پژوهش در نظامهای آموزشی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن پژوهشهای آموزشی ایران

سردبير: دکتر فریبرز درتاج

شاپا: ۲۳۸۳-۱۳۲۴

ايميل:  info@jiera.ir

وبسایت:  www.jiera.ir

تعداد شماره ها: 48

تعداد مقالات: 948

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

رابطۀ کمال‌گرایی والدین با سبک‌های فرزندپروری

محمدعلی بشارت; کورش عزیزی; سیده اسماء حسینی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 9-29

در این پژوهش، رابطۀ کمال‌گرایی پدران و مادران با سبک‌های فرزندپروری آنان مورد بررسی قرار گرفت. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ ابعاد کمال‌گرایی خودمحور، دیگرمحور و جامعه‌محور با سبک‌های فرزندپروری شامل سبک‌های اقتداری، آمرانه و سهل‌گیر در نمونه‌ای از خانواده‌های ایرانی بود. تعداد 800 آزمودنی (400 پدر، 400 مادر) در این پژوهش شرکت کردند. از این افراد خواسته شد مقیاس کمال‌گرایی چند بعدی تهران TMPS)؛ بشارت، 1386) و پرسشنامۀ اقتدار والدین (PAQ؛ بوری، 1991) را تکمیل کنند. برای تحلیل داده‌های پژوهش از شاخص‌ها و روش‌های آماری شامل فراوانی، درصد، میانگین، انحراف استاندارد، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد کمال‌گرایی با سبک‌های فرزندپروری رابطه دارد. از یافته‌های این پژوهش نتیجه گرفته می‌شود که ابعاد کمال‌گرایی والدین، ویژگی‌های مربوط به سبک‌های فرزندپروری آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بررسی تحقق اهداف آموزش عالی براساس سند چشم‌انداز بیست‌ سالۀ کشور با روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

سیدحسین ابطحی; محسن ترابیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 31-60

سیستم آموزش عالی کشور، با هدف فراهم کردن موجبات اجرای مطلوب کلیۀ برنامه‌ها و تکالیف مربوط به آموزش عالی و افزایش کارایی سیستم آموزش عالی، به عنوان سازمانی تشکیل شده است. با عنایت به چشم‌انداز بیست ‌سالۀ کشور، اهداف تعالی و پیشرفت کشور در صحنۀ علم و فنّاوری و روابط بین‌المللی با ترویج پژوهش و دسترسی به مرزهای دانش و تعمیق ارزش‌های دینی، گسترش آموزش عالی در سطح کشور با حفظ کیفیت و بر پایۀ عدالت برای دسترسی همگانی، تربیت نیروی متخصص جهت احراز مسئولیت‌های علمی و اجرایی کشور و تحکیم پیوند بین دانشگاه و صنعت و نظارت، حمایت و هدایت در دانشگاه‌ها و سیاستگذاری علمی برای آموزش عالی در نظر گرفته می‌شود. در این مقاله، ابتدا سیستم آموزش عالی کشور معرفی و سپس به تشریح مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در خصوص آموزش عالی پرداخته و در نهایت عوامل و معیارهای مؤثر بر اهداف آن مشخص می‌شود

سنجش آمادگی دانشگاه علوم پزشکی ایران برای تبدیل شدن به سازمانی یادگیرنده

محمدرضا حمیدی زاده; آزاده اشرفی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 61-82

یادگیری سازمانی و به تبع آن ایجاد سازمان یادگیرنده، پدیده‏ای نو و جدید باعث تحولات عمده در هر سازمان می‏شود که در سه دهۀ اخیر مطرح شده است. از عوامل عمدۀ موفقیت در سازمان‏های امروزی استقرار ویژگی‏های یادگیری در سازمان‏های یادگیرنده است. هدف این پژوهش، سنجش وضعیت آمادگی دانشگاه علوم پزشکی ایران برای تبدیل شدن به سازمانی یادگیرنده بر اساس عوامل پنج‏گانۀ مدل سیستمی مارکوارت است. پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی و ابزار گردآوری داده‏های آن، پرسشنامۀ مارکوارت است. با توجه به وسیع بودن جامعۀ آماری (1428 نفر)، 137 نفر از کارکنان بر اساس روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏بندی‌شده انتخاب شدند. پرسشنامه میان مدیران، اعضای هیئت علمی و کارشناسان دانشگاه توزیع شد. برای تحلیل داده‏های جمعیت‌شناختی پژوهش از آمار توصیفی و برای آزمون فرضیه‏ها از آمار استنباطی استفاده می‏شود. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که میزان آمادگی بر پایۀ سه مولفۀ پویایی یادگیری (با میانگین 64/2)، فنّاوری (با میانگین 80/2) و توانمندسازی افراد (با میانگین 72/2) است و دو مؤلفه مدیریت دانش با میانگین (01/3) و تحول سازمانی (با میانگین 72/2) است؛ بنابراین، فرضیه‏های پنج‏گانۀ تحقیق در سطح معناداری پنج درصد پذیرفته نشد؛ از این رو، دانشگاه علوم پزشکی ایران که مسئولیت آموزشی و یاددهندگی دارد، در حال حاضر، از لحاظ سازمانی، ویژگی‏های سازمان یادگیرنده را ندارد و میزان آمادگی آن برای تبدیل شدن به سازمان یادگیرنده ضعیف است.

بررسی موانع بهره‌گیری از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی از نظر اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های شهید چمران و علوم پزشکی اهواز

حمیدرضا مقامی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 83-107

به منظور بررسی عوامل مؤثر بر میزان استفاده از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی، از میان تمامی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های شهید چمران و علوم پزشکی اهواز، تعداد 180 نفر به شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. بدین ترتیب، سعی شد تعداد نمونۀ انتخاب‌شده در هر یک از دانشگاه‌های مورد پژوهش با تعداد اعضای هیئت علمی آن متناسب باشد. سپس پرسشنامه‌ای حاوی 16 سؤال طراحی شد و بر روی آنها اجراء شد. روایی پرسشنامه با استفاده از نظر تخصصی تعدادی از استادان مجرب مورد بررسی قرار گرفت. همچنین آزمون «آلفای کرونباخ» پایایی آن را تأیید کرد (84/0=). پس از جمع‌آوری داده‌ها،‌ برای تحلیل آنها از آزمون آماری مجذور کای(X2) استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که اعضای هیئت علمی دانشگاه­های شهید چمران و علوم پزشکی معتقدند که عواملی از قبیل: خسته‌کننده بودن استفاده از وسایل و تجهیزات آموزشی، نداشتن زمان کافی، عدم آشنایی با ابزارهای آموزشی، مهارت ناکافی در استفاده از این ابزارها، عدم آشنایی با مواد آموزشی مختلف، مهارت ناکافی در تهیه و ساخت مواد آموزشی، سنگینی وسایل و دشواری حمل و نقل آنها،‌ فشار کاری زیاد،‌ تعداد زیاد دانشجویان در کلاس‌های درس‌ و همچنین ترس و اضطراب ناشی از استفادۀ نادرست از وسایل آموزشی در کاربرد ناکافی از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی نقش کمی دارد. همچنین آنها نقش عواملی چون دشوار بودن تهیه و طراحی مواد آموزشی، نامناسب بودن محیط فیزیکی کلاس درس، عدم وجود امکانات و تجهیزات آموزشی لازم، حجم زیاد واحدهای درسی استادان و بالاخره بی‌توجهی به میزان بهره‌گیری از تجهیزات و امکانات آموزشی از سوی استادان به هنگام ارزیابی عملکرد آنان در عدم بهره‌گیری از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی را زیاد می‌دانند.

کاربرد روش‌های هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت و سنتی در محاسبۀ قیمت تمام‌شدۀ آموزش دانشجویان

ابراهیم عباسی; محمود صابری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 109-134

این پژوهش، به معرفی و کاربرد روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت[1] برای محاسبۀ قیمت تمام‌شدۀ دانشجویان در نظام آموزش عالی می‌پردازد. هدف از این پژوهش، محاسبه و تخصیص سربار به روش‌های هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت و روش سنتی در تعیین قیمت ‌تمام‌شدۀ آموزش دانشجویان گروه‌های حسابداری و فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر در سال تحصیلی 86- 1385 است. با استفاده از مدل رگریسون سربار به روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت برای هر گروه آموزشی تخصیص یافت و سپس با نتایج روش سنتی تخصیص سربار مقایسه شد. برای این منظور، از آزمون  Tبرای دو گروه وابسته و آزمون رتبه‌ای علامت ویلکاکسون استفاده شد. نتایج نشان داد که قیمت تمام‌شدۀ رشته‌های تحصیلی در هر دو گروه آموزشی به روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت کمتر از روش سنتی است. میزان تخصیص سربار غیر مستقیم در بین همۀ رشته‌های تحصیلی در روش سنتی، بیشتر از روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت است.  به علاوه، بین قیمت تمام‌شده و متوسط شهریۀ هر دانشجو در گروه‌های آموزشی، به دو روش تفاوت معنا‌داری وجود دارد؛ به طوری که در همۀ رشته‌های تحصیلی، خالص منافع حاصل از روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت بیشتر از روش سنتی است.

تأثیر دورۀ آموزشی مدیریت استرس، بر استرس شغلی و باورهای کارامدی معلمان

مرتضی طاهری; یوسف محب زادگان; عنایت اله زمانپور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 135-154

پژوهش حاضر، بررسی تأثیر «دورۀ آموزشی مدیریت استرس» بر استرس شغلی و باورهای کارامدی معلمان است. روش پژوهش، شبه­آزمایشی با اجرای پیش­آزمون و  پس­آزمون است و جامعۀ آماری این پژوهش را معلمان زن مدارس ابتدایی غیر­انتفاعی منطقۀ 6 تهران  تشکیل می­دهند. به روش نمونه­گیری در دسترس، شش مدرسه شامل سه مدرسۀ پسرانه و سه مدرسۀ دخترانه انتخاب شد و  پس از اجرای پیش­آزمون، 40 نفر از معلمان که بالاترین استرس را گزارش کرده بودند، به صورت تصادفی در قالب گروه­های آزمایش و گواه تقسیم شدند. محتوای دورۀ آموزشی، طی هشت جلسۀ آموزشی، شامل: برنامه­های متنوع مدیریت زمان، شیوه­های مقابلۀ­ مستقیم و غیرمستقیم، جرئت­ورزی و مدیریت کلاس به گروه آزمایش آموزش داده شد. برای گردآوری اطلاعات پرسشنامه­های استرس معلمان (کی­ریاکو و ساتکلیف،1978) و باورهای کارامدی معلم (تشانن­موران و ولفولک هوی، 2001) در پیش­آزمون و پس­آزمون اجراء شد. یافته­ها،نتایج تحلیل کواریانس چند متغیری (MANCOVA) نشان داد که میزان استرس معلمان برخوردار از دورۀ آموزشی مدیریت استرس نسبت به گروه گواه در برخی مؤلفه­ها کاهش پیدا کرده است. همچنین باورهای کارامدی معلمان در مدیریت کلاس ارتقاء یافته بود اما در کارامدی راهبردهای آموزشی و کارامدی در درگیر کردن دانش­آموزان تفاوت معنی­داری بین گروه­ها مشاهده نشد.

بررسی میزان اثربخشی سبک آموزشی مک کارتی(4–MAT) در مقایسه با سبک ‏های سنتی آموزش

جمال سلیمی; رضا محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 155-175

در طراحی و ارائۀ آموزش بر اساس دیدگاه سنتی، اغلب این  فرضیه مطرح است که همۀ یادگیرندگان به شیوۀ یکسان و مشابۀ هم یاد می‏گیرند. حاکمیت چنین دیدگاهی بر آموزش و یادگیری، وجود موضوع مهم تفاوت‏ها در سبک‏های شناختی را نادیده می‏گیرد. سبک‌شناختی یک فرد به شکل قابل­ملاحظه‏ای بر شیوه‏ای که اطلاعات در ضمن تفکر و یادگیری عادتاً پردازش می‏شود، اثر می‏گذارد. تأثیر سبک‌شناختی بر شیوۀ پردازش اطلاعات به نوبۀ خود می‏تواند اثرات وسیع و بسزایی بر اثربخشی و کارایی آموزش برجای ‏گذارد. با وجود این، شخص از سبک‌شناختی خود خیلی به درستی اطلاع و آگاهی ندارد؛ زیرا او سبک فرد دیگری را تجربه نکرده است. رویکرد استفاده از سبک‏های یادگیری ـ شناختی در آموزش، رویکردی است که بر توجه به تفاوت‏های فردی در آموزش تأکید می‏کند. دانش در این زمینه به معلمان کمک می‏کند تا با روشی منظم، آموزش‏های انفرادی را در کلاس به ‌کار گیرند. «مک کارتی» (1990) با استفاده از تعریف سبک‏های یادگیری و تغییر دادن آنها، نحوه‏ای از آموزش‏دهی را طراحی کرد که به MAT-4  مشهور است. پژوهش حاضر، به مقایسۀ سیستم آموزش‌دهی مک کارتی با چهار نوع یادگیرنده (4-MAT) با روش سنتی به منظور آزمون دو فرضیۀ «بیشتر بودن» و «پایدار بودن» میزان یادگیری براساس شیوۀ ((4-MAT از میزان یادگیری بر اساس روش سنتی پرداخته است. طرح تحقیق نیمه‌تجربی و از نوع «پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه گواه» است. جامعۀ آماری شامل 136 نفر دانش‏آموز دختر سال سوم علوم انسانی شهر سنندج است که از میان آنان به ‌طور خوشه‏ای 2 کلاس 20 نفره به‌ عنوان نمونه انتخاب شده است. ابزار اندازه‏گیری شامل یک آزمون 120 سؤالی 4 گزینه‏ای است. نتایج پژوهش نشان داد که با اطمینان 97 درصد میزان یادگیری بر اساس سیستم 4- MAT پایدار است و با همین مقدار اطمینان میزان یادگیری بر اساس روش سنتی پایدار نیست؛ در نتیجه، میزان یادگیری بر اساس سیستم 4- MAT از میزان یادگیری براساس روش سنتی پایدارتر است.

رابطۀ کمال‌گرایی والدین با سبک‌های فرزندپروری

محمدعلی بشارت; کورش عزیزی; سیده اسماء حسینی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 9-29

در این پژوهش، رابطۀ کمال‌گرایی پدران و مادران با سبک‌های فرزندپروری آنان مورد بررسی قرار گرفت. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ ابعاد کمال‌گرایی خودمحور، دیگرمحور و جامعه‌محور با سبک‌های فرزندپروری شامل سبک‌های اقتداری، آمرانه و سهل‌گیر در نمونه‌ای از خانواده‌های ایرانی بود. تعداد 800 آزمودنی (400 پدر، 400 مادر) در این پژوهش شرکت کردند. از این افراد خواسته شد مقیاس کمال‌گرایی چند بعدی تهران TMPS)؛ بشارت، 1386) و پرسشنامۀ اقتدار والدین (PAQ؛ بوری، 1991) را تکمیل کنند. برای تحلیل داده‌های پژوهش از شاخص‌ها و روش‌های آماری شامل فراوانی، درصد، میانگین، انحراف استاندارد، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد کمال‌گرایی با سبک‌های فرزندپروری رابطه دارد. از یافته‌های این پژوهش نتیجه گرفته می‌شود که ابعاد کمال‌گرایی والدین، ویژگی‌های مربوط به سبک‌های فرزندپروری آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بررسی تحقق اهداف آموزش عالی براساس سند چشم‌انداز بیست‌ سالۀ کشور با روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

سیدحسین ابطحی; محسن ترابیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 31-60

سیستم آموزش عالی کشور، با هدف فراهم کردن موجبات اجرای مطلوب کلیۀ برنامه‌ها و تکالیف مربوط به آموزش عالی و افزایش کارایی سیستم آموزش عالی، به عنوان سازمانی تشکیل شده است. با عنایت به چشم‌انداز بیست ‌سالۀ کشور، اهداف تعالی و پیشرفت کشور در صحنۀ علم و فنّاوری و روابط بین‌المللی با ترویج پژوهش و دسترسی به مرزهای دانش و تعمیق ارزش‌های دینی، گسترش آموزش عالی در سطح کشور با حفظ کیفیت و بر پایۀ عدالت برای دسترسی همگانی، تربیت نیروی متخصص جهت احراز مسئولیت‌های علمی و اجرایی کشور و تحکیم پیوند بین دانشگاه و صنعت و نظارت، حمایت و هدایت در دانشگاه‌ها و سیاستگذاری علمی برای آموزش عالی در نظر گرفته می‌شود. در این مقاله، ابتدا سیستم آموزش عالی کشور معرفی و سپس به تشریح مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در خصوص آموزش عالی پرداخته و در نهایت عوامل و معیارهای مؤثر بر اهداف آن مشخص می‌شود

سنجش آمادگی دانشگاه علوم پزشکی ایران برای تبدیل شدن به سازمانی یادگیرنده

محمدرضا حمیدی زاده; آزاده اشرفی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 61-82

یادگیری سازمانی و به تبع آن ایجاد سازمان یادگیرنده، پدیده‏ای نو و جدید باعث تحولات عمده در هر سازمان می‏شود که در سه دهۀ اخیر مطرح شده است. از عوامل عمدۀ موفقیت در سازمان‏های امروزی استقرار ویژگی‏های یادگیری در سازمان‏های یادگیرنده است. هدف این پژوهش، سنجش وضعیت آمادگی دانشگاه علوم پزشکی ایران برای تبدیل شدن به سازمانی یادگیرنده بر اساس عوامل پنج‏گانۀ مدل سیستمی مارکوارت است. پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی و ابزار گردآوری داده‏های آن، پرسشنامۀ مارکوارت است. با توجه به وسیع بودن جامعۀ آماری (1428 نفر)، 137 نفر از کارکنان بر اساس روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏بندی‌شده انتخاب شدند. پرسشنامه میان مدیران، اعضای هیئت علمی و کارشناسان دانشگاه توزیع شد. برای تحلیل داده‏های جمعیت‌شناختی پژوهش از آمار توصیفی و برای آزمون فرضیه‏ها از آمار استنباطی استفاده می‏شود. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که میزان آمادگی بر پایۀ سه مولفۀ پویایی یادگیری (با میانگین 64/2)، فنّاوری (با میانگین 80/2) و توانمندسازی افراد (با میانگین 72/2) است و دو مؤلفه مدیریت دانش با میانگین (01/3) و تحول سازمانی (با میانگین 72/2) است؛ بنابراین، فرضیه‏های پنج‏گانۀ تحقیق در سطح معناداری پنج درصد پذیرفته نشد؛ از این رو، دانشگاه علوم پزشکی ایران که مسئولیت آموزشی و یاددهندگی دارد، در حال حاضر، از لحاظ سازمانی، ویژگی‏های سازمان یادگیرنده را ندارد و میزان آمادگی آن برای تبدیل شدن به سازمان یادگیرنده ضعیف است.

بررسی موانع بهره‌گیری از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی از نظر اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های شهید چمران و علوم پزشکی اهواز

حمیدرضا مقامی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 83-107

به منظور بررسی عوامل مؤثر بر میزان استفاده از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی، از میان تمامی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های شهید چمران و علوم پزشکی اهواز، تعداد 180 نفر به شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. بدین ترتیب، سعی شد تعداد نمونۀ انتخاب‌شده در هر یک از دانشگاه‌های مورد پژوهش با تعداد اعضای هیئت علمی آن متناسب باشد. سپس پرسشنامه‌ای حاوی 16 سؤال طراحی شد و بر روی آنها اجراء شد. روایی پرسشنامه با استفاده از نظر تخصصی تعدادی از استادان مجرب مورد بررسی قرار گرفت. همچنین آزمون «آلفای کرونباخ» پایایی آن را تأیید کرد (84/0=). پس از جمع‌آوری داده‌ها،‌ برای تحلیل آنها از آزمون آماری مجذور کای(X2) استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که اعضای هیئت علمی دانشگاه­های شهید چمران و علوم پزشکی معتقدند که عواملی از قبیل: خسته‌کننده بودن استفاده از وسایل و تجهیزات آموزشی، نداشتن زمان کافی، عدم آشنایی با ابزارهای آموزشی، مهارت ناکافی در استفاده از این ابزارها، عدم آشنایی با مواد آموزشی مختلف، مهارت ناکافی در تهیه و ساخت مواد آموزشی، سنگینی وسایل و دشواری حمل و نقل آنها،‌ فشار کاری زیاد،‌ تعداد زیاد دانشجویان در کلاس‌های درس‌ و همچنین ترس و اضطراب ناشی از استفادۀ نادرست از وسایل آموزشی در کاربرد ناکافی از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی نقش کمی دارد. همچنین آنها نقش عواملی چون دشوار بودن تهیه و طراحی مواد آموزشی، نامناسب بودن محیط فیزیکی کلاس درس، عدم وجود امکانات و تجهیزات آموزشی لازم، حجم زیاد واحدهای درسی استادان و بالاخره بی‌توجهی به میزان بهره‌گیری از تجهیزات و امکانات آموزشی از سوی استادان به هنگام ارزیابی عملکرد آنان در عدم بهره‌گیری از فنّاوری آموزشی در تدریس دانشگاهی را زیاد می‌دانند.Â

کاربرد روش‌های هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت و سنتی در محاسبۀ قیمت تمام‌شدۀ آموزش دانشجویان

ابراهی٠عباسی; محمود صابری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 109-134

این پژوهش، به معرفی و کاربرد روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت[1] برای محاسبۀ قیمت تمام‌شدۀ دانشجویان در نظام آموزش عالی می‌پردازد. هدف از این پژوهش، محاسبه و تخصیص سربار به روش‌های هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت و روش سنتی در تعیین قیمت ‌تمام‌شدۀ آموزش دانشجویان گروه‌های حسابداری و فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر در سال تحصیلی 86- 1385 است. با استفاده از مدل رگریسون سربار به روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت برای هر گروه آموزشی تخصیص یافت و سپس با نتایج روش سنتی تخصیص سربار مقایسه شد. برای این منظور، از آزمون  Tبرای دو گروه وابسته و آزمون رتبه‌ای علامت ویلکاکسون استفاده شد. نتایج نشان داد که قیمت تمام‌شدۀ رشته‌های تحصیلی در هر دو گروه آموزشی به روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت کمتر از روش سنتی است. میزان تخصیص سربار غیر مستقیم در بین همۀ رشته‌های تحصیلی در روش سنتی، بیشتر از روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت است.  به علاوه، بین قیمت تمام‌شده و متوسط شهریۀ هر دانشجو در گروه‌های آموزشی، به دو روش تفاوت معنا‌داری وجود دارد؛ به طوری که در همۀ رشته‌های تحصیلی، خالص منافع حاصل از روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت بیشتر از روش سنتی است. Â

تأثیر دورۀ آموزشی مدیریت استرس، بر استرس شغلی و باورهای کارامدی معلمان

مرتضی طاهری; یوسف محب زادگان; عنایت اله زمانپور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 135-154

پژوهش حاضر، بررسی تأثیر «دورۀ آموزشی مدیریت استرس» بر استرس شغلی و باورهای کارامدی معلمان است. روش پژوهش، شبه­آزمایشی با اجرای پیش­آزمون و  پس­آزمون است و جامعۀ آماری این پژوهش را معلمان زن مدارس ابتدایی غیر­انتفاعی منطقۀ 6 تهران  تشکیل می­دهند. به روش نمونه­گیری در دسترس، شش مدرسه شامل سه مدرسۀ پسرانه و سه مدرسۀ دخترانه انتخاب شد و  پس از اجرای پیش­آزمون، 40 نفر از معلمان که بالاترین استرس را گزارش کرده بودند، به صورت تصادفی در قالب گروه­های آزمایش و گواه تقسیم شدند. محتوای دورۀ آموزشی، طی هشت جلسۀ آموزشی، شامل: برنامه­های متنوع مدیریت زمان، شیوه­های مقابلۀ­ مستقیم و غیرمستقیم، جرئت­ورزی و مدیریت کلاس به گروه آزمایش آموزش داده شد. برای گردآوری اطلاعات پرسشنامه­های استرس معلمان (کی­ریاکو و ساتکلیف،1978) و باورهای کارامدی معلم (تشانن­موران و ولفولک هوی، 2001) در پیش­آزمون و پس­آزمون اجراء شد. یافته­ها،نتایج تحلیل کواریانس چند متغیری (MANCOVA) نشان داد که میزان استرس معلمان برخوردار از دورۀ آموزشی مدیریت استرس نسبت به گروه گواه در برخی مؤلفه­ها کاهش پیدا کرده است. همچنین باورهای کارامدی معلمان در مدیریت کلاس ارتقاء یافته بود اما در کارامدی راهبردهای آموزشی و کارامدی در درگیر کردن دانش­آموزان تفاوت معنی­داری بین گروه­ها مشاهده نشد.

بررسی میزان اثربخشی سبک آموزشی مک کارتی(4–MAT) در مقایسه با سبک ‏های سنتی آموزش

جمال سلیمی; رضا محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 4, شماره 8, صفحه 155-175

در طراحی و ارائۀ آموزش بر اساس دیدگاه سنتی، اغلب این  فرضیه مطرح است که همۀ یادگیرندگان به شیوۀ یکسان و مشابۀ هم یاد می‏گیرند. حاکمیت چنین دیدگاهی بر آموزش و یادگیری، وجود موضوع مهم تفاوت‏ها در سبک‏های شناختی را نادیده می‏گیرد. سبک‌شناختی یک فرد به شکل قابل­ملاحظه‏ای بر شیوه‏ای که اطلاعات در ضمن تفکر و یادگیری عادتاً پردازش می‏شود، اثر می‏گذارد. تأثیر سبک‌شناختی بر شیوۀ پردازش اطلاعات به نوبۀ خود می‏تواند اثرات وسیع و بسزایی بر اثربخشی و کارایی آموزش برجای ‏گذارد. با وجود این، شخص از سبک‌شناختی خود خیلی به درستی اطلاع و آگاهی ندارد؛ زیرا او سبک فرد دیگری را تجربه نکرده است. رویکرد استفاده از سبک‏های یادگیری ـ شناختی در آموزش، رویکردی است که بر توجه به تفاوت‏های فردی در آموزش تأکید می‏کند. دانش در این زمینه به معلمان کمک می‏کند تا با روشی منظم، آموزش‏های انفرادی را در کلاس به ‌کار گیرند. «مک کارتی» (1990) با استفاده از تعریف سبک‏های یادگیری و تغییر دادن آنها، نحوه‏ای از آموزش‏دهی را طراحی کرد که به MAT-4  مشهور است. پژوهش حاضر، به مقایسۀ سیستم آموزش‌دهی مک کارتی با چهار نوع یادگیرنده (4-MAT) با روش سنتی به منظور آزمون دو فرضیۀ «بیشتر بودن» و «پایدار بودن» میزان یادگیری براساس شیوۀ ((4-MAT از میزان یادگیری بر اساس روش سنتی پرداخته است. طرح تحقیق نیمه‌تجربی و از نوع «پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه گواه» است. جامعۀ آماری شامل 136 نفر دانش‏آموز دختر سال سوم علوم انسانی شهر سنندج است که از میان آنان به ‌طور خوشه‏ای 2 کلاس 20 نفره به‌ عنوان نمونه انتخاب شده است. ابزار اندازه‏گیری شامل یک آزمون 120 سؤالی 4 گزینه‏ای است. نتایج پژوهش نشان داد که با اطمینان 97 درصد میزان یادگیری بر اساس سیستم 4- MAT پایدار است و با همین مقدار اطمینان میزان یادگیری بر اساس روش سنتی پایدار نیست؛ در نتیجه، میزان یادگیری بر اساس سیستم 4- MAT از میزان یادگیری براساس روش سنتی پایدارتر است.