن ...