جراحی استخوان و مفاصل ایران

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن جراحان ارتوپدی ایران

سردبير: شاهچراغی-غلامحسین

موضوع :  پزشکی

شاپا چاپی: ۱۷۳۵-۲۹۶۷

شاپا الكترونيكی: ۱۷۳۵-۲۹۷۵

ايميل:  anjoman@iranoa.org

وبسایت:  ijos.ir

تعداد شماره ها: 51

تعداد مقالات: 378

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

آموزش ارتوپدی را چگونه ارزیابی می‎کنیم؟

غلامحسین شاهچراغی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 1-1

ثبت کردن بخشی از آموخته‎های ارتوپدی توسط دستیاران را که بنام «لاگ بوک» خوانده می‎شود می‎توان با کمک برنامه رایانه‎ای انجام داد. این پیام مقاله‎ای است که در این شماره توسط دکتر قریشی و همکاران آنان از دانشگاه شهید بهشتی – به چاپ رسیده است- امروزه هنوز بسیاری از برنامه‎های تخصصی دنیا آزمونی نهایی برای بررسی و طبیعت دانشجویان خود دارند. «لاگ بوک» زمان زیادی است که بسیاری از موسسات و دانشگاه‎ها – چه در رشته‎های داخلی و چه جراحی - بکار گرفته می‎شود. در ایران و بخصوص در رشته ارتوپدی نیز سابقه طولانی داشته و معمولاً بصورت دفترچه‎ای توسط دستیار نوشته شده و توسط سرپرست گروه تایید می‎شود. هدف اصلی مطلع بودن از این واقعیت است که دستیاران چه نوع اعمال جراحی را دیده‎اند و این چنین دفترچه‎ای در بهترین فرم خود نشانگر تجربه‎ای است که دستیار در اطاق عمل کسب کرده است و مشاهده نموده و یا انجام داده است و نشانگر میزان خوب اجرا کردن آن عمل خاص و توانایی وی و تردستی او برای انجام آن در آینده نمی‎شود.

تلاش‎های دیگری برای قوی‎تر و موثرتر کردن سیستم ارزیابی انجام پذیرفته. از آن جمله گرفتن فیلم و ویدیو از یک دستیار در حال انجام یک عمل جراحی و بررسی آن توسط یک ارزیاب مستقل و بی‎نظر.

آوردن «بیمار نما» و یا انجام یک عمل جراحی روی مدل‎های پلاستیکی و دست‎ساز در کارگاه‎های آموزشی و یا روی جسد و ارزیابی کار یک دستیار ضمن انجام آنها راه دیگری برای ارزیابی است. لازم به یادآوری است که حتی جراحی‎ روی جسد یا روی میز کارگاه آموزشی هرچند احساس اطمینان و آمادگی خوبی به دستیار برای انجام یک جراحی خاص را ارائه می‎دهد اما به هیچ‎وجه جایگزین آموزش روی بیمار زنده در اطاق عمل و تقویت توان تصمیم‎گیری‎های سریع و صحیح که در چنین شرایطی لازم است نخواهد بود.

«لاگ بوک» الکترونیکی ساده‎تر و موثرتر از کتابچه یادداشت خواهد بود و بخصوص برای ارزیابی کمبودهای آموزشی علمی هر دستیار در اعمال مختلف می‎تواند بسیار کارآمدی خوبی داشته باشد. جمع‎آوری چنین اطلاعاتی برای هیئت بورد تخصصی ارتوپدی و وزارتخانه برای بررسی توان دانشگاه‎های مختلف نیز می‎تواند مفید باشد.

لازم به ذکر است که محدودیت‎های خاصی برای استفاده از «لاگ بوک» نیز وجود دارد: مهم‎تر از همه تایید کننده‎ای که حضور یا انجام یک عمل جراحی را توسط دستیاری تایید می‎کند لازم است خود سابقه و تجربه خوبی را دارا باشد، صدیق و بدون غرض ارزیابی کند و بتواند «بازخورد» مناسب را به دستیار بدهد آموزش‎دهنده کم‎تجربه و ضعیف ارزیابی قوی و به درد بخوری را ارائه نخواهد کرد. در ضمن کنترل بسیار خوب و منظم از برنامه «لاگ بوک – یا تجربه نویس» توسط هر بخش آموزشی لازم است و به روز شدن برنامه الزامی است.

باید به خاطر داشته باشیم که «تجربه نویس» بسیاری از ارزیابی‎ها را شامل نمی‎شود: احساس مسئولیت، رعایت اصول اخلاقی و اخلاق پزشکی ارتباط شخص با همکاران و بیمار، توانایی استفاده صحیح از آزمایش‎ها و تصویربرداری‎های لازم و بررسی کردن آنها، قدرت ثبت یافته‎های بالینی و معاینه‎ای و نوشتن تاریخچه پزشکی خوب و شرح عمل دقیق که کارآیی داشته باشد – همه و همه نکات ارزشمندی هستند که با ثبت، تجربه نویس با «لاگ بوک» میسر نخواهد شد.

آسیبهای لیگامان اسکافولونیت، مراحل بیماری و انواع انتخابهای درمانی

بهنام پنجوی; احسان واحدی; رضا شهریار کامرانی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 109-116

آسیب لیگامان اسکافولونیت از آسیب‎های مهم و شایع مچ دست است. این آسیب طیف وسیعی از پاتولوژی‎ها را شامل می‎شود که همگی باعث تغییر مرحله بیماری می‎شوند و روند درمان و پروتوکل انتخابی براساس مرحله بیماری می‎باشد. ناکامل یا کامل بودن پارگی، قابلیت ترمیم، زاویه رادیواسکافوئید، رادیولونیت، قابلیت جااندازی کارپ و تغییرات دژنراتیو فاکتورهای موثر بر مرحله بیماری و پروتوکل درمانی هستند. بسته به شدت آسیب تقویت عضلات سوپیناتور، پین‎گذاری پرکوتانه، دبریدمان آرتروسکوپیک، ترمیم باز، کپسولودز، پیچ‎گذاری مفصل و بازسازی لیگامان با تاندون‎های موضعی از درمان‎های رایج این بیماری می‎باشند. در این مقاله به بررسی انواع روش‎های درمانی می‎پردازیم و در ذیل هر روش درمانی به نتایج مطالعات محققین برجسته در این زمینه اشاره می‎کنیم.



 

مقایسه نتایج بازسازی رباط صلیبی قدامی با دو روش جراحی آرتروسکوپیک با هامسترینگ دو لایه و یا چهار لایه

محمد فکور; سید شهنام موسوی; پیام محمد حسینی; محسن سعیدی گراغانی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 117-121

پیش‎زمینه: رباط صلیبی قدامی (ACL) یکی از مهم‎ترین لیگامان‎های تثبیت کننده زانو می‎باشد. از آنجا که میزان بروز پارگی آن خصوصاً در ورزشکاران قابل توجه می‎باشد، بازسازی آن بسیار اهمیت دارد. در این مطالعه ما به مقایسه میزان بهبود عملکرد و رضایت در بیماران با پارگی رباط صلیبی قدامی که به روش همسترینگ 2 لایه یا همسترینگ 4 لایه بازسازی و قطر بیش از 6 میلی‎متر داشتند، پرداختیم.
مواد و روش‎ها: 60 بیمار با پارگی رباط صلیبی قدامی که در یک دوره 4 ساله (96-1392) به مرکز درمانی بیمارستان امام خمینی (ره) اهواز مراجعه و تحت بازسازی ACL با استفاده از آرتروسکوپی به روش همسترینگ 2 لایه یا همسترینگ 4 لایه قرار گرفته بودند، به درمانگاه احضار شدند و مواردی نظیر رضایت از عمل جراحی، مدت زمان برگشت به فعالیت‎های روزانه و ورزشی قبلی، تعداد جلسات فیزیوتراپی پس از جراحی، عوارض عمل، محدوده حرکات زانو بعد از عمل، نمره پرسشنامه «لی‎شلم» ، در افراد بررسی و محاسبه شد.
آزمون Independent sample t-test برای ارزیابی آماری داده‎های حاصل استفاده شد.
یافته‎ها: نتایج دو گروه در هیچکدام از پارامترهای مورد بررسی با یکدیگر از لحاظ آماری اختلاف معناداری نداشتند. معیار «لی‎شلم» در گروه همسترینگ 4 لایه میانگین 05/91 داشت که مربوط به گرید عالی و در گروه 2 لایه مقدار میانگین برابر با 98/88 بود که مربوط به گرید خوب بود، که اگر چه با توجه به معیار «لی‎شلم» از لحاظ کلینیکی با یکدیگر اختلاف معنادار داشتند اما با توجه به اختلاف عددی کمی که بین دو میانگین وجود داشت از لحاظ آماری اختلاف معناداری بین دو گروه بدست نیامد (585/0 =P).
نتیجه‎گیری: با توجه به اختلاف نداشتن نتایج عملکردی و بالینی به‎دست آمده از بیماران، یکسان بودن هر دو روش جراحی همسترینگ 2 لایه و 4 لایه در بازسازی رباط صلیبی قدامی مشاهده شد و هر دو روش جراحی به شرط آنکه قطر گرافت حاصله بیش از 6 میلی‎متر باشد، میزان موفقیت مشابه با نتایج قابل‎قبول نزدیک به هم حاصل می‎گردند.

ارایه ی یک روش خودکار، برای تشخیص شکستگی های انفجاری ناپایدار ستون فقرات کمری بر اساس روش نوین ترموگرافی

فاطمه ولی پوری گودرزی; مجید بقایی نژاد

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 122-127

پیش‎زمینه: شکستگی‎های انفجاری (Burst fractures) مهره حدود 15% آسیب ستون‎فقرات را تشکیل می‎دهند که شایع‎ترین محل آن در ناحیه پشتی کمری می‎باشد. امروزه تشخیص نوع شکستگی و آسیب‎های همراه معمولاً با استفاده ازرادیوگرافی ساده، سی‎تی‎اسکن و ام‎آرآی صورت می‎گیرد، اما این روش‎ها محدودیت‎های زیادی مانند خطر تابش اشعه و هزینه بالا را دارند. در این تحقیق سعی شد تا یک روش نوین برای تشخیص شکستگی در تصاویر ترموگرافی ارائه شود. 
مواد و روش‎ها: مطالعه حاضر یک مطالعه مقدماتی است که بر روی مجموعه‎ای از تصاویر حرارتی که از یک مرکز بالینی در کالیفرنیا به‎دست آمد، صورت گرفت و تشخیص شکستگی انفجاری ناپایدار ستون‎فقرات کمری براساس الگوی حرارتی و با استفاده از روش کلاستربندی
 Fuzzy C- Means (FCM) و الگوریتم اجزای متصل برگشتی انجام شد. در این تحقیق با بررسی‎های انجام شده توسط پزشک متخصص ارتوپدی، که قبلاً از بیماران صورت گرفته بود، صحت انجام این کار تأیید می‎شود.
یافته‎ها: پس از اعمال مراحل پیش پردازش و اعمال خوشه‎بندی FCM بر روی تصویر، خوشه‎های متعلق به ستون‎فقرات کمری که مرکز آنها در مکان اول و دوم از ماتریس مراکز خوشه‎ها قرار داشت با یکدیگر جمع شدند و سپس تشخیص شکستگی‎های انفجاری ناپایدار ستون‎فقرات کمری براساس تکنیک برچسب زدن اجزا صورت گرفت. از ۱۳۰ تصویر حرارتی، در۹۸  تصویر شکستگی نشان داده شد و در ۳۲ تا شکستگی مشخص نگردید. در مقایسه با سی تی اسکن ۹۵٪ نتیجه مشابه داشت.
نتیجه‎گیری: روش ارائه شده در این مقاله به‎عنوان یک روش غیرتهاجمی و مقرون به صرفه برای تشخیص شکستگی‎های انفجاری ناپایدار ستون‎فقرات کمری مورد توجه قرار می‎گیرد. تکنیک‎ها و نکاتی که به صورت تجربی و مبتنی بر اصول علمی در انجام این تحقیق به دست آمده است، می‎تواند به پزشکان جهت تشخیص سریع شکستگی‎های انفجاری ناپایدار ستون‎فقرات کمری مبنی بر تجزیه و تحلیل تصاویر حرارتی یاری رساند.

کارآیی همی‎آرتروپلاستی سیمانی در درمان شکستگی‎های بی‎ثبات اینترتروکانتریک هیپ در افراد مسن

سید شهنام موسوی; سید سعید طباطبایی; محمد فکور; حنون سعدونی; مجید منتی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 128-132

پیش‎زمینه: شکستگی هیپ در افراد مسن مشکلات زیادی برای سیستم درمان ایجاد می‌کند و درصد مرگ و میر بالایی دارد. با توجه به سن، بیماری‎های زمینه‌ای و کیفیت پایین استخوان این بیماران می‌توان به‎عنوان یک روش درمانی از همی­آرتروپلاستی با پروتز بای‎پولار استفاده کرد. هدف این مطالعه بررسی نتایج عملکردی این تکنیک جراحی و ارزیابی نمره پرسشنامه Harris Hip Score در بیماران مسن مبتلا به شکستگی اینترتروک درمان شده به روش همی-آرتروپلاستی می‎باشد.

مواد و روش‎ها: در این مطالعه 40 بیمار با میانگین سنی 21/78 سال دچار شکستگی اینترتروکانتریک ناپایدار پس از جراحی به روش بای­پولار سیمانی تحت فالوآپ قرار گرفتند. ارزیابی‎ها به‎صورت بالینی و رادیوگرافیک انجام شد. برای همه بیماران پرسشنامه Harris Hip Score (HHS) تکمیل شد.

یافته‎ها: از بیماران تحت مطالعه 4 بیمار پیگیری کامل نداشتند و 5 بیمار نیز در پیگیری فوت کردند. 31 بیمار (مرد=14، زن=17) به‎طور میانگین طی 85/29 ماه (10-36ماه) تحت پیگیری درمان قرار گرفتند. نمره پرسشنامه HHS برای 6 بیمار Excellent، 14بیمار good، 7 بیمار fair و 4 بیمار poor بود. متوسط HHS 12/85 (good) بود.

نتیجه‎گیری: انجام جراحی به روش بای‎پولار سیمانی در درمان بیماران دچار شکستگی‎های اینترتروکانتریک ناپایدار و استئوپروتیک، نتایج بالینی و فانکشنال خوبی نشان داد و در بیماران درمان شده با این روش از طریق راه‎اندازی زودهنگام بروز عوارض ناخواسته ناشی از آمبولیت نشدن کمتر دیده شد. توسط HHS 12/85 (good) بود.

کارنامه الکترونیکی اعمال جراحی دستیاران ارتوپدی

محمد قریشی; سیدمرتضی کاظمی; حمید مهدوی محتشم

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 133-138

پیش زمینه: مستند کردن، بررسی و رصد تجربیات و اطلاعات جراحی یکی از روش‎های مهم ارزیابی تمرینات جراحی است. برای رسیدن به این هدف مستند سازی عمل‎های انجام شده توسط دستیاران و ثبت کارنامه نهایی آنها برای ارزیابی مهارت‎های کسب شده آنها می‎تواند موثر باشد. برای این منظور از لاگ بوک کاغذی استفاده می‎شد که مشکلاتی اعم از وقت‎گیر بودن و عدم دقت بالا دارد. بنابراین بر آن شدیم تا لاگ‎بوک سنتی جراحی ارتوپدی را ارتقاء داده و بتوانیم به‎صورت الکترونیک گزارش کاملی از فعالیت‎های عمل جراحی دستیاران به همراه مقایسه با سایر دستیاران به‎صورت آنلاین در اختیار کلیه اساتید قرار دهیم.

مواد و روش‎ها: ‏در بیمارستان اختر فعالیت‎های جراحی دستیاران ارتوپدی از طریق لاگ‎بوک الکترونیک به مدت دو سال مورد ارزیابی واقع شد. لاگ بوک الکترونیک در نرم‎افزار اکسل طراحی و در دیتابیس گوگل داکس بارگزاری شد و اطلاعات عمل‎های جراحی دستیاران به‎صورت طبقه‎بندی شده ثبت گردید.

یافته‎ها: لاگ‎بوک الکترونیک به مدت دو سال در بیمارستان اختر بدون هیچ‎گونه خطا و مشکلی اجرا شد. با استفاده از سیستم فوق دسترسی به گزارش‎ها و اعمال جراحی دستیاران و حتی تعداد عمل جراحی اساتید در نمودارهای مختلف، با دسترسی آسان، قابلیت آرشیوبندی اطلاعات، ارزیابی مهارت‎ها و همچنین مقایسه آن با سطوح علمی و عملی مورد انتظار میسر گردید و مورد بررسی و استفاده قرار گرفت. نتایج بیانگر آن بود که رضایت‎مندی اساتید و دستیاران از لاگ‎بوک الکترونیک بیشتر از لاگ‎بوک سنتی است.

نتیجه‎گیری: لاگ‎بوک الکترونیک دستیاران ارتوپدی مزایای بسیاری دارد و به وسیله آن به سادگی می‎توان به تعداد و اجزای عمل‎های جراحی منطبق با طرح درس اجرا شده توسط دستیاران دست یافت و توانایی آنان و برخورداری از اعمال جراحی ضروری و همچنین مقایسه با سایر دستیاران دانشگاه‎های دیگر اقدام نمود و همچنین این برنامه را در سطح کشور پیاده کرد تا در سایر رشته‎های پزشکی ‏اجرا کرد.

درمان آسیب‎های انتهای انگشت دست ومقایسه سه تکنیک مختلف

علیرضا سعید; محمدرضا ایزدپناه; محمد شیبانی

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 139-143

پیش‎زمینه: تاکنون مطالعات زیادی در زمینه مقایسه روش‎های جراحی در مقابل روش‎های غیرجراحی در درمان آسیب‎های نوک انگشت انجام شده است اما مطالعات چندانی بر روی تأثیر پانسمان فنی تویین و کارایی آن در درمان آسیب نوک انگشت در مقابل سایر درمان‎های رایج انجام نشده است. هدف مطالعه حاضر مقایسه سه روش درمانی پانسمان فنی توئینو درمان جراحی با تکنیک VY flap و درمان حمایتی با وازلین در بیماران با آسیب نوک انگشت بود.
مواد و روش‎ها: این مطالعه به‎صورت کوهورت آینده‎نگر انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل تمام بیمارانی بود که با آسیب نوک آنگشت به اورژانس بیمارستان شهید باهنر کرمان 1395-96 مراجعه نمودند. بیماران واجد معیارهای ورود، به منظور انجام مداخله و پیگیری بعدی انتخاب شدند و در سه گروه درمانی پانسمان فنی توئینو درمان جراحی با تکنیک VY flap و درمان حمایتی با وازلین موردنظر قرار گرفتند. داده‎ها با روش‎های آماری chi squer و independent sample t-test  آنالیز و سطح معناداری زیر 0.05 درنظر گرفته شد.
یافته‎ها:پس از 12 ماه20 نفر در هر گروه ازنظر علایم گفته شده بیمار، معاینات بالینی و زیبایی براساس Impairment Scale of Allen مورد بررسی قرار گرفت. براساس ارزیابی‎های آماری هیچ‎گونه اختلاف معنی‎داری بین سه گروه از نظر شکایت گفته شده بیمار، معاینات و زیبایی بعد از یک سال گزارش نشد.
نتیجه‎گیری: نتایج این مطالعه برای اولین بار نشان می‎دهد که پانسمان فنیتوئین اثری مشابه با پانسمان وازلین در درمان آسیب‎های نوک انگشتان دست داشته و از این نظر برتری ندارد. همچنین نتایج این مطالعه با تایید مطالعات قبلی صورت گرفته نشان می‎دهد نتایج درمانی به صورت غیرجراحی و جراحی مشابه بوده و نسبت به هم برتری ندارد.

بیست و پنجمین کنگره سالانه انجمن جراحان ارتوپدی ایران در 29 آبان تا لغایت 3 آذر 1396

انجمن جراحان ارتوپدی ایران

جراحی استخوان و مفاصل ایران, دوره 15, شماره 4, صفحه 145-183

بیست و پنجمین کنگره سالانه انجمن جراحان ارتوپدی ایران در 29 آبان تا لغایت 3 آذر 1396 برگزار گردید و تمامی خلاصه مقالات در این قسمت ارائه شده است.