راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

سردبير: حمید امیرنژاد

موضوع :  کشاورزی و منابع طبیعی

شاپا: ۲۵۳۸-۳۴۲۶

ايميل:  journal_sanru@yahoo.com

وبسایت:  jea.sanru.ac.ir

تعداد شماره ها: 12

تعداد مقالات: 96

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

شماره های پيشين نشریه

شماره جاری

شناسایی و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه‌ی کارآفرینی در بخش کشاورزی استان خوزستان

نسیم منجزی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 1-9

کارآفرینی کشاورزی یکی از زمینه‌های کارآفرینی و  به معنی پذیرش مخاطرات حاصل از یک واحد تولیدی، خدماتی، بازرگانی مرتبط با فعالیت‌های بخش کشاورزی است. تحقیق حاضر با هدف تحلیل نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای توسعه کارآفرینی در بخش کشاورزی استان خوزستان با استفاده از رویکرد تلفیقی AHP-SWOT انجام شد. روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه با افراد خبره (20 کارشناس) جمع‌آوری شد. تعیین نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید به شیوه SWOT و محاسبه وزن راهبردها با استفاده از AHP انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد منطقه مورد مطالعه جهت توسعه کارآفرینی کشاورزی با 7 نقطه قوت و امتیاز نهایی 869/2، 14 نقطه ضعف و امتیاز نهایی 195/2، 11 نقطه فرصت و امتیاز نهایی 894/2 و 13 تهدید و امتیاز نهایی 083/1 مواجه می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد که وجود اقلیم متفاوت در سطح استان و تنوع در تولید محصولات کشاورزی مهم‌ترین نقطه قوت، عدم حمایت نهادهای دولتی و برخورداری مناسب از تسهیلات دولتی مهم‌ترین نقطه ضعف، وجود ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های طبیعی جهت سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی مهم‌ترین نقطه فرصت و ریسک بالای سرمایه‌گذاری در حوزه کشاورزی توسط بخش خصوصی مهم‌ترین نقطه تهدید در توسعه کارآفرینی کشاورزی در استان خوزستان به شمار می‌آیند.

فرصت های سرمایه گذاری زیرساختی به منظور توسعه ی کسب وکارهای کشاورزی بر مبنای رهیافت مشارکت عمومی- خصوصی

غلام‌حسین حسینی‌نیا; شهرام مقدس فریمانی; هدا صفدری

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 10-21

        زیرساخت کشاورزی شامل تمام خدمات اساسی و مورد نیاز برای رشد اقتصادی، ارتقای کارایی و عملکرد بازارهای وابسته به مواد غذایی و فیبری است. سرمایه­ گذاری در زیرساخت کشاورزی نیازمند مشارکت گسترده ­ی سازمان ­های مختلف در رابطه با زیرساخت ­های کشاورزی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت ­بندی فرصت ­های سرمایه ­گذاری زیرساختی بر مبنای رهیافت مشارکت عمومی-خصوصی، به­ منظور توسعه ­ی کسب و کارهای کشاورزی است. این پژوهش از نوع کیفی بوده که با بکارگیری روش نمونه ­گیری هدف­مند، 16 نفر از خبرگان و کارآفرینان حوزه ­ی کشاورزی انتخاب شدند. پس از شناسایی زیرساخت­ های بخش­ها و زیربخش­ های مختلف کشاورزی، آنها بر پایه تکنیک تحلیل سلسله مراتبی با استفاده از نرم ­افزار  Expert Choice 11 مورد اولویت­ بندی قرار گرفت. نتایج نشان داد که فرصت ­های سرمایه ­گذاری زیرساختی و اولویت ­های آنها درکسب ­وکارهای کشاورزی به دو دسته زیرساخت عمومی شامل حمل و نقل، گاز، شهرک ­های کشاورزی و گلخانه ­ای و زیرساخت تخصصی کشاورزی شامل خاک/زمین، آب و خدمات تقسیم­ بندی می ­شوند. آسیب شناسی و توجه به حمل و نقل روستایی، اطلاع­ رسانی و آشناسازی کشاورزان با طرح کاداستر و طرح­ های به ­نژادی و اصلاح نژاد دام از پیشنهادهای این تحقیق بودند.

اشتغال دانش‌آموختگان بخش کشاورزی: تحلیل نگرش دانشجویان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

طاهر عزیزی خالخیلی; میثم منتی زاده

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 22-34

     اشتغال دانش‌آموختگان بخش کشاورزی یکی از مهمترین دغدغه‌های جامعه، برنامه‌ریزان و سیاست‌گزاران این بخش در کشور می‌باشد. در سال‌های اخیر، بیکاری‌های فزاینده‌ی قشر تحصیل‌کرده کشاورزی نگرانی‌های زیادی را برای دانشجویان رشته‌های کشاورزی و خانواده‌های آنها ایجاد کرده است، از این رو، پژوهش حاضر با هدف سنجش و ارزیابی نگرش و دیدگاه دانشجویان نسبت به آینده شغلی‌شان در سطح دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اجرا شده است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی– همبستگی بوده و از فن پیمایش و ابزار پرسشنامه برای جمع‌آوری داده‌ها آن استفاده شده است. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در مقاطع تحصیلی مختلف (2770N=) بوده که یک نمونه 321 نفری از آنها با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه­ بندی ­شده تصادفی انتخاب شدند. روایی پرسشنامه به‌وسیله متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی مورد تأیید قرار گرفت و برای سنجش پایایی مقیاس­ های پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد (دامنه 723/0–881/0). نتایج تحقیق نشان داد که نگرش دانشجویان نسبت به آینده شغلی در بخش کشاورزی در سطح متوسط بود. همچنین، نتایج آزمون‌های مقایسه میانگین نشان داد که نگرش دانشجویان دختر و پسر، نگرش دانشجویان دانشکده‌های مختلف و دانشجویان با وضعیت شغلی مختلف نسبت به آینده شغلی‌شان تفاوت آماری معنی‌داری نداشت که این نتیجه حاکی از فرصت‌های شغلی متناسب برای جنسیت‌های مختلف و رشته‌های تحصیلی متفاوت دارد. دانشجویانی که حداقل آشنایی با رشته تحصیلی کشاورزی قبل از ورود به دانشگاه داشتند، نگرش مساعدتری نسبت به آینده شغلی در بخش کشاورزی داشته و دیدگاه روشن‌تری نسبت به فرصت‌های شغلی پیش رو داشتند. نتایج تحلیل رگرسیونی داده‌ها حاکی از آن بود که نگرش دانشجویان نسبت به آینده شغلی‌شان تحت تأثیر متغیرهای حمایتی (میزان موافقت و حمایت اطرافیان از رشته تحصیلی) و تحصیلی (میزان مواجهه با مشکلات در دانشگاه، میزان مطالعه درسی و سابقه حضور در دانشگاه) می‌باشد.

واکاوی مقایسه ای زمینه های کارآفرینی زنان روستایی استان فارس

مرجان گلکارفرد; کورش رضائی مقدم; مهسا فاطمی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 35-47

     با توجه به سطح توسعه ­ی اقتصادی، زنان نقش اساسی در کشاورزی و توسعه ­ی روستایی به ­ویژه در کشورهای درحال توسعه ایفا می­ کنند. یکی از راه ­های پیشرفت، توجه به توسعه ­ی فعالیت ­های کارآفرینی در روستاها است. هدف این پژوهش تحلیل متغیرهای فردی و حمایت ­کننده فعالیت­های کارآفرینی زنان روستایی در استان فارس است. پژوهش با استفاده از روش پیمایش و نمونه­ گیری تصادفی طبقه ­بندی انجام شد. جامعه ­ی آماری تحقیق شامل کلیه ­ی اعضای شرکت ­های صندوق حمایت از توسعه ­ی بخش کشاورزی زنان در استان فارس (3033 نفر) بوده که در قالب سه شرکت در شهرهای مرودشت، شیراز و استهبان فعالیت می­ کنند. حجم نمونه طبق جدول کرجسی و مورگان 393 نفر تعیین شد. نتایج نشان داد که برای توسعه­ ی فعالیت ­های کارآفرینی زنان روستایی، ارتقای سطح روحیه و انگیزه­ ی زنان کارآفرین و فراهم­ سازی زیرساخت­ های لازم از جمله ایجاد فضای مناسب کسب ­وکار توأم با سیاست ­های تسهیل­ کننده از سوی شرکت مادرتخصصی صندوق حمایت از توسعه­ ی سرمایه ­گذاری در بخش کشاورزی ضروری است. نتایج نشان داد که گویه ­های "کسب درآمد و سود" و "ارتقای سطح تولید داخلی با کیفیت بالا" مهم­ترین موارد در ایجاد انگیزه ­ی زنان روستایی نسبت به مبادرت به فعالیت­ های کارآفرینی است. طبق یافته­ ها زنان کارآفرین مرودشت در زمینه­ ی اثربخشی منابع اطلاعاتی، خلاقیت، مهارت در تدوین طرح تجاری، روحیه ­ی کارآفرینی، دانش کارآفرینی، انگیزه­ ی کارآفرینی، اثربخشی اطلاعات، برخورداری از آموزش توسط شرکت، سیاست ­های حمایتی دولت، سیاست­ هایتسهیل­ کننده شرکت، فضای کسب و کار و توان مدیریتی مدیرعامل صندوق ­ها، وضعیت مطلوب­ تری در مقایسه با زنان کارآفرین شهرستان ­های شیراز و استهبان داشتند. بنابراین، زنان کارآفرین مرودشتی می­توانند به­ عنوان الگویی برای زنان شاغل در این فعالیت ­ها در دو شهرستان دیگر محسوب شوند؛ بنابراین، پیشنهاد می­شود تا ضمن برگزاری نشست­ های ادواری زنان عضو صندوق­ های کارآفرینی سه شهرستان، امکانی فراهم گردد تا این زنان کارآفرین به­ صورت مستمر با یکدیگر در تعامل نزدیک بوده و ضمن بحث و تبادل ­نظر به انتقال تجربیات ارزشمند و موفق خود به سایرین بپردازند.


 

تعیین‌کننده های رفتار کارآفرینانه افراد عضو شبکه های اجتماعی مجازی کشاورزی

نسیم ایزدی; احمد یعقوبی فرانی; پوریا عطائی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 48-58

     کارآفرینی به­ عنوان یک موضوع مهم از جمله مباحثی است که در تمامی ابعاد توسعه­ ی اقتصادی و اجتماعی مطرح شده است. در حال حاضر مهم ترینسوال در جوامع، به ­خصوص جوامع در حال توسعه این است که چگونه افراد می ­توانند کارآفرین باشند و چگونه می ­توانند فرصت­های کارآفرینی ایجاد کنند. در عصر حاضر، با پیشرفت تکنولوژی افراد از روش­ های مختلفی می­توانند با یکدیگر در ارتباط باشند که یکی از این روش­ها، شبکه­ های اجتماعی مجازی می­ باشد. لذا، هدف این پژوهش تبیین مؤلفه­ های مؤثر بر رفتار کارآفرینانه افراد عضو شبکه­ های مجازی کارآفرینی بود. این مطالعه در بین اعضای عضو شبکه ­های اجتماعی مجازی "تبادل دانش کارآفرینی" انجام شد که جامعه آماری 180 نفر و جمعیت نمونه مورد مطالعه به­صورت نمونه ­گیری تصادفی ساده 126 نفر بود. ابزار سنجش در این مطالعه پرسشنامه بود که روایی آن را متخصصان موضوعی تأیید نمودند و برای بررسی پایایی آن نیز آزمون راهنما اجرا شد که آلفای کرونباخ آن بین 93/0-76/0 به­ دست آمد. تحلیل رگرسیون نشان داد که ویژگی­ های شبکه­ های اجتماعی، عوامل محیطی و برخی ویژگی­ های کارآفرینانه نظیر ریسک­ پذیری و توانایی شناسایی و ارزیابی فرصت و انگیزه در مجموع قادرند 6/76 درصد از تغییرات در متغیر وابسته رفتار کارآفرینانه را پیش ­بینی کنند. پیشنهاد می­ گردد با بیان انواع فرصت­ها و آشناساختن افراد با شرایط و فرصت­ های ممکن و چگونگی شناسایی آنها، فرصت­ طلبی و قدرت شناسایی و ارزیابی فرصت ­های کارآفرینانه در آنها پرورش داده شود.

اشتغال بخش کشاورزی از طریق رفع موانع عرضه‌ ی محصولات کشاورزی به بورس کالا (مورد مطالعه: استان خراسان رضوی)

محمدامین امیربیک; محمود احمدپور برازجانی; ماشاءالله سالارپور; حمید کریمی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 59-68

    ایجاد اشتغال کامل از جمله‏ ی اهداف کلان اقتصادی سیاست‏ مداران همه ‏ی کشورها می‏ باشد. بیکاری نیروی انسانی، یکی از معضلات اساسی اقتصاد ایران است که کاهش آن نیازمند سرمایه‏ گذاری در بخش‏های مختلف اقتصاد و رونق تولید است. بهبود وضعیت بازاریابی محصولات کشاورزی می ‏تواند سبب رونق تولید، افزایش درآمد و اشتغال در بخش کشاورزی شود. رونق بورس کالای کشاورزی یکی از راه‏ های بهبود وضعیت بازاریابی محصولات کشاورزی می ‏باشد. بورس کالای کشاورزی، بازاری سازمان‏ یافته و نمونه‏ ی گویایی از فرضی­ بودن بازارها می ‏باشد. بازارهای سنتی ایران به دلایل رقابتی ­نبودن، کوچک­ بودن، وجود لایه ‏های متعدد بازاریابی، شفاف­ نبودن اطلاعات بازار و وجود نوسانات قیمتی از کارایی کافی برخوردار نمی‏ باشد. بر این اساس، هدف تحقیق حاضر، شناسایی موانع ورود محصولات کشاورزی منتخب استان خراسان رضوی به بورس کالا می‏ باشد. به این منظور ابتدا مهم‏  ترین موانع با روش دلفی فازی شناسایی و سپس با استفاده از تکنیک دیمتل فازی تأثیر هر شاخص بر عرضه کالا بررسی شد. جامعه‏ ی آماری این تحقیق شامل کارشناسان جهاد کشاورزی، اساتید دانشگاه و کارشناسان کارگزاری استان خراسان رضوی در سال 1396 می ‏باشد. نتایج تحقیق نشان داد که مهم‏ترین موانع عرضه محصولات کشاورزی به بورس، نبود نظام‏ های آموزشی جهت افزایش مهارت و آشنایی کشاورزان با بورس، فقدان تشکل ‏های کشاورزی منسجم، فسادپذیری کالا، غیریکنواختی کالا (ناهمگن­ بودن محصولات)، نبود قراردادهای متناسب با شرایط تولیدکنندگان و خریداران محصولات کشاورزی و وجود بازارهای موازی مانند میادین میوه و تره‏ بار می‏باشد. بررسی تأثیر متقابل عوامل نشان می‏دهد که نبود سیستم‏ های آموزشی در راستای افزایش مهارت و آشنایی کشاورزان و عدم آشنایی تولیدکنندگان محصولات کشاورزی با بورس کالای کشاورزی تأثیرگذارترین عوامل و نبود قراردادهای متناسب با شرایط تولیدکنندگان و خریداران محصولات کشاورزی،  فسادپذیری کالا، غیریکنواختی کالا و نبود تشکل‏ های کشاورزی منسجم، تأثیرپذیرترین یا نفوذپذیرترین عوامل می‏ باشند. در نهایت، آشنا سازی تولیدکنندگان با بورس کالای کشاورزی و ایجاد زمینه‏ های لازم برای عرضه تولیدات کشاورزان در بورس کالا توصیه می‏ شود.

رتبه بندی فضای کسب و کار روستایی استان مازندران از دیدگاه صاحبان کسب و کارهای کشاورزی

رقیه زاهدیان تجنکی; سید مجتبی مجاوریان; سید علی حسینی یکانی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 69-85

     بهبود فضای کسب ­و کار یکی از موارد اثرگذار بر پیشرفت اقتصادی مناطق روستایی به­ شمار می ­آید. در این تحقیق با نظرسنجی از 75 نفر از صاحبان کسب و کارهای کشاورزی به ارزیابی و رتبه­ بندی فضای کسب و کار  مناطق روستایی استان مازندران پرداخته شده است. در ابتدا نتایج تحلیل عاملی نشان داد از نظر فعالین 5 عامل بر فعالیت­ های اقتصادی مناطق روستایی اثرگذار هستند که در مجموع 72 درصد از تغییرات را توضیح می ­دهند. در بین عوامل استخراج ­شده عامل اول با سهم 97/33 درصد از کل تغییرات با عنوان فضای کسب و کار نام گرفت. براساس اجزای این عامل، سهم هریک از گویه ­های قابل اندازه­ گیری محاسبه و براساس آن شهرستان­ های استان مازندران رتبه­ بندی شدند. نتایج روش تاپسیس نشان داد شهرستان­ های بابل، ساری و آمل به ­ترتیب در رتبه­ های اول تا سوم فضای کسب و کار مناطق روستایی قرار دارند. امتیاز این سه شهرستان به­ ترتیب 35/59، 68/53 و 68/50 می­ باشد. ارقام مربوط به امتیاز هر شهرستان از نظر فضای کسب و کار نشان می ­دهد شهرستان­ های استان مازندران از نظر این شاخص با یکدیگر متفاوت هستند و بسیاری از شهرستان­ ها با نقطه ایده آل فاصله زیادی دارند. بنابراین، لازم است اقدامات مناسب جهت بهبود وضعیت شهرستان های استان مازندران صورت پذیرد. مهم ترین اولویت­ ها برای بهبود فضای کسب و کار مناطق روستایی به­ ترتیب امنیت و سرمایه­ ی اجتماعی، دسترسی به برق، دسترسی به جاده و دسترسی به بازارها می­ باشد.
 

ارزشیابی کیفیت خدمات آموزش درس کارآفرینی با استفاده از الگو سروکوال (مورد مطالعه: دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان)

محمدرضا محبوبی; سهیلا شیرخانی; محمدشریف شریف زاده

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 86-97

     ضرورت توجه به ارائه با کیفیت و کاربردی درس کارآفرینی جهت خوداشتغالی دانشجویان رشته­ های علوم کشاورزی و منابع طبیعی در دانشگاه­ ها حائز اهمیت می­ باشد. هدف تحقیق حاضر ارزشیابی کیفیت خدمات آموزش درس کارآفرینی دانشجویان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان بود. جامعه آماری تحقیق 168 نفر از دانشجویان در سال 98 بودند که درس کارآفرینی را گذرانده بودند و به­ عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. با استفاده از فرمول کوکران و با روش نمونه­ گیری تصادفی طبق ه­ای، حجم نمونه 120 نفر تعیین شد. ابزار تحقیق پرسشنامه استاندارد سروکوال بود که روایی آن از سوی اعضای هیات علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بالای 7/0 به­ دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ­ها از نرم­ افزار Spss استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد بین ادراک و انتظار دانشجویان در هر پنج بعد پرسشنامه سروکوال شکاف منفی وجود داشته است به ­گونه­ ای که بیشترین شکاف در بعد تضمین (241/0-) و کمترین شکاف در بعد پاسخگویی (158/0-) وجود داشت. با توجه به یافته ­های تحقیق پیشنهاد می ­شود محیطی جذاب و پویا در کلاس جهت درک و آشنایی بیشتر اساتید درس، با روحیات و توقعات دانشجویان ایجاد شود. اساتید جهت تبادل نظر، آشنانمودن دانشجویان با محیط کار و اشتغال در آینده، همدلی و انعطاف­ پذیری در کلاس، دسترسی آسان به اساتید، اختصاص ساعاتی جهت مشاوره به دانشجویان و ارائه درس به­ شکلی منظم و مرتبط با یکدیگر و مشارکت دانشجویان در مباحث درسی می­توانند ادراکات را در حد انتظار افزایش دهد که در این رابطه نظام آموزش عالی را در جهت افزایش کیفیت آموزش کمک نماید.

برنامه‌ریزی راهبردی توسعه زنجیره عرضه زیتون در شهرستان رودبار، استان گیلان

سیده مریم سلیمانی تکلیمی; غلامحسین عبداله زاده; محمدشریف شریف زاده

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 98-111

     تحقیق کاربردی حاضر با رویکرد برنامه­ ریزی راهبردی با هدف تحلیل وضعیت و تدوین راهبردهای توسعه­ی زنجیره­ ی عرضه­ ی زیتون در شهرستان رودبار، استان گیلان و در دو مرحله در سال 1397 اجرا شد. مرحله نخست به­ صورت مصاحبه­ های کیفی و مرحله دوم به­ صورت پیمایش پرسشنامه­ ای به انجام رسید. از یافته­ های مرحله اول، برای تشریح مسئله و کلیات طرح تحقیق و نیز توسعه ابزار تحقیق در مرحله دوم استفاده شد. بدین ترتیب، تعداد ۴3 عامل خارجی (26 مورد فرصت­ها و 17 مورد تهدیدها) و 66 عامل داخلی (25 مورد قوت­ ها و 41 مورد ضعف ­ها) شناسایی شدند. در مرحله دوم نسبت به تدوین یافته­ های مرحله اول در قالب یک پرسشنامه برای ارزیابی و تدوین راهبردها بر مبنای چارچوب تحلیلی SWOT و ماتریس برنامه­ ریزی راهبردی اقدام شد. روایی صوری و محتوایی ابزار تحقیق (پرسشنامه محقق‌ساخته) بر اساس نظر گروهی از خبرگان (شامل گروهی اعضای هیأت علمی دانشگاه و مروجان کشاورزی منطقه) تأمین شد. برای افزایش روایی ابزار برخی گویه­ ها حذف یا ادغام شدند. پایایی آن نیز از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بین 79/0 تا 91/0 تأیید شد. جامعه آماری تحقیق در این مرحله شامل تما بهره ­برداران زیتون در شهرستان رودبار (16000N=) بود. طبق جدول نمونه ­گیری کرجسی و مورگان، حجم نمونه 375 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد. نتایج رتبه­ بندی گویه­ ها نشان داد که «شهرت زیتون شهرستان رودبار (برند مکانی)» به عنوان نقطه قوت، «عدم شناخت ظرفیت بازارهای بین­ المللی توسط تولیدکنندگان زیتون در سطح شهرستان» به عنوان نقطه ضعف، «امکان ورود آفات (مگس زیتون، پسیل زیتون و ...) از مرزها به استان» به­ عنوان تهدید و «امکان افزایش ارزش محصول زیتون از طریق بهبود روش کاشت، داشت و پس از برداشت» به ­عنوان فرصت دارای بالاترین اولویت هستند. یافته ­های تحلیل SWOT نشان داد که مجموع امتیاز عوامل داخلی به ­ترتیب 857/2 و 479/3 و مجموع امتیاز عوامل خارجی به ­ترتیب 224/3 و 058/3 می­ باشد. با توجه به نتایج به ­دست­ آمده راهبردهای توسعه­ی زنجیره­ ی عرضه­ ی به راهبردهای رقابتی نزدیک می­ باشد. از بین راهبردهای رقابتی این موارد اهمیت بیشتری داشته است: «ترویج کشت ارقام پربازده و مشتری­ پسند»، «ترویج شیوه­ های آبیاری مدرن مانند آبیاری قطره ­ای»، «احداث نهالستان تولید نهال در سطح شهرستان جهت سهولت دسترسی به نهال ارقام پربازده»، «واگذاری زمین های دولتی با تسهیلات حمایتی جهت افزایش سطح زیر کشت»، «ترغیب دانش ­آموختگان بخش کشاورزی جهت احداث باغ ­های مکانیزه و اصولی از طریق طرح ­های حمایتی ویژه».

فعالیت چندگانه: راهبردی کارآفرینانه برای کشاورزان خرده‌پا

هادی مومنی هلالی; حسن صدیقی; محمد چیذری; عنایت عباسی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 112-124

     کارآفرینی روستایی راهکار جدیدی در نظریه‎های توسعه برای توانمندسازی و ظرفیت‌سازی در مناطق روستایی در جهت تغییر الگوی زندگی کنونی به الگوی مطلوب و شایسته انسانی است. یکی از جلوه‌های کارآفرینی فعالیت چندگانه است. لذا این پژوهش با هدف تحلیل و تعمق در فعالیت چندگانه کشاورزان اجرا گردید. فعالیت چندگانه به عنوان ترکیب فعالیت‌های کشاورزی و غیرکشاورزی که به‌وسیله خانوار کشاورز اجرا می‌شود، تعریف شده است. به‌عبارتی فعالیت چندگانه به این موضوع اشاره دارد که یک فرد (کشاورز) یا گروهی از افراد (کشاورزان) در فعالیت‌های مختلف (کشاورزی و غیرکشاورزی) درگیر هستند. این نوع کشاورزان را کشاورزان چندکاره می‌نامند. به‌طور کلی انواع کسب و کار در کنار فعالیت کشاورزی در سه بخش صنعتی، کشاورزی (خارج از فعالیت اصلی کشاورز) و خدماتی طبقه‌بندی می‌شوند. کشاورزان چندکاره شامل 1- کشاورز به عنوان کشاورز؛ 2- کشاورز به عنوان کارآفرین؛ 3- کشاورز به عنوان پیمانکار و 4- کارآفرین روستایی هستند. توسعه فعالیت چندگانه کشاورزان خرده‌پا به جهت ارتقاء یافتن استاندارهای زندگی، کاهش اختلاف درآمد شهر و روستا، کنترل فرآیند شهرنشینی، کاهش هزینه بازتولید اجتماعی بسیار حائز اهمیت است. لذا، توجه به فعالیت چندگانه کشاورزان گامی رو به جلو در جهت توسعه پایدار روستایی است.

تحلیل شماتیک انتظارات دانشجویان کشاورزی دانشگاه مراغه از درس کارآفرینی و خوداشتغالی: ارائه یک مدل نظری

بیژن ابدی

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 125-138

    مطالعه حاضر با هدف بررسی و استنتاج انتظارات دانشجویان کشاورزی دانشگاه مراغه از درس کارآفرینی و خوداشتغالی انجام شد. بیشتر تحقیقات در این حوزه، با روش‏ شناسی کمّی به این موضوع پرداخته‎اند و از این نظر، یک شکاف روش ‏شناسی کیفی شناسایی شد. ابتدا، اهداف پژوهش و پروتکل‎های مربوطه تعیین و با استفاده از روش نمونه‏ گیری در دسترس، داده‎های کلامیِ دانشجویان جمع آوری شد. از روش سهسویه سازی برای افزایش اعتبار داده‎ها استفاده شد که شامل یادداشت‎ها، بحث‎های گروهی و مصاحبه‎ غیر ساختارمند بود. با تحلیل واحدهای اکتشافی در نرم ‏افزار اطلس تای، نقل قول‎ها، کُدها، طبقات و ساختار ارتباطی- معناییِ بین مفاهیم شکل گرفت. برای تأیید دقت و صحت داده‎ها، از روش‌ بررسی همکارانه استفاده شد. نتایج تحقیق پیرامون انتظارات دانشجویان از درس کارآفرینی و خوداشتغالی نشان داد که انتظارات آنها پیرامون مفاهیم اولویت مداری، خلاقیت گرایی، مهارت/عمل گرایی، فوق برنامه گرایی، ارتباط مداری، اجبارگرایی، طراحی محوری و حمایت گرایی مستمر خلاصه شده که از زمینه مورد مطالعه استنتاج شدند. در بخش نتیجه گیری، به مراکز کارآفرینی دانشگاه‎ها و مؤسسات آموزش عالی پیشنهاد می‏ شود که در تدوین رئوس درس کارآفرینی و خود اشتغالی، مفاهیم استنتاج شده مطالعه حاضر، در محتوای سر فصل درس کارآفرینی و خوداشتغالی و آموزش‏ توجیهی تدریس برای استادان درس در نظر و اجرایی شود.

بررسی عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی با نگاهی بر بهبود کارآفرینی کشاورزی (مطالعه موردی کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته)

سمیه شیرزادی لسکوکلایه; سحر منظوری

راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی, دوره 6, شماره 12, صفحه 139-148

     امروزه کارآفرینی به راهبردی­ ترین و مهم ­ترین ابزار اقتصادی جوامع پیشرفته تبدیل شده است. در واقع، رشد و توسعه­ ی اقتصادی مرهون کارآفرینان و فعالیت­ های کارآفرینانه می­ باشد. بنابراین، لازمه دستیابی به توسعه و پیشرفت اقتصادی، توسعه­ ی کارآفرینی است. بخش کشاورزی که از آن به عنوان محور توسعه یاد می ­شود، می ­تواند در توسعه­ی کارآفرینی اثربخش و مفید واقع شود. هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر توسعه­ی کارآفرینی در کشورهای درحال توسعه و توسعه­ یافته است. به این منظور، از اطلاعات و داده ­های 11 کشور توسعه ­یافته و 11 کشور درحال توسعه طی دوره­ ی 2004 تا 2016 استفاده گردید و رویکرد پانل و اثرات ثابت جهت برآورد مدل بکار گرفته شد. نتایج به­ دست ­آمده از برآورد مدل نشان داد که متغیرهای توسعه­ی انسانی و شاخص آزادی اقتصادی بنیاد هریتیج در کشورهای در حال توسعه اثر منفی و در کشورهای توسعه ­یافته اثر مثبت و معنی ­داری بر توسعه­ ی کارآفرینی دارند. بنابراین آزادی اقتصادی نقش مهمی بر توسعه ­ی کارآفرینی ایفا می­ کند و فضای آزاد اقتصادی، موجب بهبود فضای کسب وکار و توسعه­ی کارآفرینی می ­شود؛ بنابراین، باید با اجرای سیاست­ های اصل 44 قانون اساسی و خصوصی­ سازی در کشور به کاهش دخالت دولت و ارتقای شاخص­ های آزادی اقتصادی و اعتماد به نیروهای بازار در برنامه­ های توسعه­ ای کشور توجه شود. همچنین، دولت می ­تواند با سرمایه ­گذاری زیربنایی در امور کشاورزی، ایجادمجتمع ­های تخصصی کشاورزی، اعمال سیاست­ های تشویقی مانند تخفیف یا حذف مالیات برای سرمایه­ گذاران بخش کشاورزی، موجب توسعه­ی کارآفرینی بخش کشاورزی گردد.

ابر کلیدواژگان