پژوهش در نظامهای آموزشی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن پژوهشهای آموزشی ایران

سردبير: دکتر فریبرز درتاج

شاپا: ۲۳۸۳-۱۳۲۴

ايميل:  info@jiera.ir

وبسایت:  www.jiera.ir

تعداد شماره ها: 48

تعداد مقالات: 948

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

اصالت بخشی به ارزشیابی فرایندمحور در تربیت دینی به جای اتکا بر نتیجه محوری بر اساس آموزه های اسلامی

مرضیه موحدی; محمود مهر محمدی; علیرضا صادق زاده; حسن نقی زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 1-22

به کارگیری رویکرد معیوب در ارزشیابی تربیت دینی میتواند به صدمه ای جبرانناپذیر بر پیکرة تربیتدینی و انحراف جدی آن از اهداف قصد شده منجر شود. مسئله اساسی این پژوهش آن است کهرویکرد ارزشیابی نتیجهمحور رایج در تربیت دینی، با نظر به آیات قرآن مجید و دلایل عقلی تا چه حددرست است وچه جایگزینی برای آن وجود دارد. در این پژوهش علاوه بر استدلال های عقلی برگرفتهاز متون مرتبط، برخی آیات قرآن مجید به عنوان سند متقن و اصیل اسلام با روش تحلیل محتوای کیفیدستهبندی و واکاوی شد. چهار دسته از آیات قرآن کریم و برخی دلایل عقلی، نشان میدهند که به طورکلی و بدون در نظر گرفتن موارد خاص، ارزشیابی نتیجهمحور از تربیت دینی با روح دین و هدف ازتربیت دینی ناسازگار است . نتیجه آنکه ارزشیابی در نظام تربیت دینی باید از سنجش نتایج(نتیجهمحوری) به سمت ارزیابی فرایندها (فرآیندمحوری) معطوف گردد. ارزشیابی فرایندمحور نیز بهمعنی بررسی و مراقبت از سلامت حرکت فرایند یاددهی یادگیری در مسیر صحیح تربیت دینی و نهبررسی فرایند نیل به نتیجه قصد شده درنظر گرفته شود.

کم و کیف"سلامت اجتماعی" در پژوهش های آموزشی ایران: یک فرات حلیل

محمد توکل; محمد سعید عنصری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 23-38

سلامت اجتماعی از مفاهیم جدید مطرح در علوم اجتماعی است که در یکی دو دهۀ اخیر در ایران وجهان مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از صاحبنظران مطالعات اجتماعی بر این باورند که نوعیجمع بندی از شرایط اجتماعی جامعه در ذیل ابعاد مختلف این مفهومِ نوپا، مستتر است ، و به جهتگستردگی میتواند شاخص و ابزار تحلیلی خوبی برای جامعه شناسان، آسیب شناسان اجتماعی وبرنامه ریزان باشد. از سوی دیگر نظام آموزشی زیرسیستم مهمی از هر جامعه است که هم پوشش دهندهبعضی از شاخصهای سلامت اجتماعی است، هم مرتبط با شاخصهای دیگری از آن است، و هممحور تربیت نیروی انسانی است و بخش مهمی از کم و کیف فرایند اجتماعی شدن نسلهای جدید راشکل می دهد. در ایران معاصر نظام آموزشی دستخوش تحولات زیادی شده است و امروز هم چنانضرورت بازنگری در بخشهای مرتبط با امر آموزش و پرورش که شامل آموزش ر سمی، آموزشعالی، ضمن خدمت، علمی کاربردی میباشد، احساس می گردد. در این پژوهش، با روش فراتحلیل،تحقیقات و تألیفاتی که به طور توأمان در رابطه با نظام آموزشی و مؤلفه های سلامت اجتماعی هستند،مورد بررسی قرار گرفته اند. فراتحلیل از روشهای کیفی تحقیق رایج در علوم مختلف است که درعصر تورم دانش و اطلاعات، ضرورت و رونق ویژه ای پیدا کرده است . فراتحلیل از یک سو بهجمع بندی و پیوند تحقیقات انجام شده و از طرف دیگر به ماحصل کاربردی آن ها م یپردازد و درترسیم نگرش جامع و ارائه پیشنهاد به برنامه ریزان کاربرد منحصر به فردی دارد. نظر به ضرورتبررسی و ارزیابی تحقیقات و تألیفات آموزشی انجام شده در حوزه سلامت اجتماعی در ایران، در اینپژوهش با استفاده از مجموعه مؤلفهها و شاخصهای سلامت اجتماعی که از تحقیقی پیشین به دستآمده، فراتحلیل سلامت اجتماعی در پژوهشهای آموزشی صورت گرفته و نتایج آن بیان شده است.

ارزشیابی از امکانات، برنامه ها و کارکرد های آموزش کاران آموزشگاه های شبانه روزی دوره ی راهنمایی تحصیلی استان البرز

ملوک خادمی; نغمه کاشانچی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 39-59

آموزشگاههای شبانهروزی شماری از آموزندگان( دانشآموزان) مناطق محروم و روستایی را بر اساسبرنامهها و اهداف از پیش گردآوری شده، در خود جای دادهاند که با ارزشیابی از برنامهها و کارکردهایآموزشکاران و داشتن تصویری گویا از وضعیت تحصیلی و زندگی آموزند گان این آموزشگاه ها ،میتوان به زدودن کاستیها و توان افزایی نیرومندیها در این مدارس اقدام نمود. نمونۀ این پژوهش، 73دانش آموز و 15 آموزش کار در دو آموزشگاه شبانه روزی دخترانه در استان البرز بودند . این دوآموزشگاه از میان 7 آموزشگاه شبانهروزی دخترانه در این استان که روی هم 609 دانش آموز دوره یراهنمایی دارند، از طریق نمونهگزینی هدفمند برگزیده شدند. ابزارهای این پژوهش، پرسش نامه ونگرش نامهی(چک لیست مشاهدات) پژوهشگر ساخته بوده، و دادههای به دست آمده با توجه به سطحدقت (مقیاس اندازهگیری) آن ها و با به دست آوردن آمارهای نمایندگی، سازمان دهی و فشرده شدند، تاتوصیفی از وضعیت موجود به دست دهند. یافته ها نشان می دهد که، برآوردن نیازهای تغذیه ایآموزندگان، نیاز به پاکیزگی بدن و نیاز به توجه، تلاش بیشتر مدیران و مسئولان را م یطلبد . همچنینمدارس شبانهروزی، هیچ گونه برنامهای جهت بهرهگیری از اوقات فراغت آموزندگان و تربیت نیرویانسانی مورد نیاز مناطق محروم و عشایری از بین آموزندگان بومی نداشته و نیز در اجرای برخی ازبرنامهها به ویژه برنامههای بهداشتی و فوق برنامههای آموزشی، کاستیهایی وجود دارد.

توسعۀ تئوری رفتار برنامه ریزی شده: الگویی برای شکل دهی ابتکار عمل کارکنان

اکبر حسن پور; محمد حسن پور; سید صمد حسینی; محمد عباس زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 61-77

چکیدهامروزه در تغییر و بهبود سازمان ها بیش از پیش بر نقش کارکنان تأکید میگردد زیرا کارکنان از نزدیکبا مسائل و مشکلات سازمان برخورد دارند. از جمله مهم ترین ابزارهایی که جهت نقشآفرینی کارکنانو بهرهگیری از ایده ها و ابتکار عمل های آن ها استفاده میشود، نظام پیشنهادها است اما تمایل کارکنانبه ارائه پیشنهاد در این نظام جایگاه محوری دارد ولی متأسفانه تحقیقات کمتری راجع به تمایل کارکنانبه ارائه پیشنهاد و عوامل مؤثر بر آن انجام شده است. در این راستا تحقیق حاضر با استفاده از روشتحقیق توصیفی از نوع پیمایشی و با توسعه تئوری رفتار برنامهریزی شده عوامل مؤثر بر تمایل کارکنانبه ارائه پیشنهاد را مورد بررسی قرار میدهد. نتایج تحقیق نشان م ی دهد خود هویتی و شخصیتاثرگذار با تمایل کارکنان به ارائۀ پیشنهاد ارتباط معنیدار دارند ولی تأثیر خودهویتی بر تمایل کارکنانبر ارائۀ پیشنهاد زیاد است.

پیامدهای توزیع رهبری در مدرسه: نگاهی ویژه به رفتار شهروندی سازمانی معلمان

حسن رضا زین آبادی; فایق محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 79-100

در رویکرد نوین به رهبری در مدرسه، به جای رهبرِ واحد، صحبت از رهبران است و به جای تمرکز« رهبری توزیع شده » قدرت، به توزیع قدرت در مدرسه اهمیت می دهد. این شیوة نوین با عبارتاشتهار یافته است. علاوه بر فواید و پیامدهای زیادی که رهبری توزیع شده برای مدیران و مدرسه دارد،پژوهشگران تأکید زیادی به پیامدهای مرتبط با معلمان داشته اند . اما در این تلاش های پژوه شی،نشده است . پژوهش توصیفی « رفتار شهروندی سازمانی » علیرغم اهمیت بالا، توجه زیادی به پیامدحاضر با درک این ضرورت به بررسی نقش رهبری توزیع شده در این پیامد مهم پرداخته است .نمونهای معرف متشکل از 360 معلم و 52 مدیر مدارس ابتدایی شهر کرج به ترتیب پرسشنامه ها یرا تکمیل کرده اند . در بررسی پایایی از « رفتار شهروندی سازمانی معلمان » و « رهبری توزیع شده »استفاده شد . برای « تحلیل عاملی تأییدی » و در بررسی روایی سازه پرسشنامه ها از « آلفای کرونباخ »پاسخ به سؤالات پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه (مدل استاند ارد) استفادهشد. نتایج نشان میدهد که تمامی ابعاد پنجگانه رهبری توزیع شده ضمن داشتن رابطه مثبت و معناداربا ابعاد پنجگانه رفتار شهروندی سازمانی، تمامی آ نها را نیز به صورت معناداری تبیین می کنند .یافتههای این پژوهش اهمیت رهبری توزیع شده و پیامد آن رفتار شهروندی سازمانی معلمان را موردتأکید قرار می دهد. در فرجام پیشنهاداتی برای سیاستگذاران، مدیران، معلمان و پژوهشگران مطرح شدهاست.

بررسی عوامل مؤثر بر فرهنگکار در بین هیئت علمی دانشگاهها(اعضای هیئت علمی دانشگاههای الزهراء و شهید بهشتی)

خدیجه سفیری; فاطمه عطااللهی; محمدعلی عابدینی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 101-144

چکیدهشناخت فرهنگ کار و فضای کاری از مباحث مهمی است که سالها مورد توجه صاحبنظران حوز ةجامعهشناسی کار و اشتغال قرارگرفته است. در راستای اهمیت روزافزون شناخت فضای کار در اداراتو سازمانهای کشور، شناخت فرهنگ کار در بین اعضای هیئت علمی مراکز آکادمیک به عنوان مراکزپژوهش و تربیت نیروی انسانی، ضروری به نظر میرسد. پژوهش حاضر در پی بررسی عوامل مؤثر برفرهنگ کار در بین هیئت علمی دانشگاهها میباشد. جامعۀ آماری، اعضای هیئت علمی گروههای علومپایه و علوم انسانی دانشگاههای شهر تهران بوده که از این بین، دو دانشگاه الزهراء و شهید بهشتیانتخاب و در آنها نمونهگیری تصادفی انجام شده است. ابزار پژوهش پرسشنامه است که جهت تعییناعتبار سازه از تکنیک تحلیل عاملی و جهت تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است .از بین متغیرها، عدالت سازمانی، مدیریت مشارکتی بر فرهنگ کار تأثیر داشت . از میان مؤلفه هایعدالت سازمانی، فرصت پیشرفت شغلی بیشترین تأثیر و فرصت مطالعاتی کمترین تأثیر را بر فرهنگکار، و از میان مؤلفه های مدیریت مشارکتی، تصمیمگیری تأثیر بیشتری بر فرهنگ کار داشته است . ازمیان ابعاد فرهنگ کار، بعد دلبستگی و علاقه به کار بالاترین امتیاز را دارا میباشد.

بررسی تأثیر اشتغال دانشجویان بر موفقیت تحصیلی آنان

منصوره دسترنج

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 145-159

چکیدههدف از این پژوهش، بررسی تأثیر اشتغال دانشجویان بر موفقیت تحصیلی آنان م یباشد .جامعه آماری، کلیۀ دانشجویان دانشگاه پیام نور بستک بودند که از میان آ نها 98 نفر بهصورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. چارچوب نظری به کار رفته در این تحقیق،نظریههای بوردیو و کلمن میباشد . روش تحقیق این مطالع ه پیمایش و ابزار جمع آوریوارد رایانه شده و سپس از spss اطلاعات پرسشنامه بود. داده ها با استفاده از نرم افزار آماریطریق شاخصهای آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند .نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد ارتباط معنیداری بین متغیرها ی سن، تأهل، اشتغال،محل سکونت، زمان مطالعه، فاصله بین اخذ دیپلم و ورود به دانشگاه، درآمد خانواده وموفقیت تحصیلی وجود داشت در حالی که ارتباط معنیداری بین متغیر جنسیت و موفقیتتحصیلی مشاهده نگردید.

بررسی نقش آموزش عالی بر مناسبات سیاسی ایران و اتحادیه اروپا با رویکرد بر ساخت گرایی

محمد حسین حاجلو

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 161-189

چکیدهدولت های عصر جدید به دنبال آنن هستند تا از ابزارهای مختلف، نو و مفید برای برقراریدیپلماسی کارا استفاده نمایند. در قرن جدید کشوری از دیپلماسی موفق برخوردار است تا باگسترده کردن ابزارهای تعامل خود با دیگر کنشگران، به تعریف هویتی مناسبی از خود در نزددیگر دولت ها دست یابد. یکی از ابعاد جدید دیپلماسی، بهرهگیری از ارتباطات دانشگاهی و بهاست، که مدنظر نگارندگان این پژوهش است. از این رو در « دیپلماسی آموزش عالی » اصطلاحاین مقاله سعی شده تا براساس رویکرد برساختگرایی و توجه به اصولی مانند شناخت وتعامل و تأثیر آن بر بازتعریف هویت ها و منافع کنشگران در ارتباط با یکدیگر که در محور ایننظریه قرار دارند، به بررسی نقش آموزش عالی بر م ناسبات سیاسی ایران و اتحادیه اروپاپرداخته شود. سؤالات اساسی این پژوهش عبارت اند از : روابط دانشگاهی و دیپلماسیآموزش عالی ایران و اتحادیه اروپا اکنون در چه وضعیتی قرار دارد؟ و این نوع دیپلماسی چهتأثیری میتواند بر مناسبات سیاسی ایران و اتحادیۀ اروپا داشته باشد؟ این مقاله به شیوه ایتحلیلی- توصیفی نگاشته شده است.

اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد منطقی – عاطفی الیس بر منبع کنترل و پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی

نجمه حمید; مجید عیدی بایگی; وحید عطایی مغانلو; ثریا مطلبی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 191-207

چکیدههدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی گروهدرمانیشناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد منطقی - عاطفیالیس بر منبعکنترل و پیشرفتتحصیلی دانشجویان پزشکی بود. مطالعهی حاضر یک تحقیق نیمهتجربیمیباشد که به روش آزمایشی پیشآزمون- پسآزمون با گروه گواه و پیگیری انجام گرفته است. جامعه-ی آماری این پژوهش شامل 60 دانشجوی دانشگاه علومپزشکیجندیشاپور اهواز است که بیش از سهترم مشروطی در دانشگاه داشتند. از این تعداد 30 نفر که دارای منبعکنترل بیرونی بودند انتخاب شدند؛سپس بهطور تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. در مورد گروه آزمایش 8 جلسه گروه -درمانیشناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد منطقی- عاطفی الیس اجرا گردید. تحلیل دادهها با استفاده ازانجام گردید . ابزار جمع آوری (MANCOVA) آزمون تجزیه و تحلیل کوواریانس چندمتغیریاطلاعات، پرسشنامهی منبع کنترل راتر و معدل تحصیلی بود.نتایج حاصل آشکار ساخت که میان گروه.(p0/ آزمایش و گواه از لحاظ منبعکنترل و پیشرفتتحصیلی تفاوت معنیداری وجود داشت ( 001گروهدرمانیشناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد عاطفی- منطقی الیس بر منبع کنترل و پیشرفت تحصیلیدانشجویان پزشکی مؤثر بوده است. این نتایج در دوره پیگیری نیز مشاهده شد. این شیوهی درمان برایایجاد منبعکنترل درونی دانشجویان پزشکی و متقابلاً افزایش پیشرفت تحصیلی آنها توصیه میگردد.

اصالت بخشی به ارزشیابی فرایندمحور در تربیت دینی به جای اتکا بر نتیجه محوری بر اساس آموزه های اسلامی

مرضیه موحدی; محمود مهر محمدی; علیرضا صادق زاده; حسن نقی زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 1-22

به کارگیری رویکرد معیوب در ارزشیابی تربیت دینی میتواند به صدمه ای جبرانناپذیر بر پیکرة تربیتدینی و انحراف جدی آن از اهداف قصد شده منجر شود. مسئله اساسی این پژوهش آن است کهرویکرد ارزشیابی نتیجهمحور رایج در تربیت دینی، با نظر به آیات قرآن مجید و دلایل عقلی تا چه حددرست است وچه جایگزینی برای آن وجود دارد. در این پژوهش علاوه بر استدلال های عقلی برگرفتهاز متون مرتبط، برخی آیات قرآن مجید به عنوان سند متقن و اصیل اسلام با روش تحلیل محتوای کیفیدستهبندی و واکاوی شد. چهار دسته از آیات قرآن کریم و برخی دلایل عقلی، نشان میدهند که به طورکلی و بدون در نظر گرفتن موارد خاص، ارزشیابی نتیجهمحور از تربیت دینی با روح دین و هدف ازتربیت دینی ناسازگار است . نتیجه آنکه ارزشیابی در نظام تربیت دینی باید از سنجش نتایج(نتیجهمحوری) به سمت ارزیابی فرایندها (فرآیندمحوری) معطوف گردد. ارزشیابی فرایندمحور نیز بهمعنی بررسی و مراقبت از سلامت حرکت فرایند یاددهی یادگیری در مسیر صحیح تربیت دینی و نهبررسی فرایند نیل به نتیجه قصد شده درنظر گرفته شود.

کم و کیف"سلامت اجتماعی" در پژوهش های آموزشی ایران: یک فرات حلیل

محمد توکل; محمد سعید عنصری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 23-38

سلامت اجتماعی از مفاهیم جدید مطرح در علوم اجتماعی است که در یکی دو دهۀ اخیر در ایران وجهان مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از صاحبنظران مطالعات اجتماعی بر این باورند که نوعیجمع بندی از شرایط اجتماعی جامعه در ذیل ابعاد مختلف این مفهومِ نوپا، مستتر است ، و به جهتگستردگی میتواند شاخص و ابزار تحلیلی خوبی برای جامعه شناسان، آسیب شناسان اجتماعی وبرنامه ریزان باشد. از سوی دیگر نظام آموزشی زیرسیستم مهمی از هر جامعه است که هم پوشش دهندهبعضی از شاخصهای سلامت اجتماعی است، هم مرتبط با شاخصهای دیگری از آن است، و هممحور تربیت نیروی انسانی است و بخش مهمی از کم و کیف فرایند اجتماعی شدن نسلهای جدید راشکل می دهد. در ایران معاصر نظام آموزشی دستخوش تحولات زیادی شده است و امروز هم چنانضرورت بازنگری در بخشهای مرتبط با امر آموزش و پرورش که شامل آموزش ر سمی، آموزشعالی، ضمن خدمت، علمی کاربردی میباشد، احساس می گردد. در این پژوهش، با روش فراتحلیل،تحقیقات و تألیفاتی که به طور توأمان در رابطه با نظام آموزشی و مؤلفه های سلامت اجتماعی هستند،مورد بررسی قرار گرفته اند. فراتحلیل از روشهای کیفی تحقیق رایج در علوم مختلف است که درعصر تورم دانش و اطلاعات، ضرورت و رونق ویژه ای پیدا کرده است . فراتحلیل از یک سو بهجمع بندی و پیوند تحقیقات انجام شده و از طرف دیگر به ماحصل کاربردی آن ها م یپردازد و درترسیم نگرش جامع و ارائه پیشنهاد به برنامه ریزان کاربرد منحصر به فردی دارد. نظر به ضرورتبررسی و ارزیابی تحقیقات و تألیفات آموزشی انجام شده در حوزه سلامت اجتماعی در ایران، در اینپژوهش با استفاده از مجموعه مؤلفهها و شاخصهای سلامت اجتماعی که از تحقیقی پیشین به دستآمده، فراتحلیل سلامت اجتماعی در پژوهشهای آموزشی صورت گرفته و نتایج آن بیان شده است.

ارزشیابی از امکانات، برنامه ها و کارکرد های آموزش کاران آموزشگاه های شبانه روزی دوره ی راهنمایی تحصیلی استان البرز

ملوک خادمی; نغمه کاشانچی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 39-59

آموزشگاههای شبانهروزی شماری از آموزندگان( دانشآموزان) مناطق محروم و روستایی را بر اساسبرنامهها و اهداف از پیش گردآوری شده، در خود جای دادهاند که با ارزشیابی از برنامهها و کارکردهایآموزشکاران و داشتن تصویری گویا از وضعیت تحصیلی و زندگی آموزند گان این آموزشگاه ها ،میتوان به زدودن کاستیها و توان افزایی نیرومندیها در این مدارس اقدام نمود. نمونۀ این پژوهش، 73دانش آموز و 15 آموزش کار در دو آموزشگاه شبانه روزی دخترانه در استان البرز بودند . این دوآموزشگاه از میان 7 آموزشگاه شبانهروزی دخترانه در این استان که روی هم 609 دانش آموز دوره یراهنمایی دارند، از طریق نمونهگزینی هدفمند برگزیده شدند. ابزارهای این پژوهش، پرسش نامه ونگرش نامهی(چک لیست مشاهدات) پژوهشگر ساخته بوده، و دادههای به دست آمده با توجه به سطحدقت (مقیاس اندازهگیری) آن ها و با به دست آوردن آمارهای نمایندگی، سازمان دهی و فشرده شدند، تاتوصیفی از وضعیت موجود به دست دهند. یافته ها نشان می دهد که، برآوردن نیازهای تغذیه ایآموزندگان، نیاز به پاکیزگی بدن و نیاز به توجه، تلاش بیشتر مدیران و مسئولان را م یطلبد . همچنینمدارس شبانهروزی، هیچ گونه برنامهای جهت بهرهگیری از اوقات فراغت آموزندگان و تربیت نیرویانسانی مورد نیاز مناطق محروم و عشایری از بین آموزندگان بومی نداشته و نیز در اجرای برخی ازبرنامهها به ویژه برنامههای بهداشتی و فوق برنامههای آموزشی، کاستیهایی وجود دارد.

توسعۀ تئوری رفتار برنامه ریزی شده: الگویی برای شکل دهی ابتکار عمل کارکنان

اکبر حسن پور; محمد حسن پور; سید صمد حسینی; محمد عباس زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 61-77

چکیدهامروزه در تغییر و بهبود سازمان ها بیش از پیش بر نقش کارکنان تأکید میگردد زیرا کارکنان از نزدیکبا مسائل و مشکلات سازمان برخورد دارند. از جمله مهم ترین ابزارهایی که جهت نقشآفرینی کارکنانو بهرهگیری از ایده ها و ابتکار عمل های آن ها استفاده میشود، نظام پیشنهادها است اما تمایل کارکنانبه ارائه پیشنهاد در این نظام جایگاه محوری دارد ولی متأسفانه تحقیقات کمتری راجع به تمایل کارکنانبه ارائه پیشنهاد و عوامل مؤثر بر آن انجام شده است. در این راستا تحقیق حاضر با استفاده از روشتحقیق توصیفی از نوع پیمایشی و با توسعه تئوری رفتار برنامهریزی شده عوامل مؤثر بر تمایل کارکنانبه ارائه پیشنهاد را مورد بررسی قرار میدهد. نتایج تحقیق نشان م ی دهد خود هویتی و شخصیتاثرگذار با تمایل کارکنان به ارائۀ پیشنهاد ارتباط معنیدار دارند ولی تأثیر خودهویتی بر تمایل کارکنانبر ارائۀ پیشنهاد زیاد است.

پیامدهای توزیع رهبری در مدرسه: نگاهی ویژه به رفتار شهروندی سازمانی معلمان

حسن رضا زین آبادی; فایق محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 79-100

در رویکرد نوین به رهبری در مدرسه، به جای رهبرِ واحد، صحبت از رهبران است و به جای تمرکز« رهبری توزیع شده » قدرت، به توزیع قدرت در مدرسه اهمیت می دهد. این شیوة نوین با عبارتاشتهار یافته است. علاوه بر فواید و پیامدهای زیادی که رهبری توزیع شده برای مدیران و مدرسه دارد،پژوهشگران تأکید زیادی به پیامدهای مرتبط با معلمان داشته اند . اما در این تلاش های پژوه شی،نشده است . پژوهش توصیفی « رفتار شهروندی سازمانی » علیرغم اهمیت بالا، توجه زیادی به پیامدحاضر با درک این ضرورت به بررسی نقش رهبری توزیع شده در این پیامد مهم پرداخته است .نمونهای معرف متشکل از 360 معلم و 52 مدیر مدارس ابتدایی شهر کرج به ترتیب پرسشنامه ها یرا تکمیل کرده اند . در بررسی پایایی از « رفتار شهروندی سازمانی معلمان » و « رهبری توزیع شده »استفاده شد . برای « تحلیل عاملی تأییدی » و در بررسی روایی سازه پرسشنامه ها از « آلفای کرونباخ »پاسخ به سؤالات پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه (مدل استاند ارد) استفادهشد. نتایج نشان میدهد که تمامی ابعاد پنجگانه رهبری توزیع شده ضمن داشتن رابطه مثبت و معناداربا ابعاد پنجگانه رفتار شهروندی سازمانی، تمامی آ نها را نیز به صورت معناداری تبیین می کنند .یافتههای این پژوهش اهمیت رهبری توزیع شده و پیامد آن رفتار شهروندی سازمانی معلمان را موردتأکید قرار می دهد. در فرجام پیشنهاداتی برای سیاستگذاران، مدیران، معلمان و پژوهشگران مطرح شدهاست.

بررسی عوامل مؤثر بر فرهنگکار در بین هیئت علمی دانشگاهها(اعضای هیئت علمی دانشگاههای الزهراء و شهید بهشتی)

خدیجه سفیری; فاطمه عطااللهی; محمدعلی عابدینی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 101-144

چکیدهشناخت فرهنگ کار و فضای کاری از مباحث مهمی است که سالها مورد توجه صاحبنظران حوز ةجامعهشناسی کار و اشتغال قرارگرفته است. در راستای اهمیت روزافزون شناخت فضای کار در اداراتو سازمانهای کشور، شناخت فرهنگ کار در بین اعضای هیئت علمی مراکز آکادمیک به عنوان مراکزپژوهش و تربیت نیروی انسانی، ضروری به نظر میرسد. پژوهش حاضر در پی بررسی عوامل مؤثر برفرهنگ کار در بین هیئت علمی دانشگاهها میباشد. جامعۀ آماری، اعضای هیئت علمی گروههای علومپایه و علوم انسانی دانشگاههای شهر تهران بوده که از این بین، دو دانشگاه الزهراء و شهید بهشتیانتخاب و در آنها نمونهگیری تصادفی انجام شده است. ابزار پژوهش پرسشنامه است که جهت تعییناعتبار سازه از تکنیک تحلیل عاملی و جهت تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است .از بین متغیرها، عدالت سازمانی، مدیریت مشارکتی بر فرهنگ کار تأثیر داشت . از میان مؤلفه هایعدالت سازمانی، فرصت پیشرفت شغلی بیشترین تأثیر و فرصت مطالعاتی کمترین تأثیر را بر فرهنگکار، و از میان مؤلفه های مدیریت مشارکتی، تصمیمگیری تأثیر بیشتری بر فرهنگ کار داشته است . ازمیان ابعاد فرهنگ کار، بعد دلبستگی و علاقه به کار بالاترین امتیاز را دارا میباشد.

بررسی تأثیر اشتغال دانشجویان بر موفقیت تحصیلی آنان

منصوره دسترنج

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 145-159

چکیدههدف از این پژوهش، بررسی تأثیر اشتغال دانشجویان بر موفقیت تحصیلی آنان م یباشد .جامعه آماری، کلیۀ دانشجویان دانشگاه پیام نور بستک بودند که از میان آ نها 98 نفر بهصورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. چارچوب نظری به کار رفته در این تحقیق،نظریههای بوردیو و کلمن میباشد . روش تحقیق این مطالع ه پیمایش و ابزار جمع آوریوارد رایانه شده و سپس از spss اطلاعات پرسشنامه بود. داده ها با استفاده از نرم افزار آماریطریق شاخصهای آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند .نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد ارتباط معنیداری بین متغیرها ی سن، تأهل، اشتغال،محل سکونت، زمان مطالعه، فاصله بین اخذ دیپلم و ورود به دانشگاه، درآمد خانواده وموفقیت تحصیلی وجود داشت در حالی که ارتباط معنیداری بین متغیر جنسیت و موفقیتتحصیلی مشاهده نگردید.

بررسی نقش آموزش عالی بر مناسبات سیاسی ایران و اتحادیه اروپا با رویکرد بر ساخت گرایی

محمد حسین حاجلو

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 161-189

چکیدهدولت های عصر جدید به دنبال آنن هستند تا از ابزارهای مختلف، نو و مفید برای برقراریدیپلماسی کارا استفاده نمایند. در قرن جدید کشوری از دیپلماسی موفق برخوردار است تا باگسترده کردن ابزارهای تعامل خود با دیگر کنشگران، به تعریف هویتی مناسبی از خود در نزددیگر دولت ها دست یابد. یکی از ابعاد جدید دیپلماسی، بهرهگیری از ارتباطات دانشگاهی و بهاست، که مدنظر نگارندگان این پژوهش است. از این رو در « دیپلماسی آموزش عالی » اصطلاحاین مقاله سعی شده تا براساس رویکرد برساختگرایی و توجه به اصولی مانند شناخت وتعامل و تأثیر آن بر بازتعریف هویت ها و منافع کنشگران در ارتباط با یکدیگر که در محور ایننظریه قرار دارند، به بررسی نقش آموزش عالی بر م ناسبات سیاسی ایران و اتحادیه اروپاپرداخته شود. سؤالات اساسی این پژوهش عبارت اند از : روابط دانشگاهی و دیپلماسیآموزش عالی ایران و اتحادیه اروپا اکنون در چه وضعیتی قرار دارد؟ و این نوع دیپلماسی چهتأثیری میتواند بر مناسبات سیاسی ایران و اتحادیۀ اروپا داشته باشد؟ این مقاله به شیوه ایتحلیلی- توصیفی نگاشته شده است.

اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد منطقی – عاطفی الیس بر منبع کنترل و پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی

نجمه حمید; مجید عیدی بایگی; وحید عطایی مغانلو; Ø «Ø±ÛŒØ§ مطلبی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 7, شماره 22, صفحه 191-207

چکیدههدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی گروهدرمانیشناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد منطقی - عاطفیالیس بر منبعکنترل و پیشرفتتحصیلی دانشجویان پزشکی بود. مطالعهی حاضر یک تحقیق نیمهتجربیمیباشد که به روش آزمایشی پیشآزمون- پسآزمون با گروه گواه و پیگیری انجام گرفته است. جامعه-ی آماری این پژوهش شامل 60 دانشجوی دانشگاه علومپزشکیجندیشاپور اهواز است که بیش از سهترم مشروطی در دانشگاه داشتند. از این تعداد 30 نفر که دارای منبعکنترل بیرونی بودند انتخاب شدند؛سپس بهطور تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. در مورد گروه آزمایش 8 جلسه گروه -درمانیشناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد منطقی- عاطفی الیس اجرا گردید. تحلیل دادهها با استفاده ازانجام گردید . ابزار جمع آوری (MANCOVA) آزمون تجزیه و تحلیل کوواریانس چندمتغیریاطلاعات، پرسشنامهی منبع کنترل راتر و معدل تحصیلی بود.نتایج حاصل آشکار ساخت که میان گروه.(p0/ آزمایش و گواه از لحاظ منبعکنترل و پیشرفتتحصیلی تفاوت معنیداری وجود داشت ( 001گروهدرمانیشناختی- رفتاری مبتنی بر رویکرد عاطفی- منطقی الیس بر منبع کنترل و پیشرفت تحصیلیدانشجویان پزشکی مؤثر بوده است. این نتایج در دوره پیگیری نیز مشاهده شد. این شیوهی درمان برایایجاد منبعکنترل درونی دانشجویان پزشکی و متقابلاً افزایش پیشرفت تحصیلی آنها توصیه میگردد.