پژوهش در نظامهای آموزشی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن پژوهشهای آموزشی ایران

سردبير: دکتر فریبرز درتاج

شاپا: ۲۳۸۳-۱۳۲۴

ايميل:  info@jiera.ir

وبسایت:  www.jiera.ir

تعداد شماره ها: 48

تعداد مقالات: 948

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

مفهوم پردازی مرجعیت علمی در نظام آموزش عالی

سیدرضا سیدجوادین; طهمورث حسنقلی پور; فرجاله رهنورد; محمد تاب

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 1-27

چکیده واژة مرجعیت علم ی در اذهان عمومی شبکه یا از معان و ی مفاه می را به وجود یم آورد، کـه یـ ا ن تعـدد معان و ی مفاه می موجب تضارب آراء و عدم وحدت نظر صاحبنظران برای تعریف واحـد از آن شـده است. نیا پژوهش با هدف مفهومپردازی مرجعیت علم ی به منظور دست ابی ی بـه یـ ک تعریـ ف جـامع و بررس ی معادل آن در فرهنگ نیلات صورت یپذ رفته است. روش تحق قی یفیک ، از نوع نظر ۀی برخاسـته از داده و ها همچن نی گروه کانون ی بوده و از جهت هدف اکتشاف ی است. جامعـۀ آمـار ی، شـامل ده نفـر از افراد صاحبنظر در قالب خبرگان یریمد ت و نظام علم ی کشور بوده و ابزار جمع آوری ها داده مصاحبه اکتشافی و همچن نی بنا به ضرورت با انجام مطالعات یا کتابخانه صورت یپذ رفتـه اسـت . بـا اسـتفاده از جینتا تجز و هی تحل لی روش نظر هی برخواسته از داده ها سه مقولۀ اصل ی مربوط به مفهوم مرجعیت علم ی شامل یو ژگیهای شخص یتی ، معنویت و یشا ستگیهای علمـ ی احصـاء و همچنـ نی عـلاوه بـر تعریـ ف مرجعیت علمی، واژگان نیلات برای معادلساز ی این مفهوم از نگاه خبرگان، استخراج شد. جینتا حاصل از گروه کانون ی پس از یپ شنهاد سه روش شامل یرو کرد استفاده از استعاره، ید دگاه یپ روان و یرو کرد ایـ تجربه «هاوک ینیز سکی» در معرف ی مراجع مـد یری ت، تـاً ینها یرو کـرد اسـتفاده از اسـتعاره سـاز ی بـرا ی مفهومپردازی مرجعیت علم ی پس از تحل لی مورد تأیید قرار گرفت

رابطۀ ابعاد انگیزش ‌تحصیلی با اشتیاق ‌تحصیلی دانش‌آموزان سال سوم دبیرستان‌های شهر اهواز

عبدالزهرا نعامی; صالحه پیریایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 29-42

چکیده هدف اصلی این پژوهش بررسی رابط ۀ ابعاد انگیزش تحصیلی با اشتیاق تحص یلی است. نمونـ ۀ این پژوهش شامل 187 نفر از دانشآموزان سال سوم دبیرستان شـهر اهـواز بـود کـه بـا روش تصادفی چندمرحله یا انتخـاب شـدند . بـرای سـنجش متغیرهـای مـورد مطالعـه از پرسشـنام ۀ انگیزش تحصیلی، بیانگیزگی تحصیلی و پرسشنامه اشتیاق تحصـ یلی اسـتفاده شـد . دادههـا بـا روشها ی همبستگی ساده و تحلیل رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. نتـایج حـاکی از وجود رابط ۀ مثبت و معنیدار بین ابعاد انگیزش تحصیلی درونی و بیرونی با اشتیاق تحصیلی و رابط ۀ منفی معنیدار بین ابعاد یب انگیزگ ی تحصیلی با اشتیاق تحصیلی بود. علاوه بر این، نتـایج حاصل از تحلیل رگرسیون چندگانه نشان دادند که از میان ابعـاد مخ تلـف انگیـزش تحصـیلی ، ابعاد باورهای تـلاش، ارزشـمندی تکـالیف، یو ژگـ یهـا ی تکلیـف و انگیـزش درونـی تجربـه برانگیختگی بیشترین نقش را در تبیین واریانس ابعاد اشتیاق تحصیلی دارند

بررسی تأثیر استفاده از رسانه‌های آموزشی متنوع در یادگیری مفاهیم انتزاعی فیزیک حالت جامد

ایوب اسماعیلپور; عابد بدریان; فاطمه رجبی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 43-63

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر استفاده از رسانهها ی آموزش ی متنوع در یادگیری مفاهیم انتزاعی یـ زیف ک حالت جامد ژهیو یزیف ک ـ مکانیک رشت یرۀ اضی ـ یزیف ک دورة پیشدانشگاهی است. جامعۀآمـاری پـژوهش را دانشآموزان دختر دور ة پیشدانشگاهی منطق ۀ بوستان و گلستان رباط کریم تشکیل میدهند که در ین مسـال دوم سال تحص یلی 90 -89 مشغول تحص لی بودند. نمون ۀآماری پژوهش شامل 60 نفر دانشآمـوز بـود کـه از طریق نمونهگیری در دسترس انتخاب و در طرح آزمایشی، به طـور مسـاوی در دو گـروه آزمـایش و کنتـرل جای داده شدند. گروه آزمایش دانشآموزانی بودند که در تدریس خود از انواع رسانهها ی آموزشـ ی(اسـلا ید، فیلم، آزمایشگاه مجازی، شبیهسازی رایانهای و...) استفاده کردند؛ در حـالی کـه گـروه کنتـرل بـرا ی یـ ادگ ری ی مفاه می انتزاعی یزیف ک حالت جامد از وهیش سنت ی و معمول تدریس استفاده نمودند. برای گردآوری دادههـا از یک آزمون یپ شرفت تحص یلی محققساخته و یک پرسشـنام ۀ استانداردشـده بـرا ی سـنجش نگـرش و انگیـ زه استفاده شد. ابزارها ی ساختهشده از روایی و اعتبار مناسب ی برخوردار بودند. بـرای تجزیـه و تحلیـل داده هـا از آمار توصیفی و استنباطی بهره برده شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نیب یم انگ نی نمرات دانـش آمـوزان گروه آزمایش و کنترل در آزمون یپ شرفت تحص یلی (پس آزمون) تفاوت معنیدار ی وجود ندارد، امـا میـانگین نمرات نگرش و انگیزش گروه آزمایش، تفاوت معنیداری با گروه کنترل داشت یمو توان گفت که با وجـود تأثیر نداشتن استفاده از رسانهها ی آموزش ی در یپ شرفت تحص یلی دانشآموزان، نگرش و یانگ زش آنان به طـور قابل یا ملاحظه تحت تأثیر قرار گرفته است

ارزیابی و مقایسۀ توانمندی دانشجو ـ معلمان با مدرسان آنان در بهره‌گیری از اینترنت در مراکز تربیت معلم

بی بی عشرت زمانی; عفت جعفری; امین محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 65-90

چکیده هدف نوشتار حاضر ارزیابی و مقایسه توانمندیها ی دانشجو ـ معلمان و مدرسان مراکـز تربیـ ت معلـم در بهرهگیری از یا نترنت در زمینههای گوناگون آموزشی و تربیتی است. هدف دیگـر ایـن نوشـتار ، شناسـایی دلایل تفاوتها ی احتمالی توانمنـد یهـا در ایـن دو گـروه و شناسـایی موانـع موجـود بـرای اسـتفاده از نوآوریها ی نوین در مراکز تربیت معلم است. نیا پژوهش توص فی ی ـ پیمایشی و نمون ۀ آماری شـا مل 180 نفر از دانشجو ـ معلمان و مدرسان آنان بـود . دادههـا از طریـق پرسشـنامه محقـق سـاخته، مصـاحب ۀ نیمـه ساختاریافته و همچنین مشاهدهنامه گردآوری شدند. دادههای کمی با استفاده از فراوانی، میـانگین، آزمـون یت مستقل و تحلیل واریانس آنوا و دادههای کیفی با کدگذاری، سازماندهی و استخراج مقولههـا تجزیـه و تحلیل شدند. جینتا نشان داد که دانشجو ـ معلمان از ها مهارت ی کافی در بهرهگیری از اینترنت برخـوردار نبودند و مهارتشان در حیطههای گوناگون بهرهگیری از اینترنت از مدرسانشان کمتر بود. مهارت هـر دو گروه در زمین ۀ آموزشی کمتر از حد متوسط بوده است. تحلیل یافتههای کیفی نشان داد که نیتر مهم موانع به کارگیری اینترنـت از سـوی مدرسـان و دانشـجویان در مراکـز تربیـت معلـم : عـدم تلفیـق فنّـاوری در برنامههای درسی مراکز تربیت معلم، عادت به شیوههای سنتی یاددهی و یادگیری، عـدم اعتقـاد بـه نقـش فنّاوری در بهبود کیفیت تدریس، کمبود امکانات سخت افزاری و نرم افزاری در مراکز تربیت معلم بود.

بررسی مقایسه ‏ای میزان کیفیت زندگی کاری در معلمان مدارس فنی و نظری دورۀ متوسطۀ استان کردستان

فریده حمیدی; بهرام محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 91-106

چکیده هدف از انجام این تحقیق بررسی مقایسهای میزان کیفیت زندگی کاری در معلمان مدارس فنی و نظری دور ة متوسط ۀ استان کردستان است. روش تحقیق، توصیفی است. جامعـ ۀ آمـاری ایـن پژوهش، کلی ۀ معلمان دور ة متوسط ۀ استان کردستان در سال تحصیلی87-1386 است که تعـداد ناآن 3610 نفر است. روش نمونهگیری تصادفی طبقهای بوده و حجـم نمونـه 410 نفـر اسـت . ابزار گردآوری ها داده ، پرسشنام ۀ کیفیت زندگی کاری است کـه ضـریب اع تبـار آن بـه وسـیل ۀ آلفای کرونباخ 98.0 تعیین شد. یافتههای پژوهشـی ایـن تحقیـق عبـارت اسـت از : میـزان کیفیـت زندگی کاری معلمان مدارس فنی و نظری استان کردستان در حد متوسط اسـت . رابطـ ۀ معنـاداری میان نوع مدارس ( نظری ـ فنی ) با کیفیت زندگی کاری وجود ندارد. در ایـن تحقیـق ، نشـان داده شد که میزان کیفیت زندگی کاری در معلمان مدارس فنی و نظری دور ة متوسط ۀ اسـتان کردسـتان در سطح متوسطی قرار دارد و رابط ۀ معناداری میان نوع مدارس متوسـطه و میـزان کیفیـت زنـدگی کاری وجود ندارد.

ارزشیابی دورۀ آموزشی الکترونیکی رشتۀ کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاه‏ های تربیت مدرس، خواجه نصیرالدین طوسی وامیرکبیر بر اساس الگوی رودریک سیمز

اصغر زمانی; محمدحسن پرداختچی; محمد قهرمانی; هایده ترابیکیا

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 107-129

چکیده هدف پژوهش حاضر ارزشیابی دور ة آموزشی الکترونیکی رشته کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاههای تربیت مدرس ،خواجه نصیر الدین طوسی و امیرکبیر بر اساس الگوی رودریک سیمز است. در این تحقیق از روش توصیفی استفاده شده است. نمون ۀ آماری پژوهش 151 نفر از دانشجویان، استادان و آموزشیاران دور ة آموزش الکترونیکی رشتۀ کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاههای تربیت مدرس، خواجه نصیرالدین طوسی و امیرکبیر بودند. در این پژوهش پایایی پرسشنامه 93/0 به دست آمد. نتایج نشان داد که دورههای آموزش الکترونیکی در دانشگاههای خواجه نصیر و تربیت مدرس غالباً در حد نسبتاً مطلوب ارزیاب ی شده و در دانشگاه امیرکبیر وضعیت مؤلفهها در مقایسه با نتایج خواجه نصیر و تربیت مدرس مطلوب تر ارزشیابی شده است .

بررسی تحلیلی وضعیت توسعۀ مؤسسات آموزش عالی غیردولتی ـ غیرانتفاعی در طول برنامۀ چهارم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (88-1384)

شاهین همایون آریا; محمد یمنی دوزی سرخابی; رحیم صفری فارفار

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 131-169

چکیده افزایش تقاضا برای ورود به آموزش عالی، ضرورت تحقق آموزش برای همه و پاسخگویی به نیازهـای جامعه وبه ویژه محدودیت منابع مالی دولت، اسـتفاده از منـابع و امکانـات بخـش خصوصـی را بـرای سرمایهگذاری در آموزش عالی مشروعیت بخشید. این مهم با ایجاد و توسعۀ مؤسسات آمـوزش عـالی غیردولتی-غیرانتفاعی به عنوان مشارکت بخش خصوصی در توسعه آموزش عالی کشور تحقـق یافـت . پژوهش حاضر درصدد است تا با در نظر گرفتن اسناد بالادستی از جمله مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و سند ملی توسعه آموزش عالی در برنامه چهارم توسعه، بررسی تحلیلی از وضعیت گسـترش این مؤسسات در کشور به خصوص در طول برنامۀ چهارم توسعه ارائه کند و عملکرد وزارت علـوم را در این راستا مورد ارزیابی قرار دهد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است و نتایج آن نشان مـی دهـد که بهرغم تأسیس 195 مؤسسه در طول برنامۀ چهارم (88-1384 (و فعالیت 266 مؤسسه آموزش عالی غیردولتی-غیرانتفاعی در کشور، و دائر بـودن بـیش ار 1800 رشـته محـل و ایجـاد بـیش از 138هـزار طرفیت پذیرش دانشجو در این موسسات، حدود نیمی از ظرفیـت آنهـا بـه ویـژه در مقـاطع تحصـیلی کاردانی و کارشناسی پیوسته تکمیل نشده است. همچنین توزیع این مؤسسات در کشور بطـور متـوازن صورت نگرفته و تراکم در استانهای همجوار پایتخت به خصوص استانهای شمالی کشـور بـه مراتـب بیشتر از سایر استان ا ها ست .

ماهیت و قلمرو تعلیم و تربیت اسلامى در متن تحصیلات

معصومه علینژاد; زهره میرسپاسی; سعید صانعی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 171-182

چکیده سه نگرش در تعلیم و تربیت اسلامى وجود دارد. در نگرش نخست تعلیم و تربیت اسلامى بـه منزله نظامى توصیفى است که از طریق بررسى آثار دانشمندان مسـلمان مـى تـوان بـدان دسـت است که بر اساس آن، مىتوان با استفاده از متون دینـى 2 یافت. در نگرش دوم، نظامى استنباطى براى همه مسائل تعلیم و تربیت، پاسخى فراهم آورد. در نگرش سوم، تعلیم و تربیـت اسـلامى به منزله نظامى استنباطى ـ توصیفی تلقى شده است که در آن برخى مسائل و مباحـث مربـوط به تعلیم و تربیت از متون اسلامى استخراج مىشود و دسترسى به برخى موارد دیگر بر اسـاس روشهاى تجربى و پیشفرضهاى دینى، انجام مىگیرد. در این نوشتار سعى برآن اسـت کـه بـا عنایت به مطالب فوق، بااشارهاى کوتاه به ماهیت و تاریخچه تعلیم و تربیت اسـلامى بـه منزلـه رشتهاى دانشگاهى، روشهاى تحقیق و دستاوردهاى آن نیز مورد بررسى قرار گیرد

مفهوم پردازی مرجعیت علمی در نظام آموزش عالی

سیدرضا سیدجوادین; Ø·Ù‡Ù…ÙˆØ±Ø « حسنقلی پور; فرجاله رهنورد; محمد تاب

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 1-27

چکیده واژة مرجعیت علم ی در اذهان عمومی شبکه یا از معان و ی مفاه می را به وجود یم آورد، کـه یـ ا ن تعـدد معان و ی مفاه می موجب تضارب آراء و عدم وحدت نظر صاحبنظران برای تعریف واحـد از آن شـده است. نیا پژوهش با هدف مفهومپردازی مرجعیت علم ی به منظور دست ابی ی بـه یـ ک تعریـ ف جـامع و بررس ی معادل آن در فرهنگ نیلات صورت یپذ رفته است. روش تحق قی یفیک ، از نوع نظر ۀی برخاسـته از داده و ها همچن نی گروه کانون ی بوده و از جهت هدف اکتشاف ی است. جامعـۀ آمـار ی، شـامل ده نفـر از افراد صاحبنظر در قالب خبرگان یریمد ت و نظام علم ی کشور بوده و ابزار جمع آوری ها داده مصاحبه اکتشافی و همچن نی بنا به ضرورت با انجام مطالعات یا کتابخانه صورت یپذ رفتـه اسـت . بـا اسـتفاده از جینتا تجز و هی تحل لی روش نظر هی برخواسته از داده ها سه مقولۀ اصل ی مربوط به مفهوم مرجعیت علم ی شامل یو ژگیهای شخص یتی ، معنویت و یشا ستگیهای علمـ ی احصـاء و همچنـ نی عـلاوه بـر تعریـ ف مرجعیت علمی، واژگان نیلات برای معادلساز ی این مفهوم از نگاه خبرگان، استخراج شد. جینتا حاصل از گروه کانون ی پس از یپ شنهاد سه روش شامل یرو کرد استفاده از استعاره، ید دگاه یپ روان و یرو کرد ایـ تجربه «هاوک ینیز سکی» در معرف ی مراجع مـد یری ت، تـاً ینها یرو کـرد اسـتفاده از اسـتعاره سـاز ی بـرا ی مفهومپردازی مرجعیت علم ی پس از تحل لی مورد تأیید قرار گرفت

رابطۀ ابعاد انگیزش ‌تحصیلی با اشتیاق ‌تحصیلی دانش‌آموزان سال سوم دبیرستان‌های شهر اهواز

عبدالزهرا نعامی; صالحه پیریایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 29-42

چکیده هدف اصلی این پژوهش بررسی رابط ۀ ابعاد انگیزش تحصیلی با اشتیاق تحص یلی است. نمونـ ۀ این پژوهش شامل 187 نفر از دانشآموزان سال سوم دبیرستان شـهر اهـواز بـود کـه بـا روش تصادفی چندمرحله یا انتخـاب شـدند . بـرای سـنجش متغیرهـای مـورد مطالعـه از پرسشـنام ۀ انگیزش تحصیلی، بیانگیزگی تحصیلی و پرسشنامه اشتیاق تحصـ یلی اسـتفاده شـد . دادههـا بـا روشها ی همبستگی ساده و تحلیل رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. نتـایج حـاکی از وجود رابط ۀ مثبت و معنیدار بین ابعاد انگیزش تحصیلی درونی و بیرونی با اشتیاق تحصیلی و رابط ۀ منفی معنیدار بین ابعاد یب انگیزگ ی تحصیلی با اشتیاق تحصیلی بود. علاوه بر این، نتـایج حاصل از تحلیل رگرسیون چندگانه نشان دادند که از میان ابعـاد مخ تلـف انگیـزش تحصـیلی ، ابعاد باورهای تـلاش، ارزشـمندی تکـالیف، یو ژگـ یهـا ی تکلیـف و انگیـزش درونـی تجربـه برانگیختگی بیشترین نقش را در تبیین واریانس ابعاد اشتیاق تحصیلی دارند

بررسی تأثیر استفاده از رسانه‌های آموزشی متنوع در یادگیری مفاهیم انتزاعی فیزیک حالت جامد

ایوب اسماعیلپور; عابد بدریان; فاطمه رجبی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 43-63

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر استفاده از رسانهها ی آموزش ی متنوع در یادگیری مفاهیم انتزاعی یـ زیف ک حالت جامد ژهیو یزیف ک ـ مکانیک رشت یرۀ اضی ـ یزیف ک دورة پیشدانشگاهی است. جامعۀآمـاری پـژوهش را دانشآموزان دختر دور ة پیشدانشگاهی منطق ۀ بوستان و گلستان رباط کریم تشکیل میدهند که در ین مسـال دوم سال تحص یلی 90 -89 مشغول تحص لی بودند. نمون ۀآماری پژوهش شامل 60 نفر دانشآمـوز بـود کـه از طریق نمونهگیری در دسترس انتخاب و در طرح آزمایشی، به طـور مسـاوی در دو گـروه آزمـایش و کنتـرل جای داده شدند. گروه آزمایش دانشآموزانی بودند که در تدریس خود از انواع رسانهها ی آموزشـ ی(اسـلا ید، فیلم، آزمایشگاه مجازی، شبیهسازی رایانهای و...) استفاده کردند؛ در حـالی کـه گـروه کنتـرل بـرا ی یـ ادگ ری ی مفاه می انتزاعی یزیف ک حالت جامد از وهیش سنت ی و معمول تدریس استفاده نمودند. برای گردآوری دادههـا از یک آزمون یپ شرفت تحص یلی محققساخته و یک پرسشـنام ۀ استانداردشـده بـرا ی سـنجش نگـرش و انگیـ زه استفاده شد. ابزارها ی ساختهشده از روایی و اعتبار مناسب ی برخوردار بودند. بـرای تجزیـه و تحلیـل داده هـا از آمار توصیفی و استنباطی بهره برده شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نیب یم انگ نی نمرات دانـش آمـوزان گروه آزمایش و کنترل در آزمون یپ شرفت تحص یلی (پس آزمون) تفاوت معنیدار ی وجود ندارد، امـا میـانگین نمرات نگرش و انگیزش گروه آزمایش، تفاوت معنیداری با گروه کنترل داشت یمو توان گفت که با وجـود تأثیر نداشتن استفاده از رسانهها ی آموزش ی در یپ شرفت تحص یلی دانشآموزان، نگرش و یانگ زش آنان به طـور قابل یا ملاحظه تحت تأثیر قرار گرفته است

ارزیابی و مقایسۀ توانمندی دانشجو ـ معلمان با مدرسان آنان در بهره‌گیری از اینترنت در مراکز تربیت معلÙ

بی بی عشرت زمانی; عفت جعفری; امین محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 65-90

چکیده هدف نوشتار حاضر ارزیابی و مقایسه توانمندیها ی دانشجو ـ معلمان و مدرسان مراکـز تربیـ ت معلـم در بهرهگیری از یا نترنت در زمینههای گوناگون آموزشی و تربیتی است. هدف دیگـر ایـن نوشـتار ، شناسـایی دلایل تفاوتها ی احتمالی توانمنـد یهـا در ایـن دو گـروه و شناسـایی موانـع موجـود بـرای اسـتفاده از نوآوریها ی نوین در مراکز تربیت معلم است. نیا پژوهش توص فی ی ـ پیمایشی و نمون ۀ آماری شـا مل 180 نفر از دانشجو ـ معلمان و مدرسان آنان بـود . دادههـا از طریـق پرسشـنامه محقـق سـاخته، مصـاحب ۀ نیمـه ساختاریافته و همچنین مشاهدهنامه گردآوری شدند. دادههای کمی با استفاده از فراوانی، میـانگین، آزمـون یت مستقل و تحلیل واریانس آنوا و دادههای کیفی با کدگذاری، سازماندهی و استخراج مقولههـا تجزیـه و تحلیل شدند. جینتا نشان داد که دانشجو ـ معلمان از ها مهارت ی کافی در بهرهگیری از اینترنت برخـوردار نبودند و مهارتشان در حیطههای گوناگون بهرهگیری از اینترنت از مدرسانشان کمتر بود. مهارت هـر دو گروه در زمین ۀ آموزشی کمتر از حد متوسط بوده است. تحلیل یافتههای کیفی نشان داد که نیتر مهم موانع به کارگیری اینترنـت از سـوی مدرسـان و دانشـجویان در مراکـز تربیـت معلـم : عـدم تلفیـق فنّـاوری در برنامههای درسی مراکز تربیت معلم، عادت به شیوههای سنتی یاددهی و یادگیری، عـدم اعتقـاد بـه نقـش فنّاوری در بهبود کیفیت تدریس، کمبود امکانات سخت افزاری و نرم افزاری در مراکز تربیت معلم بود.

بررسی مقایسه ‏ای میزان کیفیت زندگی کاری در معلمان مدارس فنی و نظری دورۀ متوسطۀ استان کردستان

فریده حمیدی; بهرا٠محمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 91-106

چکیده هدف از انجام این تحقیق بررسی مقایسهای میزان کیفیت زندگی کاری در معلمان مدارس فنی و نظری دور ة متوسط ۀ استان کردستان است. روش تحقیق، توصیفی است. جامعـ ۀ آمـاری ایـن پژوهش، کلی ۀ معلمان دور ة متوسط ۀ استان کردستان در سال تحصیلی87-1386 است که تعـداد ناآن 3610 نفر است. روش نمونهگیری تصادفی طبقهای بوده و حجـم نمونـه 410 نفـر اسـت . ابزار گردآوری ها داده ، پرسشنام ۀ کیفیت زندگی کاری است کـه ضـریب اع تبـار آن بـه وسـیل ۀ آلفای کرونباخ 98.0 تعیین شد. یافتههای پژوهشـی ایـن تحقیـق عبـارت اسـت از : میـزان کیفیـت زندگی کاری معلمان مدارس فنی و نظری استان کردستان در حد متوسط اسـت . رابطـ ۀ معنـاداری میان نوع مدارس ( نظری ـ فنی ) با کیفیت زندگی کاری وجود ندارد. در ایـن تحقیـق ، نشـان داده شد که میزان کیفیت زندگی کاری در معلمان مدارس فنی و نظری دور ة متوسط ۀ اسـتان کردسـتان در سطح متوسطی قرار دارد و رابط ۀ معناداری میان نوع مدارس متوسـطه و میـزان کیفیـت زنـدگی کاری وجود ندارد.

ارزشیابی دورۀ آموزشی الکترونیکی رشتۀ کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاه‏ های تربیت مدرس، خواجه نصیرالدین طوسی وامیرکبیر بر اساس الگوی رودریک سیمز

اصغر زمانی; محمدحسن پرداختچی; محمد قهرمانی; هایده ترابیکیا

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 107-129

چکیده هدف پژوهش حاضر ارزشیابی دور ة آموزشی الکترونیکی رشته کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاههای تربیت مدرس ،خواجه نصیر الدین طوسی و امیرکبیر بر اساس الگوی رودریک سیمز است. در این تحقیق از روش توصیفی استفاده شده است. نمون ۀ آماری پژوهش 151 نفر از دانشجویان، استادان و آموزشیاران دور ة آموزش الکترونیکی رشتۀ کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاههای تربیت مدرس، خواجه نصیرالدین طوسی و امیرکبیر بودند. در این پژوهش پایایی پرسشنامه 93/0 به دست آمد. نتایج نشان داد که دورههای آموزش الکترونیکی در دانشگاههای خواجه نصیر و تربیت مدرس غالباً در حد نسبتاً مطلوب ارزیاب ی شده و در دانشگاه امیرکبیر وضعیت مؤلفهها در مقایسه با نتایج خواجه نصیر و تربیت مدرس مطلوب تر ارزشیابی شده است .

بررسی تحلیلی وضعیت توسعۀ مؤسسات آموزش عالی غیردولتی ـ غیرانتفاعی در طول برنامۀ چهارم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (88-1384)

شاهین همایون آریا; محمد یمنی دوزی سرخابی; رحی٠صفری فارفار

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 131-169

چکیده افزایش تقاضا برای ورود به آموزش عالی، ضرورت تحقق آموزش برای همه و پاسخگویی به نیازهـای جامعه وبه ویژه محدودیت منابع مالی دولت، اسـتفاده از منـابع و امکانـات بخـش خصوصـی را بـرای سرمایهگذاری در آموزش عالی مشروعیت بخشید. این مهم با ایجاد و توسعۀ مؤسسات آمـوزش عـالی غیردولتی-غیرانتفاعی به عنوان مشارکت بخش خصوصی در توسعه آموزش عالی کشور تحقـق یافـت . پژوهش حاضر درصدد است تا با در نظر گرفتن اسناد بالادستی از جمله مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و سند ملی توسعه آموزش عالی در برنامه چهارم توسعه، بررسی تحلیلی از وضعیت گسـترش این مؤسسات در کشور به خصوص در طول برنامۀ چهارم توسعه ارائه کند و عملکرد وزارت علـوم را در این راستا مورد ارزیابی قرار دهد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است و نتایج آن نشان مـی دهـد که بهرغم تأسیس 195 مؤسسه در طول برنامۀ چهارم (88-1384 (و فعالیت 266 مؤسسه آموزش عالی غیردولتی-غیرانتفاعی در کشور، و دائر بـودن بـیش ار 1800 رشـته محـل و ایجـاد بـیش از 138هـزار طرفیت پذیرش دانشجو در این موسسات، حدود نیمی از ظرفیـت آنهـا بـه ویـژه در مقـاطع تحصـیلی کاردانی و کارشناسی پیوسته تکمیل نشده است. همچنین توزیع این مؤسسات در کشور بطـور متـوازن صورت نگرفته و تراکم در استانهای همجوار پایتخت به خصوص استانهای شمالی کشـور بـه مراتـب بیشتر از سایر استان ا ها ست .

ماهیت و قلمرو تعلیم و تربیت اسلامى در متن تحصیلات

معصومه علینژاد; زهره میرسپاسی; سعید صانعی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 6, شماره 16, صفحه 171-182

چکیده سه نگرش در تعلیم و تربیت اسلامى وجود دارد. در نگرش نخست تعلیم و تربیت اسلامى بـه منزله نظامى توصیفى است که از طریق بررسى آثار دانشمندان مسـلمان مـى تـوان بـدان دسـت است که بر اساس آن، مىتوان با استفاده از متون دینـى 2 یافت. در نگرش دوم، نظامى استنباطى براى همه مسائل تعلیم و تربیت، پاسخى فراهم آورد. در نگرش سوم، تعلیم و تربیـت اسـلامى به منزله نظامى استنباطى ـ توصیفی تلقى شده است که در آن برخى مسائل و مباحـث مربـوط به تعلیم و تربیت از متون اسلامى استخراج مىشود و دسترسى به برخى موارد دیگر بر اسـاس روشهاى تجربى و پیشفرضهاى دینى، انجام مىگیرد. در این نوشتار سعى برآن اسـت کـه بـا عنایت به مطالب فوق، بااشارهاى کوتاه به ماهیت و تاریخچه تعلیم و تربیت اسـلامى بـه منزلـه رشتهاى دانشگاهى، روشهاى تحقیق و دستاوردهاى آن نیز مورد بررسى قرار گیرد