جغرافیا و روابط انسانی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز:

وبسایت:  www.gahr.ir

تعداد شماره ها: 10

تعداد مقالات: 548

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

معایب و نارسایی‌های آمایش ایران در حوضه انرژی با تأکید بر شیوه انتقال انرژی به مناطق شرقی

کیومرث یزدان پناه درو; داود مقدم

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 1-26

نیل به توسعه یافتگی در هر جامعه‌ای در وهله اول، مستلزم وجود عزم و اراده ملی برای پیشرفت و تعریف الگوی توسعه متناسب با مقتضیات جامعه و در وهله دوم، به وجود یک نقشه راه توسعه که بتواند ضمن به دست دادن قابلیت‌ها و فرصت‌های توسعه از یک سو و تنگناها و چالش‌های فعلی و آتی، از سوی دیگر، با بهره گیری از تجارب پیشین، مطلوب‌ترین مسیر توسعه را فراروی جامعه قرار دهد، بستگی دارد. از همین رو آمایش سرزمین به عنوان سندی که خطوط کلی سازماندهی فضای سرزمینی کشور و نیز خط مشی‌های توسعه زیرساختی سرزمین را مقدر می سازد، ضرورتی تام دارد. هدف از این پژوهش استفاده از برنامه‌ریزی راهبردی که روشی نظامیافته برای اخذ تصمیمات و اجرای فعالیتها در خصوص شکل‌دهی و رهنمود یک سیاست محسوب می شود، به تأثیر اجرای این سیاست بر توسعه مناطق شرقی کشور در حوضه انتقال انرژی با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از مدل تحلیلی SWOT بپردازد. نتایج حاصله نشان میدهد که با توجه به شرایط فعلی، راهبردهای مناسب حرکت در مسیر آمایش مناطق شرقی کشور از نوع تدافعی است و هم‌اکنون بر اساس اولویت‌بندی انجام شده راهبردهای تدوین برنامه جامع، توسعه همه جانبه استان‌های شرقی کشور(بخصوص مناطق مرزی)، توسعه و تقویت انواع زیرساخت‌های اساس وپایه در حوضه انتقال انرژی، شامل: حمل و نقل، راه آهن، جاده و... به‌‌‌منظور افزایش پیوندهای کانون‌های پرجمعیت مناطق شرقی با یکدیگر و کانون‌های داخل کشور از اولویت بالاتری برخوردارند. از این رو اتخاذ و اجرای این سیاست به افزایش نقش و سهم کشور در ترانزیت کالا و حمل و نقل بین المللی، تقویت پیوندهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی با کشورهای همجوار شرق و شمال شرقی، ارتقاء سطح متوسط درآمد و شاخصهای توسعه در نواحی شرقی کشور، کاهش فعالیت‌های غیررسمی اقتصادی. واژگان کلیدی: انتقال انرژی، توسعه محور شرق، آمایش سرزمین،راهبرد توسعه،مرزهای شرقی، SWOT.

تحلیل ظرفیت سنجی آژانس‌های گردشگری در توسعه گردشگری پایدار شهری ، مطالعه موردی : شهر کرمانشاه

سمیه امیری پریان; آئیژ عزمی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 27-47

امروزه فعالیت‌های گردشگری به عنوان بخش چهارم از فعالیت‌های انسان پس از کشاورزی، صنعت و خدمات محسوب می‌شود پیش‌بینی کارشناسان این است گردشگری در سال 2020 به عنوان سود آورترین صنعت جهان درآید. اصطلاح پایداری به نحو گسترده رویکردی اساسی برای هر نوع توسعه از جمله گردشگری پذیرفته شده و در مباحث سیاسی و محیطی، گردشگری پایدار به عنوان مفهومی نوین جهت مقابله با آثار مخرب توسعه گردشگری مطرح است. مؤسسات، بنگاه‌های مسافرتی و گردشگری نقش عمده‌ای در تکامل و توسعه گردشگری دنیا دارند، سعی این مؤسسات بر ارائه اطلاعات و فعالیت‌های مسافرتی و هر آنچه که مورد نیاز گردشگر است می‌باشد. گردشگری شهری که به بازدید از مناطق شهری نزدیک زندگی افراد گفته می‌شود؛ نقش مهم و با اهمیتی در توسعه پایدار گردشگری شهر کرمانشاه ایفا خواهد کرد. هدف از مقاله حاضر تحلیل ظرفیت‎سنجی آژانس‌های گردشگری در توسعه گردشگری پایدار شهری شهر کرمانشاه است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از مدل SWOT است که به بررسی ظرفیت‌های آژانس‌های گردشگری در توسعه پایدار گردشگری شهری کرمانشاه می پردازد سپس راهبردهای متناسب ارائه می‌گردد. نتایج نشان می‌دهد که عوامل داخلی یعنی (قوت‌ها) بالاترین اولویت در (ارائه خدمات و صدور بلیط، رزرو آنلاین: هتل، مسافرخانه و رستوران و ...) با وزن نهایی 45/0 و بالاترین اولویت (ضعف‌ها) در (بالا بودن نرخ خدمات و تسهیلات، قیمت بلیط، هتل، حمل و نقل و ...) با وزن نهایی 378/0 و در عوامل خارجی (فرصت‌ها) بالاترین اولویت مربوط به (برخورداری از سرمایه‌گذاری دولتی در توسعه گردشگری شهری) با وزن نهایی 432/0 و (تهدیدها) عامل (تأثیر نوسانات ارز در افزایش هزینه‌ها در ارائه خدمات آژانس‌ها و کاهش گردشگران) با وزن نهایی 432/0 می‌باشد. با توجه به نتایج، بالا بودن وزن عوامل قوت و فرصت نسبت به ضعف و تهدید وجود راهبردهای مؤثر در جهت توسعه پایدار گردشگری شهری را نشان می‌دهد.

تحلیل رگرسیون چندگانه بر عوامل موثر بر رشد خدمات شهری در چین

تقی قاسم شریفی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 48-57

چکیده شاخص موفقیت هر شهری، موفقیت خدمات شهری آن است. اگر چه تحقیقات زیادی در مورد خدمات انجام شده است، ولی شکاف عمده ای با توجه به خدمات منطقه ای، به ویژه درخدمات شهری دریک کشور وجود دارد. در مورد خدمات شهری، تحقیقات کمی درباره عوامل موثر بر خدمات شهری و تاثیر آن بر رشد منطقه ای وجود دارد. در واکنش به این، دولت قصد دارد توسعه خدمات شهری و اقتصاد منطقه ای در برنامه دوازدهم و پنج ساله حاضر از سال 2011 تا 2015 را تسریع کند. بنابراین هدف اصلی این مقاله بررسی عوامل موثر بر رشد خدمات شهری از جنبه های تقاضا، عرضه، محیط سازمانی و تراکم فضایی است. با استفاده از تجزیه و تحلیل رگرسیون چندمتغیره، مطالعه عوامل موثر بر رشد خدمات شهری در چین را مورد بررسی قرار داده است. این مدل نشان داد که به جز شهرنشینی، تقسیم کار، سایر متغیرهای مستقل، به طور مثبت به رشد خدمات شهری در چین کمک کرده اند. کلیدواژگان: خدمات شهری؛ عوامل تاثیرگذار؛ رشد خدمات

ارزیابی ارتقا سلامت روان در فضاهای رهاشده ی شهری با محوریت شکل گیری شهر سالم مطالعه موردی : شهر مشهد

ساناز سعیدی مفرد; امیر گلرو

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 58-82

یکی از محورهای ارزیابی سلامت جوامع مختلف، بهداشت روان آن جامعه است. بی شک سلامت ِ روان، نقش مهمی در تضمین پویایی وکار آمدی هر جامعه ایفا می کند. با شکل گیری فضاهای رها شده ی شهری در واقع نوعی زوال درون شهری بوجود می آید و مقارن است با رشد گسترش شهر در نواحی حاشیه ای ، عدم توجه به این موضوع می تواند بیش از پیش پراکنده رویی شهری را افزایش داده و روند توسعه شهر را ناپایدار سازند و سلامت روان جامعه را در یادگیری و تعاملات اجتماعی به خطر اندازد و عملکرد و بازدهی افراد تحت تأثیر قرار می گیرد. تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کیفی بوده و روش تحقیق مورد استفاده توصیفی- تحلیلی می باشد. با توجه به موضوع مورد بررسی جمع آوری اطلاعات به دو شیوه اسنادی و پیمایشی بوده است، به این صورت که مبانی نظری، شاخص های بررسی شده و داده های سرشماری به صورت اسنادی و کتابخانه ای جمع آوری شده است و به منظور بررسی شاخص ها در کلانشهر مشهد، داده های مورد نیاز از شیوه های پیمایش میدانی شامل برداشت میدانی، مصاحبه با شهروندان گردآوری شده است برای .ارزیابی از روش HIA بهره گرفته شده است نتایج تحقیق نشان می دهد : سیاست HIA لازم به توضیح است که با اینکه اغلب ارزیابی اثرات سلامت در سطح پروژه ها انجام می شود، سیاست های کلی تر از قبیل استخدام، تجارت، آموزش و سیاست های استراتژیک طراحی مکانی برای ارزیابی اثرات سلامت روان می تواند استفاده شود. هدف سیاست های ارزیابی اثرات سلامت از طرف دیگر، جلو گیری از آسیب های اجتماعی و افزایش فرصت هایی برای بهبود سلامتی است.

نقش سازمان‏های مردم نهاد در توسعه پایدار روستایی

بهمن خسروی پور; زینب اسدی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 83-98

توسعهروستاوسامان‏دهیبهوضعیتروستاییان،درچنددههاخیربهیکیازدغدغه‏هایمتولیانوپژوهشگراناینرشتهتبدیلشدهاست .توسعه روستایی از مهم‏ترین موضوعات مطرح در دهه‏های اخیر بوده است. جوامع انسانی با همه امکانات و تدابیر خود می خواهند به این هدف نایل شوند و در این راستا سازمان‏ها و نهادهای مختلفی در این عرصه فعالیت می کنند. از جمله نهادهای تسهیل‏گر در فرایند توسعه جوامع در عصر جهانی شدن سازمان‏های مردم نهاد و غیر دولتی موسوم به (NGO)می‏باشند. سازمان‏های غیردولتی برای مشارکت جامعه و دولت است. این سازمان‏ها از طریق همکاری مردم باهم، با دولت و بخش خصوصی، دربسیاری از زمینه ها بستر ساز توسعه و رشد جامعه می‏باشند و به عنوان بازوی قدرتمند در کنار سازمان‏های دولتی امکانات لازم را برای توسعه پایدار روستایی فراهم می‏نمایند. توسعه پایدار روستایی عبارتست از وحدت میان ابعاداجتماعی، اقتصادیو زیست محیطی به منظور بالا بردن سطح معیشت و رفاه مردم روستایی است..پژوهش حاضرکه بهروشمروریوبااستفادهازمنابعکتابخانه‌ایوسایت‌هایاینترنتیتهیهشدهتلاشداردنقش سازمان‏های مردم نهاددرتوسعهپایدارروستایی راارائهنماید. کلید واژه: جامعه مدنی، سازمان‏های مردم نهاد، توسعه، توسعه روستایی پایدار

ردپای بوم شناختی انرژی و کربن شاخصی برای محافظت از محیط زیست

حسن حذرخانی; فاطمه پرک

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 99-103

در دو دهه اخیر حجم قابل توجهی از کتاب ها و مقاله های علمی در دنیا در شاخه های مختلف علوم در زمینه ردپای بوم شناختی با تمرکز بر ردپای انرژی و کربن انتشار یافته است، هرچند در کشور ایران هنوز ادبیات این قلمرو علمی شناخته شده نیست. اغلب این نوشته ها از دیدگاه متفاوتی به تبیین مفهوم ردپای انرژی و کربن پرداخته اند، هر چند به ندرت حاوی مطالبی درباره شرح و تبیین انواع مفاهیم و اصطلاحات مرتبط بوده اند. افزون براین، مفهوم ردپای انرژی و کربن به طور گسترده ای مورد بررسی قرار گرفته است و هرکسی از دیدگاه خود این مفاهیم را تعریف و تبیین کرده است. در نگاه اول به نظر می رسد توافق جامعی در خصوص اصطلاح ردپای انرژی و کربن وجود دارد. اما در واقع در خصوص معنی و مفهوم دقیق آن، چگونگی اندازه گیری و بکارگیری یکای اندازه گیری آن هنوز سردرگمی زیادی وجود دارد. از سوی دیگر تنها مبحث مشترک در بین نظریات مختلف در زمینه ردپای انرژی و کربن انتشار گازهای گلخانه ای حاصل از مصرف سوخت های فسیلی و فعالیت های تولیدی بشر است و در ورای این مفهوم که به عنوان مرز مشترک علوم شناخته می شود، در خصوص سایر مفاهیم پنهان در اصطلاح ردپای انرژی و کربن اتفاق نظر لازم وجود ندارد. غالب ترین وجه اختلاف در نظریات موجود در زمینه چگونگی اندازه گیری یکای آن است. این مقاله حاصل یک مطالعه مروری است که هدف اصلی آن تلاش برای شرح و تبیین مفاهیم کلیدی مطرح در مباحث مربوط به ردپای انرژی و کربن و دستیابی به دیدگاهی یکپارچه و همسو در چارچوب ردپای بوم شناختی است.

روش تحقیق آمیخته در قلمرو رویکرد پراگماتیسم؛ روشی برای پژوهش‌های جغرافیایی

عقیل خالقی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 104-130

در اواخر قرن نوزده یک روش فلسفى موسوم به پراگماتیسم در آمریکا به ظهور رسید. پراگماتیسم نوعی روش شناخت بوده و به‌عنوان فلسفه‌ای عمل‌گرایانه و واقع‌نگرانه از اهمیت زیادی برخوردار است. پیروان پراگماتیسم، در جغرافیاى کاربردى تأکید بیشترى در زمینه جغرافیاى انسانى دارند. برخی محققان با بازخوانی کارهای پراگماتیست‌ها، به بازتعریف اصول پارادایمی پرداختند. چون پژوهش آمیخته حاصل ترکیب روش‌های کمی و کیفی می‌باشد، پارادایم آن نیز می‌باید هر دو نوع روش پژوهشی را پوشش دهد که پراگماتیسم، راه را به روی شیوه‌های چندگانه، جهان‌بینی‌های متفاوت، پیش‌فرض‌های مختلف و همچنین شکل‌های مختلف گردآوری و تحلیل داده‌ها هموار کرد. بر این اساس، تحقیق حاضر به بررسی روش تحقیق آمیخته در قلمرو رویکرد پراگماتیسم (روشی برای تحقیقات جغرافیایی) پرداخته و ابتدا به متفکران بنیان‌گذار پراگماتیسم و دیدگاه‌های آن‌ها پرداخته سپس به اصول محوری آن و نیز مکاتب و رویکردهای تأثیرگذار پرداخته است. در ادامه به موردتوجه قرار گرفتن و ظهور مجدد پراگماتیسم در جغرافیا پرداخته و پراگماتیسم به‌عنوان فلسفه تحقیق، تشریح شده است. پس از بررسی انتقادات وارده به این رویکرد، روش‌شناسی تحقیق آمیخته (ترکیبی) در قلمرو این مکتب شامل انواع استراتژی‌های شیوه‌ آمیخته تبیین شده است. پس از نشان دادن گام‌های انجام طرح‌های تحقیق آمیخته، خلاصه‌ای از نمونه پژوهش انجام‌شده با روش آمیخته در حوزه پژوهش‌های روستایی آورده شده است.

بررسی وضعیت شاخص های اثرگذار بر توسعه گردشگری روستایی در استان لرستان

مریم بیرانوندزاده; سیامک شرفی; وحید پوربساط

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 131-144

امروزه گردشگری روستایی می تواند نقش بسیار موثری در اشتغال زایی، افزایش درآمد روستاییان، کاهش مهاجرت آنها به شهرها، زدودن فقر از جامعه روستایی و در نهایت رشد و توسعه اقتصادی روستاها داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف؛ بررسی وضعیت شاخص های اثرگذار بر توسعه گردشگری روستایی در استان لرستان تدوین شده است. جامعه آماری تحقیق شامل 12 روستای هدف گردشگری مصوب در استان لرستان می باشند که با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته، داده های تحقیق گردآوری شده اند. نتایج تحقیق نشان داد برای توسعه گردشگری روستایی در لرستان نیاز به جذب سرمایه گذار در بخش خصوصی و دولتی است. از پیامدهای مثبت رونق گردشگری روستایی می توان به توسعه شبکه حمل و نقل، افزایش امکانات تفریحی، ایجاد اشتغال برای روستاییان اشاره نمود. در صورت عدم مدیریت صحیح گردشگری روستایی، شاهد افزایش آلودگی محیط زیست و تغییر شگرف در قیمت املاک در روستاهای مورد مطالعه خواهیم بود. واژگان کلیدی: گردشگری روستایی، روستاهای هدف گردشگری، لرستان.

جایگاه مطالعات تغییر اقلیم در مکان گزینی صنایع مطالعه موردی: شمال استان همدان

علی خاکی; فاطمه پرک

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 145-164

در کشور ما، ایران، که شرایط اقلیمی متفاوت و متنوعی را داراست، توجه به مکان‌یابی محل استقرار صنایع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است . در بیشتر نقاط کشور استقرار واحد‌های تولیدی بدون توجه به مسایل جغرافیایی و اقلیمی صورت گرفته است و این امر موجب بروز خسارت‌هایی در نواحی مختلف کشور شده است. از سوی دیگر توجه به اثرات دراز مدت استقرار صنایع در یک مکان با توجه به تأثیرات آن بر روی اقلیم باید مد نظر قرار گیرد. منطقه مورد مطالعه در این تحقیق در شمال استان همدان قرار گرفته است. صنایع را براساس حجم تولید به پنج کد الف، ب، ج، د وه تقسیم نموده که، میزان تولید صنایع به ترتیب از کد الف به سوی کد ه افزایش می‌یابد. عوامل و عناصری که در این مطالعه جهت مکان‌یابی صنایع در محدوده مورد مطالعه مورد تأکید و تحلیل قرار گرفته‌اند، پارامترهای محیطی، عوامل اقلیمی و عوامل انسانی می‌باشند. جهت بررسی اهمیت و ضابطه پارامترهای اقلیمی درمکان‌یابی، عوامل بارش، دما و باد انتخاب شده است. پس از بررسی مدل‌های مختلف مکان‌یابی و انتخاب مدل مناسب موضوع مورد پژوهش، پایگاه داده‌های GIS شامل داده‌های مکانی ایجاد شده و سپس با استفاده از امکانات مدل‌های مبتنی بر منطق فازی (Fuzzy) و نهایتاً مدل تحلیل سلسله مراتبی AHP ، داده‌های طبقه‌بندی شده، بازیابی، تجزیه، تحلیل و ارزیابی می‌شوند و رویهم اندازی لایه‌ها براساس ترکیب خطی – وزنی لایه‌ها (WLC) انجام شده و بر اساس مدل مورد نظر ضمن تحلیل وضع موجود، خروجی داده‌ها، تولید نقشه‌ی نهایی خواهد بود که مکان‌های مناسب برای احداث مناطق صنعتی را نمایش می‌دهد. سپس موقعیت مناطق منتخب با استفاده از شاخص های تغییر اقلیم مورد بررسی قرار گرفته است. برای نیل به هدف فوق، از آستانه‌های دما و بارش که از طرف کارگروه تغییراقلیم WMO (ETCCDI)، تعیین گردیده است استفاده کردیم.

قراردادهای انتقال تکنولوژی وفناوری

فروغ رضازاده

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 165-169

تکنولوژی یا دانش فنی بخش جدایی ناپذیر حوزه کسب و کارها خصوصاً استارتاپ‌ها است. همچنین تکنولوژی به مفهوم کلاسیک زاده تحولات صنعتی است که اروپاپس از رنسانس به آن دست یافت. به همین جهت صحبت در مورد قرارداد انتقال تکنولوژی یا دانش فنی از اهمیت بسیاری برخوردار است. این تحقیق به صورت مروری و کتابخانه ای و با استفاده از منابع مختلف تدوین شده است. نتایج نشان می دهند که دانش فنی و تکنولوژی مانند دیگر اموال امکان نقل و انتقال را دارند و مالک آن می‌تواند در ازای دریافت مبلغ یا به صورت رایگان حقوق ناشی از آن را به دیگران واگذار نماید. بهترین قالب این انتقال نیز قراردادهای واگذاری یا لایسنس هستند. منتها به منظور جلوگیری از تضییع حقوق مالک دانش فنی و یا انتقال گیرنده، پیشنهاد می‌شود در تنظیم این قراردادها از مشاوره متخصصان این حوزه بهره گرفته شود.

نقش مسئولیت اجتماعی بر توسعه منابع محیط‌زیست و عملکرد سازمان شهرداری‌ها

سحر عسگری

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 170-185

مسئولیت اجتماعی سازمان، عامل اساسی بقای هر سازمان است. افزایش سریع مشکلات زیست‌محیطی همه جوامع بشری را تهدید می‌کند. منشأ این مشکلات زیست‌محیطی را می‌توان به الگوهای رشد جوامع مدرن نسبت داد. بسیاری از مدیران سازمان‌ها با یکدیگر رقابت می‌کنند و از طرفی، به دنبال راه‌حل‌های جدید برای افزایش عملکرد سازمانشان هستند که از نگرانی‌های اصلی سازمان‌های امروزی است. هدف عملکرد، تمرکز کارکنان بر عملکرد وظیفه‌ای است. هدف اصلی این پژوهش شناسایی تأثیر مسئولیت اجتماعی بر توسعه منابع محیط‌زیست و عملکرد سازمان شهرداری‌ها می‌باشد. روش جمع‌آوری اطلاعات در این تحقیق، پیمایشی مبتنی بر پرسشنامه محقق ساخته بوده است. جامعه آماری این تحقیق شرکت‌های مرتبط با محیط‌زیست و فضای سبز شهرداری‌ها می‌باشد و تعداد کارکنان شاغل در این شرکت‌ها 200 نفر می‌باشد که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی در دسترس مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه با نرم‌افزار spss به تحلیل و توصیف متغیرهای پژوهش پرداخته شده است. نتایج حاصل شده از این تحقیق نشان می‌دهد که میان مؤلفه‌های مسئولیت اجتماعی با توسعه منابع محیط‌زیست و عملکرد فرآیندهای داخلی سازمان‌های شهرداری‌ها با ضریب 0.916، توسعه زیست‌محیطی و عملکرد سازمان شهرداری‌ها 0.525 و توسعه اقتصادی عملکرد سازمان شهرداری‌ها برابر با 0.688 و توسعه زیست‌محیطی عرضه‌کننده برابر با 0.811 می‌باشد. رابطه میان توسعه زیست‌محیطی عرضه‌کننده و مزایای رقابتی با ضریب 2.166 و عملکرد مالی 2.545 معنادار می‌باشد. همچنین رابطه میان توسعه زیست‌محیطی عرضه‌کننده و مزایای رقابتی با ضریب 0.275 و عملکرد مالی 0.228 معنادار می‌باشد.

بررسی مؤلفه‌های توسعه پایدار روستایی: چالش‌ها و راهکارها

محمد خدامرادپور; مریم زنگنه

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 186-199

توسعه پایدار روستایی پدیده‌ای پیچیده و دارای ابعاد متعدد است. در واقع بدون شناخت جنبه‌های مختلف سکونت در روستا حفظ آینده روستا امکان‌پذیر نمی‌باشد. حفظ پایداری روستا هدف غایی مؤلفه‌های توسعه پایدار روستایی است. یک‌جانبه‌گری و یا نادیده گرفتن هر یک از مؤلفه‌های توسعه پایدار روستا، خسارات جبرا‌ن‌ناپذیری برای آینده روستا به دنبال دارد. نتایج بررسی نشان‌دهنده آن است که جهت دستیابی به توسعه پایدار روستایی می‌بایست مؤلفه‌هایی نظیر فرهنگ، محیط‌زیست، امنیت، آموزش، مشارکت و انسان را در نظر گرفت. مؤلفه‌های بازدارنده‌ای نیز مانند چالش‌های مدیریتی، دولتی، اقتصادی، زیستی، اجتماعی، زیرساختی و خزش شهری در این مسیر وجود دارد. در مجموع ایجاد دهیاری‌ها، توسعه صنعت گردشگری روستایی مانند گردشگری غذا، بهبود قوانین مربوط به زمین، احداث واحدهای بیوگازی، اجرای طرح هادی و به‌کارگیری سیستم مدیریتی مبتنی بر ویژگی‌های خاص روستا، می‌تواند تسهیل‌گر تحقق توسعه پایدار در روستا باشد. در این پژوهش که به صورت مروری و با استفاده از منابع مکتوب کتابخانه‌ای و سایت‌های اینترنتی تهیه شده، مسأله توسعه پایدار روستا و راه‌های دستیابی به آن بررسی و راهکارهایی را در پایان ارائه می‌نماید.

The Sustainable Development In Article Fifty of Constitution of Islamic Republic of Iran

محمد جواد حسینی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 1-7

This article review the most important concepts of environment. The right to development and sustainable development has special rules to regular the relationship between people and environment because expending the societies and appear the new facilities for utilization of nature and industrialization changes this relationship. The right to development and sustainable development try to regular the human conduct and make rules to arrangement environmental action. The right to development and sustainable development has bilateral relationship.The right to development means every body have right to promoting and expend his life but this right is not unconditional, because the environment and natural resources belonging to every person and every generations. The environment must be remaining for other people, therefore sustainable development appear and try to focus on the right of people to use of environment and the right of next generations to enjoyment of environment and the duties of present people to save environment for future people. The constitution of islamic republic of Iran in article fifty accepted the right to development and sustainable development. The review of this concepts in Iran's constitution is our reason to write this article.

پهنه‌بندی و تحلیل خشکسالی در استان لرستان با استفاده از شاخص‌های خشکسالی

مصطفی فلاحی; محمدرضا منصوری; رسول علی قادری; حسین صالحی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 200-219

چکیده پژوهش حاضر با هدف؛ پهنه‌بندی و تحلیل خشکسالی با استفاده از شاخص‌های خشکسالی در استان لرستان صورت گرفته است، دوره آماری 20 ساله (1395-1369)، به عنوان دوره آماری مشترک در نظر گرفته شد. در ادامه با کمک نرم‌افزار DIP شاخص‌های RAI، PNPI و SPI، وضعیت خشک‌سالی برای ایستگاه‌های مورد مطالعه محاسبه و سپس برای پهنه‌بندی شدت خشک‌سالی از روش‌های زمین‌آماری روش معین عکس فاصله، روش تخمین‌گر موضعی، تخمین‌گر عام و روش تابع‌شعاعی در محیط نرم افزار 5/10 Arc GIS ، استفاده شده است. واژگان کلیدی: خشکسالی، پهنه بندی، لرستان چکیده پژوهش حاضر با هدف؛ پهنه‌بندی و تحلیل خشکسالی با استفاده از شاخص‌های خشکسالی در استان لرستان صورت گرفته است، دوره آماری 20 ساله (1395-1369)، به عنوان دوره آماری مشترک در نظر گرفته شد. در ادامه با کمک نرم‌افزار DIP شاخص‌های RAI، PNPI و SPI، وضعیت خشک‌سالی برای ایستگاه‌های مورد مطالعه محاسبه و سپس برای پهنه‌بندی شدت خشک‌سالی از روش‌های زمین‌آماری روش معین عکس فاصله، روش تخمین‌گر موضعی، تخمین‌گر عام و روش تابع‌شعاعی در محیط نرم افزار 5/10 Arc GIS ، استفاده شده است. واژگان کلیدی: خشکسالی، پهنه بندی، لرستان

تحلیلی بر"شهر دوستدار کودک"

مصطفی خزایی; سارا خزایی

جغرافیا و روابط انسانی, دوره 2, شماره 2, صفحه 220-232

برای اولین بار در تاریخ، اکثر جمعیت کره زمین در مراکز شهری زندگی می‌کنند. از 7.6 میلیارد جمعیت فعلی کره زمین، تقریبا یک سوم شهرنشینان را کودکان تشکیل می‌دهند. تخمین زده می‌شود که تا سال 2050، تقریبا 70 درصد از کودکان جهان ساکن مناطق شهری خواهند بود. به گزارش یونیسف؛ امروزه میلیون‌ها نفر از کودکان شهری در فقر شدید و محیط‌های پرخطر برای زندگی به سر می برند. در این راستا برنامه‌ریزان شهری و اجتماعی و نهادهای مسئول باید در رأس تصمیم‌گیری‌های خود به کودکان توجه کنند. میلیون کودک در شهرها از خدمات اجتماعیِ اساسی نظیر؛ آموزش و بهداشت محروم‌اند. این کودکان مستحق زندگی در محیط ایمن هستند و به کسانی احتیاج دارند تا آنها را از استثمار و سوء استفاده ها محافظت کند. مفهوم «شهر دوستدار کودک» به طور کل به این معنی است که دولت‌مردان چگونه این شهرها را بر اساس علایق بچه‌ها اداره می‌کنند و نیز به شهرهایی گفته می شود که در آن، حقوق اساسی کودکان مثل سلامت، حمل و نقل، آموزش و فرهنگ رعایت می شود. بر این اساس، کودکان به عنوان شهروندانی تعریف شده‌اند که حقوقی دارند و حق دارند نظراتشان را ابراز کنند. شهر دوستدار کودک تنها یک شهر خوب برای کودک نیست؛ بلکه شهری است که به وسیله کودکان ساخته می‌شود.