پژوهش در نظامهای آموزشی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن پژوهشهای آموزشی ایران

سردبير: دکتر فریبرز درتاج

شاپا: ۲۳۸۳-۱۳۲۴

ايميل:  info@jiera.ir

وبسایت:  www.jiera.ir

تعداد شماره ها: 48

تعداد مقالات: 948

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

مقایسه وضعیت تنظیم شناختی هیجان در دانش‌آموزان خانواده‌های طلاق و عادی شهر شیراز

سیمین حسینیان; زهرا نادری نوبندگانی; مهرآور مؤمنی جاوید

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 1-15
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87608

پژوهش حاضر به منظور تبیین تفاوت وضعیت تنظیم شناختی هیجان در دو گروه فرزندان خانواده‌های طلاق و عادی بود. جامعه‌ی موردمطالعه دانش‌آموزان دختر و پسر پایه‌ی اول دبیرستان در سال 11 بودند؛ بنابراین، برای این منظور گروه نمونه‌ای شامل 01 دانش‌آموز از خانواده‌های - تحصیلی 10 طلاق و 01 دانش‌آموز از خانواده‌های عادی به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. به منظور ارزیابی وضعیت تنظیم شناختی هیجان گروه‌های موردمطالعه، از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2001) استفاده گردید. به منظور مقایسه سبک‌های مختلف تنظیم شناختی هیجان در دو گروه موردمطالعه از تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. روش پژوهش حاضر از نوع علی- مقایسه‌ای ) پس رویدادی(بود. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره گویای آن بود که در متغیر ترکیبی تنظیم شناختی هیجان، تفاوت دو گروه دانش‌آموزان عادی و طلاق معنادار است. نتایج نشان داد که دانش‌آموزان خانواده‌های طلاق در تنظیم شناختی هیجان خود، بیشتر از دانش‌آموزان خانواده‌های عادی، از سبک‌های پذیرش، ملامت دیگران، نشخوارگری و فاجعه سازی استفاده و ملامت دیدگاه گیری می‌کنند. همچنین برحسب جنسیت در ملامت خویش وجود دارد. به عبارتی مقایسه میانگین‌ها نشان داد که دختران میانگین بالاتری در دیگران این متغیرها دارند. بر اساس نتایج به دست آمده می‌توان گفت که فرزندان خانواده‌های طلاق به دلیل شرایط تنش‌زایی که تجربه کرده‌اند بیشتر امکان دارد که از راهبردهای منفی تنظیم شناختی هیجان استفاده کنند و دراین‌بین دختران ممکن است بیش از پسران تحت تأثیر قرار گیرند.

میزان انطباق محتوای کتاب روانشناسی سال سوم متوسطه با نیازهای مادی و معنوی دانش‌آموزان شهرستان شهرکرد در سال 1391

عباسعلی رستمی نسب; محمد همتی; مسعود فضیلت پور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 17-36
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87609

هدف از این پژوهش بررسی میزان انطباق محتوای کتاب روانشناسی سال سوم متوسطه با نیازهای مادی و معنوی دانش‌آموزان شهرستان شهرکرد در سال 1391 بود. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش تحقیق زمینه‌یابی انجام شده است. جامعه‌های هدف شامل کلیه دانش‌آموزان سال سوم متوسطه رشته علوم انسانی به تعداد 255 نفر و دبیران روان‌شناسی به تعداد 6 نفر از شهرستان شهرکرد بودند که با توجه به حجم محدود آن‌ها، کل جامعه به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تمام شماری مطالعه شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه محقق ساخته بود که پس از تعیین روایی و پایایی مورداستفاده قرار گرفت. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از آزمون‌های مجذور کای و تی مستقل استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که تفاوت معناداری ازنظر انطباق میان محتوای کتاب روان‌شناسی و نیازهای مادی و معنوی دانش‌آموزان، وجود دارد. اکثر دانش‌آموزان معتقدند که میزان انطباق محتوای کتاب روان‌شناسی سوم متوسطه با نیازهای مادی در حد متوسط و با نیازهای معنوی و کل نیازهای آنان در حد زیاد بوده است. افزون بر آن، مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بین دیدگاه دانش‌آموزان دختر و پسر در مورد میزان انطباق محتوای کتاب روان‌شناسی سوم متوسطه با نیازهای آنان تفاوت معنادار وجود دارد. دانش‌آموزان دختر ارزیابی بهتری در مقایسه با دانش‌آموزان پسر داشتند. همچنین بین دیدگاه دانش‌آموزان با دبیران در مورد میزان انطباق محتوای کتاب روان‌شناسی با نیازهای دانش‌آموزان نیز تفاوت معناداری مشاهده شد که دانش‌آموزان ارزیابی بهتری در مقایسه با دبیران داشتند.

روایی عاملی و تغییرناپذیری اندازه‌گیری نسخۀ تجدیدنظر شدة دوعاملی پرسشنامۀ فرایند مطالعه

امید شکری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 37-60
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87610

پژوهش حاضر باهدف آزمون روایی عاملی و تغییرناپذیری جنسی ساختار عاملی نسخۀ تجدیدنظر شدۀ دوعاملی پرسشنامۀ فرایند مطالعه (R-SPQ-2F، بیگز، کمبر و لئونگ، 2001) در بین دانشجویان دختر و پسر ایرانی انجام شد. 419 دانشجوی کارشناس (214 پسر و 205 دختر(به نسخۀ تجدیدنظر شدۀ دوعاملی پرسشنامۀ فرایند مطالعه پاسخ دادند. به منظور بررسی تغییرناپذیری عاملی R-SPQ-2F در دو جنس از تحلیل عاملی تأییدی چندگروهی استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی تک گروهی نشان دادند که در کل نمونه و در دو جنس، الگوی چهار عاملی مرتبۀ اول R-SPQ-2F شامل انگیزش عمیق، راهبرد عمیق، انگیزش سطحی و راهبرد سطحی برازش خوبی با داده‌ها داشتند. نتایج تحلیل عامل تأییدی چندگروهی، تغییرناپذیری بین گروهی باقیمانده‌های اندازه‌گیری، کوواریانس‌های ساختاری و وزن‌های اندازه‌گیری R-SPQ-2F را در دو جنس نشان دادند. درمجموع، نتایج مطالعۀ حاضر از به‌کارگیری R-SPQ-2F در نمونه‌های جنسی مختلط به‌طور تجربی حمایت می‌کند و گزارش تحلیل تفاوت‌های میانگین مبتنی بر جنس در مطالعات پیشین را تصدیق می‌کند.

بررسی نقش منبع کنترل بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ شهر ساری

ام‌البنین هاشمی گرجی; نورعلی فرخی; حسن اسدزاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 61-83
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87611

پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش منبع کنترل بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان دوم و سوم دبیرستان بر اساس جنسیت و رشته تحصیلی انجام‌ شده است. آزمودنی‌های پژوهش 463 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر شهر ساری بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شده بودند. گردآوری داده‌ها به کمک پرسش‌نامه منبع کنترل و پرسش‌نامه تفکر انتقادی کالیفرنیا انجام شد. داده‌های پژوهش با بهره‌گیری از مستقل و تحلیل واریانس دوراهه تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان دادند که t شاخ‌های آماری آزمون بین دانش‌آموزان دارای منبع کنترل درونی و بیرونی ازنظر تفکر انتقادی تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. اما بین میزان تفکر انتقادی دانش‌آموزان رشته‌های علوم انسانی، ریاضی و علوم تجربی تفاوت معنی‌داری وجود دارد.

رابطۀ بین جرئت ورزی و تفرّد در دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی

محمدرضا جلالی; محمد زرگر; مرجان طالشیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 85-104
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87612

پژوهش حاضر، باهدف برسی تفاوت تفرّد در افرادی که سبک‌های رفتاری جرئت ورز و غیر جرئت ورز دارند انجام شده است. گروه نمونه از دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی انتخاب شدند و نمونه نهایی شامل 300 دانشجو– 137 پسر و 163 دختر – بود. جرئت ورزی به واسطۀ آزمون تونند سنجیده شد. پرسش‌نامه‌ای که از سوی جلالی و همکاران ساخته شده، برای سنجش تفرّد به کار رفت. تحلیل واریانس نشان داد تفاوت معنی‌داری در تفرّد افرادی که فاقد و یا دارای سبک جرئت ورزانه بودند وجود دارد. افرادی که سبک جرئت ورزانه داشتند از تفرّد فلسفی و روان‌شناختی بیشتری برخوردار بوده‌اند ) در متن به این معنای از تفرّد اشاره شده است(. همچنین پسران نسبت به دختران نمره بیشتری در تفرّد داشتند.

طراحی مقیاس ارزشیابی عملکرد آموزشی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه

حسین عبداللهی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 105-123
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87613

هدف پژوهش حاضر تدوین مقیاس مناسب ارزشیابی از عملکرد آموزشی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه بوده است. در این راستا یک سؤال پژوهشی مطرح شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبائی در سال تحصیلی 90-13891 بودند. افراد نمونه مطالعه به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌های موردنیاز پرسشنامه محقق ساخته با 46 گویه بسته پاسخ بود. از مجموع 200 پرسشنامه توزیع شده در دانشکده‌های موردمطالعه 126 پرسشنامه بازگشت داده شد. به منظور بررسی روایی مقیاس موردنظر از روش تحلیل عاملی استفاده شد. بر این اساس 7 عامل آمادگی، تسلط علمی و پیوستگی محتوای تدریس استاد؛ آماد ه سازی منابع درسی و مشارکت در برنامه‌های رشد حرفه‌ای و تخصصی؛ روابط انسانی و مدیریت کلاس؛ فرایند ارزشیابی از آموخته‌های دانشجویان و ایجاد رغبت به یادگیری؛ حجم کاری؛ سابقه تدریس و حجم دانشجو در کلاس؛ ایجاد انگیزه و استفاده از روش‌ها و منابع اثربخش در تدریس، استخراج شد. در کنار هفت عامل استخراج شده، استفاده از چهار منبع به منظور ارزشیابی از عملکرد آموزشی استادان شامل پوشه کار، خود ارزشیابی، ارزشیابی توسط مدیر و ارزشیابی همکاران، مناسب تشخیص داده شد. درنهایت مقیاسی پیشنهاد شد تا از طریق آن عملکرد آموزشی اعضای هیئت‌علمی به‌طور نسبتاً جامع مورد ارزشیابی قرار گیرد.

شیوه‌های درست و کارآمد آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی در راستای کاهش آسیب‌های زندگی به دانشجویان

رضا نوروزاده; زینب عظیمی سوران

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 125-154
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87614

هدف پژوهش حاضر، بررسی شیوه‌های درست و کارآمد آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی در راستای کاهش آسیب‌های زندگی دانشجویان می باشد. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ نوع توصیفی – پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دوره‌های کاردانی و کارشناسی دانشکده فنی دکتر شریعتی که در سال تحصیلی 91-90 در کلاس‌های آموزش مهارت‌های زندگی شرکت داشتند) تعداد 500 نفر (را شامل می‌شود. تعداد 217 نفربر اساس جدول مورگان به عنوان نمونه با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روایی محتوایی آن به تأیید صاحب‌نظران رسید و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (89%) به دست آمد. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از آمار توصیفی) درصد، فراوانی، میانگین، انحراف استاندارد و رتبه درصدی(آزمون‌های t مستقل و t وابسته استفاده گردید. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که از میان روش‌های آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی به دانشجویان، روش تلفیقی در اولویت اول و پس‌ازآن روش‌های الگوی ایفای نقش، بحث گروهی و حل مسئله قرار دارند. روش سخنرانی از پایین‌ترین رتبه در میان دانشجویان برخوردار است. همچنین نتایج اولویت‌بندی نوع ارائه آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی در میان دانشجویان بیانگر آن است که ارائه آموزش از طریق برگزاری کارگاه‌های آموزشی در دانشگاه‌ها و استفاده از فیلم و تئاتر به ترتیب با بالاترین اولویت و در مقابل ارائه آموزش مهارت‌ها از طریق انتشار جزوات و بروشورها در پایین‌ترین اولویت قرارگرفته است. بر این اساس برای آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی دانشجویان بایستی شیوه و نوع ارائه آموزش‌های مهارت‌های زندگی و اجتماعی مدنظر برنامه ریزان قرار گیرد

سرمایه فرهنگی خانواده و پیشرفت تحصیلی ) موردمطالعه: دانشجویان منطقه ده دانشگاه آزاد اسلامی(1

طاهره میرساردو

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 155-177
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87615

در این مقاله تأثیر سرمایه فرهنگی بر پیشرفت آموزشی مطالعه شده است. بدین منظور، 710 نفر از دانشجویان منطقه ده دانشگاه آزاد اسلامی با روش پیمایشی موردبررسی قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که در آن همبستگی متغیرهای سرمایه فرهنگی و پیشرفت تحصیلی اندازه‌گیری شد. نتایج تحقق حاکی از آن است که 1) سه شاخ سرمایه فرهنگی تأثیر مستقیم و مثبت بر پیشرفت تحصیلی دارند؛ 2) تحصیلات مادر بیش از تحصیلات پدر بر سرمایه فرهنگی و درنتیجه بر پیشرفت تحصیلی مؤثر است؛3) تأثیر سرمایه فرهنگی برحسب پایگاه اقتصادی - اجتماعی خانواده متفاوت است؛4) ساختار خانواده بر سرمایه فرهنگی و درنتیجه بر پیشرفت تحصیلی مؤثر است. نتایج تحقیق تأییدکننده نظریه بازتولید فرهنگی به ویژه در محیط مطالعه، عادات مطالعه و مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی روشنفکرانه است.

تعیین اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر کم طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر راهنمایی شهر تهران سال تحصیلی 93-92

سارا اکبرزاده; اسماعیل سعدی پور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 179-191
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87616

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر اجتناب از کمک طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه سوم راهنمایی است. روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر مقطع سوم راهنمایی مدارس غیرانتفاعی منطقه چهار تهران در سال تحصیلی 92-91 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 39 دانش‌آموزی که نمرات اجتناب از کمک طلبی بالایی داشتند ) یک انحراف معیار بالاتر از میانگین گروه(، انتخاب و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند. به گروه آزمایشی، 10 جلسه مهارت حل مسئله آموزش داده شد؛ و گروه کنترل هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه کمک طلبی ریان و پنتریچ استفاده شد. داده‌ها از طریق تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که بین گروه آزمایشی و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد، بدین‌صورت که آموزش مهارت حل مسئله، بر کاهش اجتناب از کمک طلبی تأثیرگذار بود.

راهبرد آموزشی 7 مرحله‌ای (crdomlaer) انتقادی در محیط‌های یادگیری الکترونیکی

حسین مرادی مخلص; روشن احمدی; بهاره محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 193-204
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87617

هدف پژوهش حاضر استفاده از راهبرد آموزشی 7 مرحله‌ای (crdomlaer) برای پرورش تفکر انتقادی در محیط‌های یادگیری الکترونیکی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر ر ا کلیه دانشجویان رشته آموزش الکترونیکی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی در سیستم الکترونیکی تشکیل می‌دهند که در سال تحصیلی 92-91 در مقطع کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل بودند. برای نمونه پژوهش حاضر به صورت تصادفی ساده 47 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش 34 ) نفر (و گروه کنترل) 24 نفر (تقسیم گردیدند. برای آموزش گروه آزمایش از روش مداخله‌ای 7 مرحله‌ای (crdomlaer) شامل (چالش، بازنمایی، ایجاد فرصت، ایجاد انگیزش، تحلیل منطقی، تشویق، مسئولیت و تعهد (استفاده گردید و برای آموزش گروه کنترل از روش سخنرانی استفاده گردید. دو گروه در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون به پرسشنامه تفکر انتقادی واتسون و گلیزر جواب دادند و نتایج با استفاده از تحلیل کوواریانس تجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج تفاوت معنادار بین نمرات گروه آزمایش و گواه در تفکر انتقادی دانشجویان در مؤلفه‌های) استنباط، شناسایی مفروضات، استنتاج، تعبیر و تفسیر و ارزشیابی استدلال منطقی) در سطح 001/0 را نشان می‌دهد.

مقایسه وضعیت تنظیم شناختی هیجان در دانش‌آموزان خانواده‌های طلاق و عادی شهر شیراز

سیمین حسینیان; زهرا نادری نوبندگانی; مهرآور مؤمنی جاوید

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 1-15
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87608

پژوهش حاضر به منظور تبیین تفاوت وضعیت تنظیم شناختی هیجان در دو گروه فرزندان خانواده‌های طلاق و عادی بود. جامعه‌ی موردمطالعه دانش‌آموزان دختر و پسر پایه‌ی اول دبیرستان در سال 11 بودند؛ بنابراین، برای این منظور گروه نمونه‌ای شامل 01 دانش‌آموز از خانواده‌های - تحصیلی 10 طلاق و 01 دانش‌آموز از خانواده‌های عادی به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. به منظور ارزیابی وضعیت تنظیم شناختی هیجان گروه‌های موردمطالعه، از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2001) استفاده گردید. به منظور مقایسه سبک‌های مختلف تنظیم شناختی هیجان در دو گروه موردمطالعه از تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. روش پژوهش حاضر از نوع علی- مقایسه‌ای ) پس رویدادی(بود. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره گویای آن بود که در متغیر ترکیبی تنظیم شناختی هیجان، تفاوت دو گروه دانش‌آموزان عادی و طلاق معنادار است. نتایج نشان داد که دانش‌آموزان خانواده‌های طلاق در تنظیم شناختی هیجان خود، بیشتر از دانش‌آموزان خانواده‌های عادی، از سبک‌های پذیرش، ملامت دیگران، نشخوارگری و فاجعه سازی استفاده و ملامت دیدگاه گیری می‌کنند. همچنین برحسب جنسیت در ملامت خویش وجود دارد. به عبارتی مقایسه میانگین‌ها نشان داد که دختران میانگین بالاتری در دیگران این متغیرها دارند. بر اساس نتایج به دست آمده می‌توان گفت که فرزندان خانواده‌های طلاق به دلیل شرایط تنش‌زایی که تجربه کرده‌اند بیشتر امکان دارد که از راهبردهای منفی تنظیم شناختی هیجان استفاده کنند و دراین‌بین دختران ممکن است بیش از پسران تحت تأثیر قرار گیرند.

میزان انطباق محتوای کتاب روانشناسی سال سوم متوسطه با نیازهای مادی و معنوی دانش‌آموزان شهرستان شهرکرد در سال 1391

عباسعلی رستمی نسب; محمد همتی; مسعود فضیلت پور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 17-36
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87609

هدف از این پژوهش بررسی میزان انطباق محتوای کتاب روانشناسی سال سوم متوسطه با نیازهای مادی و معنوی دانش‌آموزان شهرستان شهرکرد در سال 1391 بود. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش تحقیق زمینه‌یابی انجام شده است. جامعه‌های هدف شامل کلیه دانش‌آموزان سال سوم متوسطه رشته علوم انسانی به تعداد 255 نفر و دبیران روان‌شناسی به تعداد 6 نفر از شهرستان شهرکرد بودند که با توجه به حجم محدود آن‌ها، کل جامعه به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تمام شماری مطالعه شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه محقق ساخته بود که پس از تعیین روایی و پایایی مورداستفاده قرار گرفت. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از آزمون‌های مجذور کای و تی مستقل استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که تفاوت معناداری ازنظر انطباق میان محتوای کتاب روان‌شناسی و نیازهای مادی و معنوی دانش‌آموزان، وجود دارد. اکثر دانش‌آموزان معتقدند که میزان انطباق محتوای کتاب روان‌شناسی سوم متوسطه با نیازهای مادی در حد متوسط و با نیازهای معنوی و کل نیازهای آنان در حد زیاد بوده است. افزون بر آن، مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بین دیدگاه دانش‌آموزان دختر و پسر در مورد میزان انطباق محتوای کتاب روان‌شناسی سوم متوسطه با نیازهای آنان تفاوت معنادار وجود دارد. دانش‌آموزان دختر ارزیابی بهتری در مقایسه با دانش‌آموزان پسر داشتند. همچنین بین دیدگاه دانش‌آموزان با دبیران در مورد میزان انطباق محتوای کتاب روان‌شناسی با نیازهای دانش‌آموزان نیز تفاوت معناداری مشاهده شد که دانش‌آموزان ارزیابی بهتری در مقایسه با دبیران داشتند.

روایی عاملی و تغییرناپذیری اندازه‌گیری نسخۀ تجدیدنظر شدة دوعاملی پرسشنامۀ فرایند مطالعه

امید شکری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 37-60
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87610

پژوهش حاضر باهدف آزمون روایی عاملی و تغییرناپذیری جنسی ساختار عاملی نسخۀ تجدیدنظر شدۀ دوعاملی پرسشنامۀ فرایند مطالعه (R-SPQ-2F، بیگز، کمبر و لئونگ، 2001) در بین دانشجویان دختر و پسر ایرانی انجام شد. 419 دانشجوی کارشناس (214 پسر و 205 دختر(به نسخۀ تجدیدنظر شدۀ دوعاملی پرسشنامۀ فرایند مطالعه پاسخ دادند. به منظور بررسی تغییرناپذیری عاملی R-SPQ-2F در دو جنس از تحلیل عاملی تأییدی چندگروهی استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی تک گروهی نشان دادند که در کل نمونه و در دو جنس، الگوی چهار عاملی مرتبۀ اول R-SPQ-2F شامل انگیزش عمیق، راهبرد عمیق، انگیزش سطحی و راهبرد سطحی برازش خوبی با داده‌ها داشتند. نتایج تحلیل عامل تأییدی چندگروهی، تغییرناپذیری بین گروهی باقیمانده‌های اندازه‌گیری، کوواریانس‌های ساختاری و وزن‌های اندازه‌گیری R-SPQ-2F را در دو جنس نشان دادند. درمجموع، نتایج مطالعۀ حاضر از به‌کارگیری R-SPQ-2F در نمونه‌های جنسی مختلط به‌طور تجربی حمایت می‌کند و گزارش تحلیل تفاوت‌های میانگین مبتنی بر جنس در مطالعات پیشین را تصدیق می‌کند.

بررسی نقش منبع کنترل بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ شهر ساری

ام‌البنین هاشمی گرجی; نورعلی فرخی; حسن اسدزاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 61-83
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87611

پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش منبع کنترل بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان دوم و سوم دبیرستان بر اساس جنسیت و رشته تحصیلی انجام‌ شده است. آزمودنی‌های پژوهش 463 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر شهر ساری بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شده بودند. گردآوری داده‌ها به کمک پرسش‌نامه منبع کنترل و پرسش‌نامه تفکر انتقادی کالیفرنیا انجام شد. داده‌های پژوهش با بهره‌گیری از مستقل و تحلیل واریانس دوراهه تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان دادند که t شاخ‌های آماری آزمون بین دانش‌آموزان دارای منبع کنترل درونی و بیرونی ازنظر تفکر انتقادی تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. اما بین میزان تفکر انتقادی دانش‌آموزان رشته‌های علوم انسانی، ریاضی و علوم تجربی تفاوت معنی‌داری وجود دارد.

رابطۀ بین جرئت ورزی و تفرّد در دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی

محمدرضا جلالی; محمد زرگر; مرجان طالشیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 85-104
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87612

پژوهش حاضر، باهدف برسی تفاوت تفرّد در افرادی که سبک‌های رفتاری جرئت ورز و غیر جرئت ورز دارند انجام شده است. گروه نمونه از دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی انتخاب شدند و نمونه نهایی شامل 300 دانشجو– 137 پسر و 163 دختر – بود. جرئت ورزی به واسطۀ آزمون تونند سنجیده شد. پرسش‌نامه‌ای که از سوی جلالی و همکاران ساخته شده، برای سنجش تفرّد به کار رفت. تحلیل واریانس نشان داد تفاوت معنی‌داری در تفرّد افرادی که فاقد و یا دارای سبک جرئت ورزانه بودند وجود دارد. افرادی که سبک جرئت ورزانه داشتند از تفرّد فلسفی و روان‌شناختی بیشتری برخوردار بوده‌اند ) در متن به این معنای از تفرّد اشاره شده است(. همچنین پسران نسبت به دختران نمره بیشتری در تفرّد داشتند.

طراحی مقیاس ارزشیابی عملکرد آموزشی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه

حسین عبداللهی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 105-123
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87613

هدف پژوهش حاضر تدوین مقیاس مناسب ارزشیابی از عملکرد آموزشی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه بوده است. در این راستا یک سؤال پژوهشی مطرح شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبائی در سال تحصیلی 90-13891 بودند. افراد نمونه مطالعه به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌های موردنیاز پرسشنامه محقق ساخته با 46 گویه بسته پاسخ بود. از مجموع 200 پرسشنامه توزیع شده در دانشکده‌های موردمطالعه 126 پرسشنامه بازگشت داده شد. به منظور بررسی روایی مقیاس موردنظر از روش تحلیل عاملی استفاده شد. بر این اساس 7 عامل آمادگی، تسلط علمی و پیوستگی محتوای تدریس استاد؛ آماد ه سازی منابع درسی و مشارکت در برنامه‌های رشد حرفه‌ای و تخصصی؛ روابط انسانی و مدیریت کلاس؛ فرایند ارزشیابی از آموخته‌های دانشجویان و ایجاد رغبت به یادگیری؛ حجم کاری؛ سابقه تدریس و حجم دانشجو در کلاس؛ ایجاد انگیزه و استفاده از روش‌ها و منابع اثربخش در تدریس، استخراج شد. در کنار هفت عامل استخراج شده، استفاده از چهار منبع به منظور ارزشیابی از عملکرد آموزشی استادان شامل پوشه کار، خود ارزشیابی، ارزشیابی توسط مدیر و ارزشیابی همکاران، مناسب تشخیص داده شد. درنهایت مقیاسی پیشنهاد شد تا از طریق آن عملکرد آموزشی اعضای هیئت‌علمی به‌طور نسبتاً جامع مورد ارزشیابی قرار گیرد.

شیوه‌های درست و کارآمد آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی در راستای کاهش آسیب‌های زندگی به دانشجویان

رضا نوروزاده; زینب عظیمی سوران

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 125-154
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87614

هدف پژوهش حاضر، بررسی شیوه‌های درست و کارآمد آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی در راستای کاهش آسیب‌های زندگی دانشجویان می باشد. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ نوع توصیفی – پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دوره‌های کاردانی و کارشناسی دانشکده فنی دکتر شریعتی که در سال تحصیلی 91-90 در کلاس‌های آموزش مهارت‌های زندگی شرکت داشتند) تعداد 500 نفر (را شامل می‌شود. تعداد 217 نفربر اساس جدول مورگان به عنوان نمونه با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روایی محتوایی آن به تأیید صاحب‌نظران رسید و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (89%) به دست آمد. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از آمار توصیفی) درصد، فراوانی، میانگین، انحراف استاندارد و رتبه درصدی(آزمون‌های t مستقل و t وابسته استفاده گردید. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که از میان روش‌های آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی به دانشجویان، روش تلفیقی در اولویت اول و پس‌ازآن روش‌های الگوی ایفای نقش، بحث گروهی و حل مسئله قرار دارند. روش سخنرانی از پایین‌ترین رتبه در میان دانشجویان برخوردار است. همچنین نتایج اولویت‌بندی نوع ارائه آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی در میان دانشجویان بیانگر آن است که ارائه آموزش از طریق برگزاری کارگاه‌های آموزشی در دانشگاه‌ها و استفاده از فیلم و تئاتر به ترتیب با بالاترین اولویت و در مقابل ارائه آموزش مهارت‌ها از طریق انتشار جزوات و بروشورها در پایین‌ترین اولویت قرارگرفته است. بر این اساس برای آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی دانشجویان بایستی شیوه و نوع ارائه آموزش‌های مهارت‌های زندگی و اجتماعی مدنظر برنامه ریزان قرار گیرد

سرمایه فرهنگی خانواده و پیشرفت تحصیلی ) موردمطالعه: دانشجویان منطقه ده دانشگاه آزاد اسلامی(1

طاهره میرساردو

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 155-177
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87615

در این مقاله تأثیر سرمایه فرهنگی بر پیشرفت آموزشی مطالعه شده است. بدین منظور، 710 نفر از دانشجویان منطقه ده دانشگاه آزاد اسلامی با روش پیمایشی موردبررسی قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که در آن همبستگی متغیرهای سرمایه فرهنگی و پیشرفت تحصیلی اندازه‌گیری شد. نتایج تحقق حاکی از آن است که 1) سه شاخ سرمایه فرهنگی تأثیر مستقیم و مثبت بر پیشرفت تحصیلی دارند؛ 2) تحصیلات مادر بیش از تحصیلات پدر بر سرمایه فرهنگی و درنتیجه بر پیشرفت تحصیلی مؤثر است؛3) تأثیر سرمایه فرهنگی برحسب پایگاه اقتصادی - اجتماعی خانواده متفاوت است؛4) ساختار خانواده بر سرمایه فرهنگی و درنتیجه بر پیشرفت تحصیلی مؤثر است. نتایج تحقیق تأییدکننده نظریه بازتولید فرهنگی به ویژه در محیط مطالعه، عادات مطالعه و مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی روشنفکرانه است.

تعیین اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر کم طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر راهنمایی شهر تهران سال تحصیلی 93-92

سارا اکبرزاده; اسماعیل سعدی پور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 179-191
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87616

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر اجتناب از کمک طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه سوم راهنمایی است. روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر مقطع سوم راهنمایی مدارس غیرانتفاعی منطقه چهار تهران در سال تحصیلی 92-91 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 39 دانش‌آموزی که نمرات اجتناب از کمک طلبی بالایی داشتند ) یک انحراف معیار بالاتر از میانگین گروه(، انتخاب و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند. به گروه آزمایشی، 10 جلسه مهارت حل مسئله آموزش داده شد؛ و گروه کنترل هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه کمک طلبی ریان و پنتریچ استفاده شد. داده‌ها از طریق تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که بین گروه آزمایشی و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد، بدین‌صورت که آموزش مهارت حل مسئله، بر کاهش اجتناب از کمک طلبی تأثیرگذار بود.

راهبرد آموزشی 7 مرحله‌ای (crdomlaer) انتقادی در محیط‌های یادگیری الکترونیکی

حسین مرادی مخلص; روشن احمدی; بهاره محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 8, شماره 25, صفحه 193-204
شناسه ديجيتال (DOI): 10.22034/jiera.2014.87617

هدف پژوهش حاضر استفاده از راهبرد آموزشی 7 مرحله‌ای (crdomlaer) برای پرورش تفکر انتقادی در محیط‌های یادگیری الکترونیکی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر ر ا کلیه دانشجویان رشته آموزش الکترونیکی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی در سیستم الکترونیکی تشکیل می‌دهند که در سال تحصیلی 92-91 در مقطع کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل بودند. برای نمونه پژوهش حاضر به صورت تصادفی ساده 47 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش 34 ) نفر (و گروه کنترل) 24 نفر (تقسیم گردیدند. برای آموزش گروه آزمایش از روش مداخله‌ای 7 مرحله‌ای (crdomlaer) شامل (چالش، بازنمایی، ایجاد فرصت، ایجاد انگیزش، تحلیل منطقی، تشویق، مسئولیت و تعهد (استفاده گردید و برای آموزش گروه کنترل از روش سخنرانی استفاده گردید. دو گروه در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون به پرسشنامه تفکر انتقادی واتسون و گلیزر جواب دادند و نتایج با استفاده از تحلیل کوواریانس تجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج تفاوت معنادار بین نمرات گروه آزمایش و گواه در تفکر انتقادی دانشجویان در مؤلفه‌های) استنباط، شناسایی مفروضات، استنتاج، تعبیر و تفسیر و ارزشیابی استدلال منطقی) در سطح 001/0 را نشان می‌دهد.