جراحی استخوان و مفاصل ایران

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن جراحان ارتوپدی ایران

سردبير: شاهچراغی-غلامحسین

موضوع :  پزشکی

شاپا چاپی: ۱۷۳۵-۲۹۶۷

شاپا الكترونيكی: ۱۷۳۵-۲۹۷۵

ايميل:  anjoman@iranoa.org

وبسایت:  ijos.ir

تعداد شماره ها: 51

تعداد مقالات: 378

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

جراحی «اشتباه»: از آنچه به اشتباه عمل کردید چه خاطره‎ای دارید؟ تا چه حد برای مطرح کردن اشتباه خود آمادگی دارید؟

مهزاد جاوید; غلامحسین شاهچراغی; فریور ع. لاهیجی; عزیز احمدی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 12, شماره 1, صفحه 1-5

پیش‌زمینه: انجام عمل جراحی در سمت یا محل اشتباه، یا برروی شخص اشتباه و یا عمل جراحی اشتباه، با وجود اینکه شایع نیستند ولی وقوع آن دهشتناک است. در این مقاله، شیوع جراحی در «محل اشتباه» در بین اعضای انجمن جراحی ارتوپدی ایران بررسی شده است.مواد و روش‎ها: تعداد ۷۳۶ پرسشنامه یک صفحه‌ای مبنی بر درخواست گزارش از وجود تجربه شخصی و یا اطلاع از رخداد «جراحی اشتباه» در طی ۲ سال گذشته برای تمامی اعضای انجمن جراحان ارتوپدی ایران ارسال شد. با تمامی اعضاء تماس تلفنی برقرار شد تا از دریافت پرسشنامه اطمینان حاصل گردد و تقاضا شد پاسخ آن سریع‎تر ارسال شود. اطلاعات پرسشنامه‎‌های باز پس فرستاده شده، مورد بررسی قرار گرفتند.یافته‌ها: از ۷۳۶ پرسشنامه ارسالی به اعضای انجمن، به ۵۴ پرسشنامه پاسخ داده شد (۵/۷%). ۳۶۸ عضو (۵۰%) اعلام نمودند که موردی از جراحی در «محل اشتباه» نداشته، ندیده و یا نشنیده‎اند.۳۱۳ عضو (۴۲/۵%) هیچ پاسخی به پرسشنامه و تلفن ندادند. از ۵۴ پرسشنامه پاسخ داده شده، ۲۹ نفر از بروز چنین اشتباهی در ۴۰ مورد اطلاع داشتند که شامل ۳۲ اشتباه در محل جراحی و ۸ اشتباه در سمت جراحی بود.نتیجه گیری: میزان پاسخ اعضای انجمن جراحان ارتوپدی ایران به سوالات مربوط به جراحی «اشتباه» کم است. شاید استفاده از ی پروتکل سختگیرانه برای پیشگیری از جراحی در محل یا سمت اشتباه تعداد اشتباهات در یک اتاق عمل شلوغ را کاهش می دهد.

مقایسه دو روش «بخیه» و «چسب و بخیه» در ترمیم شاخه‎های عصب سیاتیک در موش به روش اتصال «انتها به کنار»

محمدعلی حسینیان; آتوسا قریب; جواد صاحبی; محسن خندقی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 12, شماره 1, صفحه 6-13

پیش‎زمینه: استفاده از روش «انتها به کنار» در ترمیم عصب به‌تدریج مورد قبول جراحان ترمیمی قرار گرفته و به تازگی از چسب و بخیه به جای بخیه تنها برای ترمیم عصب استفاده می‌شود. در این مقاله دو روش «بخیه» و «چسب و بخیه» مقایسه شدند.مواد و روش‎ها: در یک مطالعه تجربی، ۳۰ موش از نژاد ویستار به سه گروه (هرگروه شامل ۱۰موش) تقسیم شدند. در گروه اول عصب فیبولار از قسمت پرکسیمال قطع و قسمت انتهایی آن به‎وسیله بخیه به «کنار» عصب تیبیال وصل گردید. در گروه دوم موش عصب فیبولار از قسمت پرکسیمال قطع و قسمت انتهایی به‎وسیله بخیه و چسب به‎صورت «انتها به کنار» به عصب تیبیال وصل شد. در گروه سوم عصب فیبولار از قسمت پرکسیمال قطع گردید و هیچ‎گونه عمل دیگری انجام نشد. هر ۳ گروه بعد از ۴ ماه ارزیابی شدند.یافته‎ها: بعد از ۴ ماه در گروه اول و دوم بازیابی حرکت اندام تحتانی ایجاد شد ولی در گروه سوم هیچ‎گونه بازیابی در حرکت اندام ایجاد نشد. تعداد اکسون‎های بازسازی شده در گروه دوم بیشتر، و زمان جراحی در گروه دوم نسبت به گروه اول کوتاه‎تر بود.نتیجه‎گیری: ترمیم عصب به شیوه «انتها به کنار» با بخیه و چسب از نظر زمان و رشد اکسون نسبت به روش ترمیم با بخیه بهتر می‎باشد و در مقایسه با قطع عصب بدون ترمیم «انتها به کنار» نتایج بهتری دارد. لذا در موارد ضروری می‎توان از روش «انتها به کنار» استفاده نمود.

بررسی میزان چرخش به خارج قطعه فمور در تعویض مفصل زانو در بیماران مبتلا به واروس شدید: مقایسه دو روش خط لقمه‌ای خلفی (PCL) و محور لقمه‌ای (TEA)

فردین میرزاطلوعی; مجید محسنی کبیر

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 12, شماره 1, صفحه 14-18

پیش‎زمینه: تعیین میزان چرخش قطعه فمور در تعویض مفصل زانو، بخصوص در زانوهای با واروس شدید اهمیت زیادی دارد. دو روش معمول تعیین چرخش قطعه فمور، استفاده از خط خلف لقمه‎ای ران (posterior condylar line) و محور بین‌لقمه‎ای (transepicondylar arthroplasty) می‌باشد. در این مطالعه میزان چرخش در بیماران مبتلا به واروس شدید، با دو روش مقایسه گردید.مواد و روش‎ها: در یک مطالعه گذشته نگر، ۴۲ بیمار با واروس شدید به‎طور تصادفی در دو گروه TEA (گروه ۱) و PCL (گروه 2) قرار گرفتند و میزان چرخش قطعه فمورال در گروه ۱ با روش PCL در گروه ۲ با روش تعیین گردید. میزان خوردگی کندیل مدیال فمور حین عمل ثبت شد. بعد از ۱۲ماه برای بیماران سی‎تی‎اسکن انجام و زاویه بین حد خلفی کندیل فلزی پروتز فمور و محور بین کندیل در دو گروه اندازه‎گیری شد. میزان خمیدگی زانو در دو گروه مقایسه گردید. پس از یک سال پرسشنامه «وُومک» برای دو گروه تکمیل و نتایج مقایسه شدند. یافته‎ها: در هر دو گروه جنس زن غالب بود (۸۱% در گروه 1 ، ۸۵/۷% در گروه ۲). خوردگی قابل توجهی در کندیل مدیال فمور در دو گروه وجود نداشت. میزان نمره پرسشنامه «وُومک» در گروه یک ۱۷/۵۱±۷۱/۴ و در گروه دو ۱۵/۴۸±۷۲/۰۷ (۰/۹=p) و میزان چرخش به خارج با محاسبه زاویه پیچ‌خوردگی کندیل در گروه یک ۱/۷۴±۳/۳۵ و در گروه دو ۱/۷±۱/۹ بود (۰/۰۰۹=p).  نتیجه‎گیری: علی‎رغم عدم پیچ‎خوردگی کندیل مدیال فمور، استفاده از TEA چرخش به خارج بیشتری را نسبت به PCL در بیماران واروس شدید ایجاد می‎کند.

ترمیم پارگی‎های شعاعی ریشه پشتی (فرا‎ریشه‎ای) و کندگی‎های ریشه پشتی منیسک خارجی همزمان با آسیب رباط‎های متقاطع (مطالعه 40 بیمار با پیگیری 2 ساله)

سهراب کیهانی; آرش شرافت وزیری; محمدحسین نبیان

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 12, شماره 1, صفحه 19-25


پیش‎زمینه: هدف از این مطالعه بررسی نتایج بالینی ترمیم پارگی ‎ های شعاعی ریشه پشتی (فراریشه ‎ ای) و کندگی ‎ های ریشه پشتی منیسک خارجی در همراهی با آسیب رباط ‎ های متقاطع بود. مواد و روش ‎ ها: در یک مطالعه گذشته‌نگر، اطلاعات پرونده بیماران از دی ماه ۱۳۸۵تا دی ماه ۱۳۸۹ در سه مرکز درمانی شهر تهران بررسی گردید. از تعداد ۶۰ بیمار که برای جداشدگی ریشه ‎ای یا پارگی فراریشه ‎ای منیسک خارجی درمان شده بودند، 40 بیمار در میانگین زمانی ۳۲/۴ ماه (۴۸-۲۴ ماه) پیگیری شدند. بیماران با استفاده از معیارهای نمره دهی کمیته بین ‎ المللی زانو ( IKDC )، «لی‌شلم» و «تگنر»؛ و آزمون ‎ های «لاکمن» و «مک‌موری» ارزیابی شدند. یافته‎ها: ۳۴بیمار تحت عمل بازسازی رباط متقاطع جلویی و ۶ بیمار تحت عمل بازسازی رباط‌های متقاطع جلویی و پشتی قرار گرفته بودند و به‌طور همزمان پارگی منیسک ترمیم شده بود. در پیگیری نهایی، براساس آزمون «لاکمن»، در همه بیماران رباط متقاطع کفایت لازم را داشت. هیچ‌یک از بیماران از صدای کلیک شکایت نداشتند. میانگین نمره IKDC برابر ۷۵/۲۵ (۹۲-۵۴)؛ میانگین نمره «لی‌شلم» در ۲۲ بیمار ۹۴/۴ با رتبه عالی؛ و میانگین نمره «تگنر» ۷/۱۵ بود. ۱۴ بیمار که از بازیکنان حرفه ای فوتبال بودند، در زمان پیگیری، در همان سطح قبل از آسیب در لیگ حرفه ‎ای بازی می کردند. نتیجه‎گیری: نتایج ترمیم آسیب ‎ های ریشه ‎ ای و فراریشه ‎ ای منیسک خارجی در بیمارانی که تحت عمل بازسازی رباط‌های متقاطع جلویی و یا پشتی همزمان قرار می ‎ گیرند با نتایج قابل قبول همراه می‌باشد.  

مقایسه نتایج جراحی هالوکس والگوس به دنبال استئوتومی دیستال متاتارس اول با دو روش‎باز و با روش کم‎تهاجمی

محسن موحدی یگانه

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 12, شماره 1, صفحه 26-32


پیش‎زمینه: استئوتومی دیستال متاتارس اول برای اصلاح هالوکس والگوس خفیف و متوسط کاربرد دارد ولی در خصوص روش کم ‎ تهاجمی برای اصلاح هالوکس والگوس تاکنون نتایج بررسی ‎های زیادی منتشر نشده است. هدف از این مطالعه، مقایسه نتایج جراحی هالوکس والگوس به ‎ دنبال استئوتومی دیستال متاتارس اول با روش باز و با روش کم تهاجمی بود. مواد و روش ‎ها: مطالعه به‎صورت کارآزمایی بالینی تصادفی بر روی ۲۹بیمار زن با هالوکس والگوس دوطرفه (۵۸ پا) انجام شد. میانگین سنی بیماران ۳۱ سال (۵۵-۱۷سال) و میانگین زمان پیگیری ۱۳ماه (۲۰-۶ ماه) بود. دفورمیتی ‎ های با زاویه هالوکس والگوس تا ۴۰درجه و با زاویه بین متاتارس اول و دوم تا ۱۷درجه مطالعه شدند. هر دو پای بیماران تحت جراحی قرار گرفتند. استئوتومی دیستال متاتارس به روش کم تهاجمی در یک طرف و به روش باز در طرف دیگر توسط همان جراح انجام گردید. نتایج اصلاح زوایا و میزان رضایت ‎ مندی بیمار و جراح در دو گروه مقایسه شدند. یافته ها: میانگین اصلاح زاویه انحراف هالوکس والگوس در دو گروه ۱۰ درجه و یکسان؛ میانگین اصلاح زاویه بین متاتارس اول و دوم در روش باز بهتر از گروه استئوتومی کم ‎ تهاجمی بود. در گروه روش باز، میزان رضایت بیماران و جراحان یکسان بود، در حالی که در گروه کم تهاجمی بین میزان رضایت جراحان و بیماران اختلاف وجود داشت.  به این صورت که  ۸۶% بیماران خیلی راضی بودند ولی فقط ۳۸% جراحان رضایت کامل داشتند. نتیجه گیری: استئوتومی V شکل دیستال متاتارس، به‎عنوان یک روش اصلاحی قابل اعتماد در موارد خفیف و متوسط هالوکس والگوس پیشنهاد می ‎ شود اما روش کم ‎ تهاجمی هنوز هم می ‎ تواند در مواردی که زاویه بین متاتارس اول و دوم افزایش زیاد نداشته باشد، بکار رود.

نتایج بلندمدت درمان شکستگی تنه استخوان تیبیا به روش میله‎گذاری اینترامدولاری

مهران سلیمانها; احمدرضا میربلوک; حسین اتحاد; زهرا حق پرست قدیم لیمودهی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 12, شماره 1, صفحه 33-39


پیش‎زمینه: شکستگی تنه استخوان تیبیا از شکستگی ‎های شایع در میان استخوان های بلند می‎باشد. هدف از این مطالعه بررسی نتایج درمان این شکستگی با میله اینترامدولاری در بیماران بستری شده در شرایط اورژانس ارتوپدی بود. مواد و روش ‎ها: در یک مطالعه آینده نگر، ۲۲۶بیمار (۱۹۳ مرد، ۳۳زن) با شکستگی تیبیا از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ با روش میله‌گذاری اینترامدولاری در یک مرکز درمانی شهر رشت تحت درمان قرار گرفتند و به مدت ۲ سال پیگیری شدند. میانگین سنی بیماران ۳±۳۴ سال بود. مواردی نظیر باز یا بسته ‎بودن، همراهی با شکستگی فیبولا، آسیب عصب پرونئال یا شریان تیبیالیس جلویی، تغییرات دژنراتیو زانو، درد زانو، آتروفی عضله چهارسرران، بدجوش خوردن، استئومیلیت مزمن، جوش ‎خوردن تأخیری و جوش ‎ نخوردن بررسی گردید. همچنین از ابزار محدودیت عملکرد عضلانی‌ـ‌اسکلتی (SMFA) استفاده شد. داده‌ها با نرم افزار آماری تحلیل شدند. یافته ها: در این مطالعه ۱۵۱ مورد شکستگی باز و ۷۵ مورد شکستگی بسته بودند و ۱۵۵مورد جراحی باز و ۷۱ مورد جراحی بسته انجام گرفت. بیشترین فراوانی مربوط به درد روی زانو و کمترین فراوانی مربوط به جوش نخوردن بود. محدودیت عملکرد عضلانی ـ اسکلتی در موارد شکستگی باز و در موارد همراهی با شکستگی فیبولا بیشتر بود (۰/۰۰۱p) و درگروه زنان بیشتر مشاهده گردید. با گذشت زمان، عدد ابزار SMFA نیز افزایش یافت. نتیجه گیری: این روش درمان بخصوص به ‎ صورت بسته، به دلیل عوارض ناچیز آن، یک رویکرد مناسب برای درمان شکستگی ‎های تنه استخوان تیبیا محسوب می‌شود و حتی در شرایط اورژانس می تواند درمان مفید و موثر باشد.