علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران)

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: دانشگاه علوم پزشکی ایران

موضوع :  پزشکی

شاپا چاپی: ۲۲۲۸-۷۰۴۳

شاپا الكترونيكی: ۲۲۲۸-۷۰۵۱

ايميل:  rjms@iums.ac.ir | razijournal@gmail.com

وبسایت:  rjms.iums.ac.ir

تعداد شماره ها: 206

تعداد مقالات: 4690

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

شماره های پيشين نشریه

شماره جاری

رابطه بین سبک های دلبستگی با مشکلات بین شخصی دانشجویان: نقش میانجی هوش هیجانی

مهران فرهادی; حسین محققی; بیان نسائی مقدÙ

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

زمینه و هدف: از جمله عواملی که به شکل منفی روابط بین­ÙØ±Ø¯ÛŒ دانشجویان را تحت تاثیر قرار می­Ø¯Ù‡Ø¯ØŒ مشکلات بین شخصی است. لذا شناسایی عواملی که بتواند از این مشکلات پیشگیری کند، دارای اهمیت است. هدف از این پژوهش شناسایی رابطه بین سبک های دلبستگی با مشکلات بین شخصی با توجه به نقش میانجی­ هوش هیجانی بود. روش کار: مطالعه حاضر توصیفی- همبستگی و از نوع مدل­ÛŒØ§Ø¨ÛŒ معادلات ساختاری است. جامعه آماری این مطالعه را  دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشگاه بوعلی سینا تشکیل دادند، که در سال تحصیلی 96-95 مشغول به تحصیل بودند. نمونه­Ù‡Ø§ÛŒ این پژوهش شامل 200 دانشجوی دختر بود که به­Ø´ÛŒÙˆÙ‡ نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده­Ù‡Ø§ از سه پرسشنامه­ مشکلات بین­Ø´Ø®ØµÛŒ هرویتز و همکاران 1988 (IIP-60)، سبک دلبستگی بزرگسال کولینز و رید 1990 (RAAS) و هوش هیجانی شرینگ (1996) و جهت تحلیل داده­Ù‡Ø§ از نرم افزارهای آماری SPSS 22 و  LISREL 8.5 استفاده شد. یافته­Ù‡Ø§: نتایج ضریب همبستگی نشان­Ø¯Ø§Ø¯ که سبک دلبستگی ایمن به­Ø·ÙˆØ± معکوس و معنادار (05/0p) و سبک دلبستگی دوسوگرا به­Ø·ÙˆØ± مستقیم و معنادار (05/0p) مشکلات بین­Ø´Ø®ØµÛŒ را پیش­Ø¨ÛŒÙ†ÛŒ می­Ú©Ù†Ù†Ø¯. اما رابطه سبک دلبستگی اجتنابی با مشکلات بین­Ø´Ø®ØµÛŒ معنادار نبود. و نقش میانجی متغیر هوش هیجانی در رابطه بین سبک­Ù‡Ø§ÛŒ دلبستگی و مشکلات بین شخصی تایید شد. بررسی روابط علی بین متغیرها نشان داد که داده‌های پژوهش با مدل مفهومی برازش مناسبی دارند(90/0 = GFI، 97/0 =  CFI، 95/0 = NFI، 025/0 = RMSEA، 133/4/ df =  X2 ). نتیجه­Ú¯ÛŒØ±ÛŒ: یکی از عوامل مهم در کاهش مشکلات بین شخصی، در کنار سایر عوامل، احتمالا داشتن سبک دلبستگی ایمن و هوش هیجانی است. افراد با سبک دلبستگی ایمن، در تنظیم، نظارت، ارزیابی و ابراز هیجان­Ù‡Ø§ÛŒ خود، موفق­ØªØ± هستند. و هوش هیجانی بالا به نوبه خود احتمالا موجب کاهش مشکلات بین شخصی می­Ø´ÙˆØ¯.

رفتار گرلین در فعالیت‌های ورزشی و تمرین

سید مرتضی طیبی; امیرحسین احمدی حکمتی کار; عباس قنبری نیاکی; رزیتا فتحی

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

گرلین، یک هورمون پپتیدی می‌باشد که از Û²Û¸ اسیدآمینه تشکیل شده است و از سلولهای اپسیلون بخش درون ریز لوزالمعده ترشح می شود و یک هورمون پپتیدی اخیراً کشف شده ای است که با ترشح هورمون رشد (GH) و تنظیم هومئوستاز انرژی و انسولین در ارتباط است. به این دلیل که فعالیت‌های بدنی و تمرینات ورزشی سبب بر هم خوردن تعادل انرژی شده و محرکی برای ترشح GH می باشند، از این رو، رفتار گرلین نسبت به فعالیت های ورزشی مورد توجه بسیاری از متخصصین ورزشی قرار گرفته است. در این مقاله سعی شده است تا به معرفی این پپتید و رفتار آن بر اثر تمرین هوازی طولانی مدت، تمرینات هوازی کوتاه مدت و تمرینات مقاومتی بر پایه مرور پژوهش‌های صورت گرفته در این زمینه تا به حال، بپردازیم. مقالات به صورت انگلیسی و فارسی از پایگاه های Science Direct، PubMed، Scopus، Web of Science، Springer، Google Scholar، SID و در دامنه ای از سال ها (1996 تا 2019) مورد بررسی قرار گرفته جمع آوری شده است. ورزش و فعالیت های بدنی به عنوان یک استرس که تعادل انرژی بدن را بر هم می زنند، می توانند بسته به ماهیت خود اثرات متفاوتی را ایجاد کنند، بطوریکه تمرینات بلند مدت می توانند موجب سازگاری و تمرینات کوتاه مدت موجب پاسخ حاد آن شوند که با هم تفاوت دارند. با این حال تحقیقات با توجه به نیازهای پیش رو و نتایج متناقض تحقیقات پیش رو همچنان ادامه دارد.

عوامل موفقیت رهبری در بیمارستان: مطالعه موردی بیمارستان شهید هاشمی نژاد

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

چکیده

زمینه و هدف: رهبری نقش قابل ملاحظه‌ای در موفقیت یا شکست سازمان‌ها دارد. مدیران بیمارستان‌ها برای دستیابی به اهداف سازمانی، نیازمند استفاده از سبک رهبری مناسب هستند. هدف این مطالعه، تبیین عوامل موفقیت زای رهبری در  بیمارستان است.

روش کار: این مطالعه موردی به صورت کیفی در سه ماهه اول سال 1397 در بیمارستان‌هاشمی نژاد تهران انجام شد. جامعه پژوهش شامل مدیران و کارکنان بیمارستان بود. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع آغاز شد و تا اشباع داده‌ها ادامه یافت (45 نفر). برای جمع‌آوری داده‌ها، از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق به انضمام بررسی مستندات استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا با نرم افزار MAXQDA 11 استفاده شد.

 ÛŒØ§ÙØªÙ‡ ها: عوامل موفقیت رهبری بیمارستان شامل عوامل درون سازمانی و برون سازمانی است. ایجاد دورنمای سازمانی، شفافیت رابطه سازمانی، خوداگاهی سازمانی، متقاعدسازی سازمانی، حمایت سازمانی، توسعه حرفه‌ای، ریسک پذیری و انگیزش از عوامل درون سازمانی و الگوبرداری، خدمت رسانی به بیماران و مسئولیت پذیری اجتماعی از عوامل برون سازمانی موفقیت رهبری در بیمارستان بودند.

نتیجه گیری: موفقیت رهبری در  بیمارستان‌ها تحت تأثیر عوامل متعدد درون و برون سازمانی است. مدیران بیمارستان‌ها با توجه به  عوامل درون و برون سازمانی می‌توانند به ارتقای شایستگی‌های رهبری خود بپردازند که در نهایت منجر به بهبود عملکرد بیمارستان  Ø®ÙˆØ§Ù‡Ø¯ شد.

کلیدواژه ها: رهبری، بیمارستان، عوامل کلیدی موفقیت، مطالعه موردی

بررسی ساس ها به لحاظ حشره شناسی، علائم بالینی ناشی از آلودگی و راهکارهای کنترل آلودگی به ویژه در اماکن نظامی

محمد درویشی محمد درویشی

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

 
ساسها یک خانواده از حشرات انگلی کوچک هستند که از خون حیوانات خونگرم تغذیه میکنند. معروفترین عضو این خانواده ﺳﯿﻤﮑﺲ ﻟﮑﺘﻮﻻریﻮس، ساس بستر معمولی میباشد. در سالهای اخیر، ساسها باعث ایجاد بسیاری از آلودگی ها بوده است که منجر به مشکلات بالینی زیاد شده است. به نظر می رسد که در سال های اخیر  شیوه های ناقص مرتبط با مدیریت آفات احتمالا سبب افزایش بازگشت ساس ها شده است.  نتیجه افزایش عظیم تعداد آلودگی های ساس ها این است که مردم به طور فزاینده ای در معرض حشرات قرار می گیرند و در نتیجه خطرات بهداشتی مختلفی به وجود می آورند به خصوص در مراکز نظامی که بهداشت و سلامت در این بخش ها از اهمیت بسزایی برخوردار است.. لذا با توجه به اهمیت آلودگی های احتمالی ناشی از این افت ما بر آن شدیم تا ین مطالعه با بکارگیری جدیدترین مقالات چند سال اخیر نمایه شده در دیتابانک های معتبر  pubmed، ISI، scopus، Embase و DOAJ   و چاپ شده در مجموعه های Elsevier، Willy، ProQuest و Springer با استفاده از کلیدواژه های اصلی موجود در عنوان، به بررسی وجوه مهمی از این آفت از جمله بیولوژی ساس، انتقال پاتوژن ها، طبقه بندی و مراحل زندگی، تغییر حالات جنسی و تولید مثل، فرومون های هشدار، عادات غذایی، جستجو میزبان، رفتار تجمعی و پراکندگی، عوارض بالینی ناشی از آلودگی، بیماری های عفونی، انواع اثرات ساس بر سلامت ، درمان و تکنیک های کنترل ساس و راهکارهای پیشنهادی کنترل آفت ساس مخصوص مناطق نظامی بپردازیم.

 

تأثیر مکمّل‌ یاری بلند ‌مدت خار مریم همراه با چهار هفته تمرین فزاینده بر فاکتورهای آسیب عضلانی زمان استراحت در مردان کشتی‌گیر

مهدی شریفیان; ناصر بهپور; حمیدرضا مهاجرانی; فرامرز دارابی

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

زمینه و هدف: این تحقیق به منظور تأثیر مکمّل‌یاری بلند ‌مدت خار مریم همراه با چهار هفته تمرین فزاینده بر شاخص‌های سرمی آسپارتات ‌آمینو ترانسفراز (AST)، آلانین ‌آمینو تراسفراز (ALT)، لاکتات ‌دهیدروژناز (LDH)، کراتین ‌فسفوکیناز (CPK) زمان استراحت در مردان کشتی گیر انجام شد. روش تحقیق: بیست نفر از کشتی‌گیران داوطلب به طور تصادفی به دو گروه 10 نفری (تمرین+ خار مریم، تمرین+ دارونما) تقسیمشدند. از همه افراد رضایت‌نامه کتبی گرفته شد. مکمّل خار مریم به وزن300 میلی‌گرم در چهار هفته مکمّل‌دهی شد. در مرحله پایه، یک ساعت، 24 ساعت و 36 ساعت بعد تمرین کشتی یکسان از نظر حجم تمرینی نمونه های خونی جمع آوری شدند. از آزمون­Ù‡Ø§ÛŒ تی مستقل، تحلیل واریانس اندازه‌های مکرر، تعقیبی بونفرونی برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد.یافته‌ها: مقادیر AST24 ساعت (0/004=p) و36 ساعت (0/001=p) بعد تمرین در گروه خارمریم کاهش معناداری داشت. همچنین کاهش معناداری در مقادیر  CPK24 ساعت (0/03=p)، 36 ساعت (0/001=p) و ALT24 ساعت (0/001=p) و 36 ساعت (0/001=p) بعد تمرین در گروه خارمریم وجود داشت. مقدار LDH بین گروه ها تفاوت معناداری نداشت. با توجه به آزمون تحلیل واریانس با اندازه­Ù‡Ø§ÛŒ مکرر مقادیر CPK (0/02=p)، AST (0/003=p ( و ALT (0/011=p) در گروه خار مریم کاهش معناداری داشت.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج یافته­Ù‡Ø§ÛŒ مطالعه انجام شده تمرین به همراه مکمل خار مریم در بلند مدت می تواند به کاهش در شاخص های سرمی آسیب عضلانی منجر شود و سبب مقابله بهتری با آنزیم های تولید شده در زمان استراحت بعد تمرین شود.

بررسی اثر طولانی مدت اپی‌گالوکاتچین‌گالات بر تکثیر سلولی و تمایز استئوژنیک سلول‌های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان رت

آتناسادات عظیمی; بیان لطفی; مجید مهدیه; ملک سلیمانی مهرنجانی

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

مقدمه: اپی­Ú¯Ø§Ù„وکاتچین­Ú¯Ø§Ù„ات به‌عنوان یک آنتی­Ø§Ú©Ø³ÛŒØ¯Ø§Ù†Øª قوی نقش مهمی در مهار رادیکال‌های آزاد ایفا می‌کند. بنابراین هدف از این پژوهش، بررسی اثر اپی­Ú¯Ø§Ù„وکاتچین­Ú¯Ø§Ù„ات بر توانایی زیستی، مورفولوژی و تمایز استئوژنیک سلول­Ù‡Ø§ÛŒ بنیادی مزانشیمی مغز استخوان  رت است.  
روش­Ù‡Ø§: سلول‌های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان با استفاده از روش فلشینگ استخراج شدند. در پایان پاساژ سوم سلول­Ù‡Ø§ به 9 گروه کنترل و آزمایشی تقسیم شدند. سلول‌های گروه‌های آزمایشی با غلظت­Ù‡Ø§ÛŒ مختلف اپی­Ú¯Ø§Ù„وکاتچین­Ú¯Ø§Ù„ات (0، 1، 5، 10، 15، 20، 25، 30 و 50 میکرومولار) برای یک دوره 21 روزه در محیط استئوژنیک حاوی 10 درصد سرم جنین گاوی تیمار شدند. سپس توانایی زیستی، میزان معدنی شدن ماتریکس استخوانی،  Ø³Ø·Ø­ کلسیم داخل و خارج سلولی، میزان فعالیت آلکالین فسفاتاز و سطح بیان ژن‌های آلکالین فسفاتاز و استئوکلسین طی روند استئوژنزیس مورد بررسی قرار گرفت. داده‌ها با روش آماری آنالیز واریانس یک‌طرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و تفاوت میانگین‌ها در سطح 05/0 P˂ معنی‌دار در نظر گرفته شد.
یافته­Ù‡Ø§:  ØªÙˆØ§Ù†Ø§ÛŒÛŒ زیستی، میزان معدنی شدن ماتریکس استخوانی،  Ø³Ø·Ø­ کلسیم، میزان فعالیت آلکالین فسفاتاز و سطح بیان ژن‌های آلکالین فسفاتاز و استئوکلسین در سلول‌های بنیادی مزانشیمی تیمار شده با اپی‌گالوکاتچین‌گالات به‌طور معنی‌داری در رفتاری وابسته به دوز، در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت (05/0 P˂). همچنین گستردگی سیتوپلاسم نیز در سلول‌های تیمار شده با اپی‌گالوکاتچین‌گالات مشاهده شد.
نتیجه­ گیری: از آنجاکه اپی‌گالوکاتچین‌گالات افزایش معنی‌داری در توانایی زیستی و تمایز استئوژنیک سلول‌های بنیادی مزانشیمی ایجاد می‌کند; بنابراین آن می‌تواند برای افزایش تمایز و بقای سلولی استفاده شود.

فلاونوئیدها، عواملی اثربخش در محافظت از پرتوها

مهدی مشهدی اکبربوجار; نازیلا قلی‌پور; حسن امانپور

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

با توجه به کاربرد قابل ملاحظه پرتودرمانی در درمان و تشخیص بیماری‌های مختلف و حتی در جنگ‌های هسته‎ای، محافظت افراد و بافت‌های سالم در معرض خطر از این پرتوها حائز اهمیت می باشد. از آنجا که در حال حاضر هیچ محافظ پرتو ایده‌آل و بی‌خطری در دسترس نیست، شاهد تلاش‌ زیادی برای یافتن و استخراج آنها از منابع طبیعی و گیاهی هستیم. ترکیبات فنلی از جمله فلاونوئیدها به طور گسترده‌ای در گیاهان به عنوان متابولیت ثانویه ارائه می‌شوند و برای سلامتی انسان، پیشگیری و درمان بسیاری از اختلالات مورد بررسی قرار گرفته‌اند. از قابلیت‌های زیستی مهم فلاونوئیدها می‌توان به اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضد‌التهابی، ضدتومور، ضد پیری، ضدباکتری و ویروس، حمایت کننده عصبی و محافظت‌کننده پرتویی اشاره نمود. سمیت کم و قابلیت مصرف خوراکی آنها برای بیماران رادیوتراپی، افراد در معرض اشعه، نیروهای نظامی و حتی عموم مردم، نقطه قوت این ترکیبات است. این مطالعه تلاش می‌کند خلاصه‌ای از مکانیزم‌های مولکولی اصلی در اثرات محافظتی پرتو توسط فلاونوئیدها و مروری از نتایج مطالعات جدید ارائه دهد. یافته‌های این مطالعات چشم انداز جامعی از کاربردهای آتی فلاونوئیدها در اختیار ما می‌دهند و می‌توانند به بهینه سازی اثرات آنها در روش‌های حفاظت از پرتوهای سمی کمک کنند.

اثر تمرین هوازی با شدت متوسط و تزریق سلول های بنیادی بر سطوح Dkk-1 و Sclerostin در مدل موش های آرتروزی

طاهره حیدرزاده; هاجر عباس زاده; پروین فرزانگی

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

چکیده
اهداف: پژوهش حاضر به منظور مقایسه اثر تمرین هوازی با شدت متوسط و تزریق سلول های بنیادی بر سطوح  Dkk-1و Sclerostin در مدل موش های آرتروزی انجام شد.
مواد و روش ها: بدین منظور تعداد 42 سر موش نر ویستار 8 هفته ای به طور تصادفی به 6  Ú¯Ø±ÙˆÙ‡Ø› کنترل، آرتروز، سالین، آرتروز-تمرین هوازی، آرتروز-سلول بنیادی و آرتروز-تمرین هوازی-سلول بنیادی تقسیم شدند. استئوآرتریت با آسیب به مینیسک ها و غضروف به موش های نر القاء شد. برنامه تمرینی شامل30 دقیقه دویدن روی نوارگردان بدون شیب و سرعت 14 تا 18 متر در دقیقه برای 8 هفته بود. تزریق سلول بنیادی مشتق از استخوان به تعداد 1000000 سلول بر کیلوگرم بود. سنجش سطوح بافتی  Dkk-1 وSclerostin  Ø¨Ø§ روش الایزا انجام گرفت.  
یافته ها : گروه های سلول بنیادی-تمرین هوازی، تمرین هوازی و سلول بنیادی موجب یک کاهش معنی دار در سطوح Dkk-1 وSclerostin  Ø§Ø³ØªØ®ÙˆØ§Ù† ران در مقایسه با گروه آرتروز شدند (0001/0P). گروه تمرین هوازی-سلول بنیادی مقادیر بالاتری را  نشان دادند (0001/0P).
نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تمرین هوازی به همراه تزریق سلول های بنیادی مشتق از مغز استخوان موجب کاهش سطوح بافتی Dkk-1وSclerostin Ø¯Ø± استخوان ران شده  و احتمال دارد با بهبود متابولیسم استخوان، تخریب استخوانی ناشی از آرتروز را کمتر کند.




 

اثرات طولانی مدت (سه ماه) ورزش هوازی تردمیل و عصاره رزماری (100 میلی گرم در هر کیلوگرم وزن ) بر نورودژنراسیون هیپوکامپ در موش صحرائی پیر نر

هما رسولی جزی; شیما آب آب زاده; منصوره سلیمانی; مهدی مهدی زاده; فاطمه شبخیز

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

اهداف: پیری، پدیده ای است که با توالی تغییرات وابسته به زمان، باعث نورودژنراسیون و کاهش عملکرد فیزیولوژیکی مغز می گردد. استرس اکسیداتیو یکی از مکانیسم های موثر در نورودژنراسیون و فرایند پیری سیستم عصبی است. از آنجا که اثرات آنتی اکسیدانتی ورزش هوازی و عصاره رزماری به صورت جداگانه و اکثرا در کوتاه مدت نشان داده شده است، در این مطالعه بر آن شدیم تا اثرات تجویز طولانی مدت عصاره خوراکی رزماری و ورزش هوازی را به طور جداگانه و توام بر میزان نورودژنراسیون هیپوکامپ در موش های صحرایی پیر نر بررسی نماییم.
روش: موش های صحرایی پیر نر را به مدت سه ماه (5 روز در هر هفته) با ورزش هوازی تردمیل و تجویز روزانه (یک بار در روز) عصاره خوراکی رزماری (حاوی 40% کارنوسیک اسید)  به میزان mg/kg 100 به صورت گاواژ تیمار نمودیم. تعداد نورون های سالم و دژنره شده در ناحیه هیپوکامپ را به ترتیب با روش های رنگ آمیزی نیسل و فلوئورسانس فلورجید بی شمارش نمودیم.
نتایج : در میانگین تعداد نورون های سالم ناحیه CA1 هیپوکمپ رنگ شده با نیسل افزایش معنی داری در رتهای گروههای ورزش و ورزش-رزماری (P) و رزماری (P) در مقایسه با گروههای کنترل (پیر دست نخورده و حامل) دیده شد. در شمارش نورون های در حال دژنره شده، کاهش معنی داری در حیوانات گروههای ورزش، رزماری و ورزش-رزماری (P) در مقایسه با گروههای کنترل (پیر دست نخورده و حامل) دیده شد.

نتیجه گیری کلی: تمرینات ورزش هوازی و مصرف عصاره رزماری (حاوی 40% کارنوسیک اسید) به مدت سه ماه، بطور جداگانه و توام توانسته اند باعث حفظ تراکم نورونی در ناحیه CA1 هیپوکامپ رت های پیر نر گردند. همچنین، تحلیل داده ها نشان می دهد که ورزش هوازی منظم طولانی مدت، اثر حفاظتی قوی تری در حفظ تراکم سلولی هیپوکامپ نسبت به عصاره رزماری داشته است.

بررسی کارامدی پروتکل های غربالگری کشوری برای شناسایی زوجین ناقل بتا تالاسمی با آزمایشات والدین مبتلایان به تالاسمی ماژور و اینترمدیا

غلامرضا باهوش مهدی آبادی

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

مقدمه: تالاسمی (Thalassemia)، اختلالی است که به واسطه کاهش یا عدم ساخت زنجیره های گلوبین به وجود می آید. طبقه بندی تالاسمی ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﺎﻫﺶ ﻳـﺎ ﻋـﺪم ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻫـﺮ ﻛـﺪام از زﻧﺠﻴﺮهﻫﺎی هموﮔﻠﻮﺑﻴﻦ α، β، βδ و δβγ ﺻﻮرت می ﭘﺬﻳﺮد. بتا تالاسمی بر اساس نحوه به ارث رسیدن ژنها، علائم بالینی و نیاز به تزریق خون، به سه گروه مینور(Minor)، اینترمدیا (Inter media) و ماژور (Major) تقسیم می شود. معیارهای عمده آزمایشگاهی شامل MCH و MCV گلبولهای قرمز است که cutoff های مربوط به این مارکرها در دستوالعمل های قبلی و جدید ارائه شده متفاوت است. لذا هدف از این پژوهش بررسی میزان شمارش کامل سلول های خون محیطی و الکتروفورز هموگلوبین والدین مبتلایان تالاسمی ماژور و اینترمدیا است.
مواد و روش ها: این مطالعه از نوع مقطعی  و با روش تصادفی ساده انجام گردید. با مراجعه به بخش بایگانی بیمارستان حضرت علی اصغر تعداد 72 پرونده بیماران مبتلا به تالاسمی استخراج شدند. در کلیه پرونده ها، آزمایش شمارش کامل خون و الکتروفورز هموگلوبین والدین کودکان مبتلا موجود بود و بر اساس آن اطلاعات مورد نیاز شامل مقادیر مارکرهای خونی MCV،MCH ،HbA2 ، RBC، Hb و هم چنین شاخص سن و جنس والدین در چک لیست وارد شده و مورد آنالیز تحلیلی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل آماری داده ها از نرم افزار SPSS ویرایش 20 و SAS ویرایش 1.9 استفاده شد.
نتایج: بر اساس نوع تشخیص (تالاسمی ماژور یا اینترمدیا) و با بکارگیری پروتکل جدید غربالگری و تعیین خطر ابتلا به تالاسمی، 89.7% زوجین در گروه بیماران مبتلا به تالاسمی ماژور و 100% زوجین در گروه بیماران مبتلا به تالاسمی اینترمدیا محسوب شدند. همچنین بر اساس پروتکل معمول تعیین گروه پر خطر، 96.6% زوجین در گروه بیماران مبتلا به تالاسمی ماژور و 100% زوجین در گروه بیماران مبتلا به تالاسمی اینترمدیا قرار گرفتند. همچنین بدون بکارگیری همگلوبین الکتروفوروز، 7.89% برای تالاسمی ماژور و100% در تالاسمی اینترمدیا طبقه بندی شدند. با در نظر گرفتن محدوده RBC طبیعی 0.4 تا 5.5 برای کودکان، موارد آنمی در 67.5% گزارش شده بود. در بین والدین نیز با در نظر داشتن محدوده RBC نرمال بین 7.4 تا 1.6، موارد آنمی در مرد و زن به ترتیب برابر 37.5% و 20% برآورد شد. همچنین موارد RBC بالاتر از حد طبیعی به ترتیب برابر 5.47% و 5/22% بود. به عبارت دیگر، در مردان تنها 15% و در زنان 57.5% با RBC طبیعی مواجه بودند.
نتیجه گیری: با توجه به نتایجی که در این مطالعه حاصل شد، استفاده از پروتکلهای اولیه به دلیل ارزانتر بودن و تشخیص دقیق تر موارد پرخطر برای بتا تالاسمی همچنان ارجحیت داده می شوند. ضمنا، به دلیل شیوع بالای اختلالات هماتولوژیک به ویژه آنمی در این افراد، اجرای پروتکل رفع آنمی در این افراد طبق پروتکل کشوری اکیدا توصیه می شود.

آنالیز پیوستگی ژنتیکی ژن های GCK و HNF1A در جمعیتی از خانواده‌های مبتلا به MODY در استان اصفهان

اکر٠سرمدی; محمد امین طباطبائی فر; فاطمه طباطبائی; مرتضی هاشم زاده چالشتری

علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران), دوره 27, شماره 1, صفحه 0-0

زمینه و هدف: دیابت شیرین گروهی از اختلالات متابولیک است که موجب افزایش سطح قند خون می­Ø´ÙˆØ¯. دیابت نوع یک (T1D)، دیابت نوع دو (T2D) و دیابت تک ژنی 3 گروه اصلی دیابت هستند. دیابت بارز شده در بلوغ جوانان (MODY) نوعی دیابت تک ژنی می باشد که معمولاً با T1D یا T2D اشتباه گرفته می­Ø´ÙˆØ¯ و دارای 14 زیر گروه مختلف است. هدف از این مطالعه، تشخیص MODY و تعیین فراوانی 2 زیرگروه شایع­ØªØ±Ø¢Ù† در جمعیت دیابتی استان اصفهان است.
روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- آزمایشگاهی که با هدف تعیین نوع و فراوانی جهش­Ù‡Ø§ÛŒ 2 ژن GCK و HNF1A در 26 خانواده­ÛŒ مبتلا به دیابت نوع MODY در استان اصفهان انجام شد، از روش آنالیز پیوستگی ژنتیکی با انتخاب 4 مارکر برای هر ژن استفاده شد. پیوسته بودن با تکنیک آنالیز قطعه تأیید و سپس اگزون­Ù‡Ø§ÛŒ ژن مربوطه در خانواده­Ù‡Ø§ÛŒ پیوسته به مارکرهای هر ژن توالی یابی شد.
یافته ­Ù‡Ø§: در این مطالعه از میان 26 خانواده، 4 خانواده به مارکرهای ژن GCK و 3 خانواده به مارکرهای ژن HNF1A پیوسته بودند. پس از توالی یابی اگزون­Ù‡Ø§ÛŒ این 2 ژن در خانواده­Ù‡Ø§ÛŒ مربوطه واریانت های یافت شده بررسی و اثر آن­Ù‡Ø§ بر روی دیابت ارزیابی شدند. هیچ جهش بیماری زایی در این میان یافت نشد ولی تعدادی پلی­Ù…رفیسم با افزایش استعداد ابتلا به دیابت یافت شد.
نتیجه­ گیری: در این مطالعه با وجود پیوسته بودن برخی خانواده­Ù‡Ø§ برای مارکرهای 2 ژن مورد نظر، علی رغم این که در مطالعات دیگرجهش در این 2 ژن شایع­ØªØ±ÛŒÙ† علل بروز MODY معرفی شده بودند، هیچ جهش بیماری­Ø²Ø§ÛŒÛŒ در هیچ­ÛŒÚ© از بیماران یافت نشد. بنابراین به نظر می­Ø±Ø³Ø¯ که پروفایل ژنتیکی در جمعیت مورد بررسی با پروفایل ژنتیکی جمعیت­Ù‡Ø§ÛŒ مطالعه شده بسیار متفاوت است.

ابر کلیدواژگان