پژوهش در نظامهای آموزشی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن پژوهشهای آموزشی ایران

سردبير: دکتر فریبرز درتاج

شاپا: ۲۳۸۳-۱۳۲۴

ايميل:  info@jiera.ir

وبسایت:  www.jiera.ir

تعداد شماره ها: 48

تعداد مقالات: 948

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

مقایسة تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکة وب و آموزش به روش سنتی (سخنرانی) بر یادگیری و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش ‏آموزان سال دوم دبیرستان مفید شهر تهران

حسین ابراهیم آبادی; علی دلاور; علی اکبر سیف; یحیی تابش

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 9-34

چکیدهدر این پژوهش به منظور مقایسۀ تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکۀ وب و آموزش به روش سنتی36 دانش آموز به صورت تصادفی از میان دانشآموزان سال دوم دبیرستان مفید انتخاب و به همینروش در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل آزمونهای پیشرفت تحصییلی،انگیزش پیشرفت و سه پرسشنامه برای اندازهگیری متغیرهای پیشبین بود. نتایج تجزیه و تحلیل داده هاگرو ههای مستقل و تحلیل رگرسیون چند متغیری نشان داد به رغم تأثیر افزایشی t با استفاده از آزمونبین میانگین نمرات دو گروه در میزان یادگیری تفاوت معناداری وجود ندارد و آموزش از طریق وبصرفاً سطوح بالای یادگیری (کاربستن و بالاتر) را تحت تأثیر قرار میدهد . در عین حال آموزش ازطریق وب به طور قابل ملاحظهای موجب افزایش انگیزش پیشرفت تحصیلی می شود و استفاد ةغیرمعمول، زیاد و فراغتی از اینترنت با میزان یادگیری رابطۀ معکوس دارد.

رابطة سواد اطلاعاتی دانشجویان آموزش الکترونیکی با عملکرد تحصیلی و رضایتمندی آنان از دوره‌شان

مهرانگیز علینژاد; عباس حری; محمدرضا سرمدی; سید محمد شبیری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 35-58

چکیدهدانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، نمیتوانند از تغییراتی که در جامعه رخ میدهد؛ بیتفاوت باشند . اینتغییرات، چالش های بیشماری را به دنبال دارد و آموزش الکترونیکی، یکی از را هحل ها یی است که مراکزآموزشی، برای پاسخ به چالش های موجود به کار گرفته اند. پژوهشگران، در این پژوهش سعی دارند نخستسطح سواد اطلاعاتی یادگیرندگان، عملکرد تحصیلی و رضایتمندی یادگیرندگان از دوره ها ی آموزشالکترونیکی در دانشگاه های مورد بررسی (شیراز، صنعتی امیرکبیر و علم و صنعت) را با روش پیمایشی و بهوسیلۀ پرسشنامۀ محققساخته بس نجند و سپس میز ان رابطۀ سواد اطلاعاتی یادگیرندگان را با عملکردتحصیلی و میزان رضایتمندی آنان از دوره هایشان مورد بررسی قرار دهند. این پژوهش ، از بعد هدف ، ازنوع کاربردی و از بعد میزان کنترل متغیرها، از نوع پیمایشی تحلیلی است . جامعۀ آماری این پژوهش، شاملدانشجویان سال آخر مقاطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل در بخش آموزشو « نمودار پراکنش » الکترونیکی سه دانشگاه صنعتی یاد شده است. در این پژوهش، برای تحلیل داده ها ، ازبرای تعیین رابطۀ بین سواد اطلاعا تی دانشجو یان با پیشر فت « اسپیرمن » و « پیرسون » آزمون های همبستگی« تحلیل واری انسی ک طرفه » ،« جعبه ای » تحصیلی و رضایتمندی از دوره شان استفاده شد. همچنین، از نمودارنمونه های مستقل، برای مقایسه سواد اطلاعاتی دانشجویان برحسب دانشگاه محل «t» (تکعاملی) و آزمونتحصیل، رشتۀ تحصیلی، مقطع تحصیلی و جنس آ نها استفاده شد.

طراحی و تدوین بسته های آموزشی تجارت الکترونیکی در ایران

روح الله نوری; محمد ابویی اردکان; محمدرحیم اسفیدانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 59-89

چکیدهیکی از چالش های اساسی کشورهای درحال توسعه در تجارت الکترونیکی، آموزش و ظرفی تساز ینیروی انسانی است. پروژه آموزش و آگاه سازی تجارت الکترونیکی در جمهوری اسلامی ایران با هدفشناسایی فعالان و بازیگران تجارت الکترونیکی و طراحی دوره های مناسب منطبق بر نیاز آنا ن تعری فشد. پیرو چنین هدف عمده ای، در ابتدا گروه های بالقوه فراگیران با استفاده از مدل فعالان اقتصاد ی ومدل تجارت الکترونیکی توربان شناسایی شدند. در گام بعد نقش ها ی اصل ی ه ر یک از باز یگران وفعالان در عرصۀ تجارت الکترونیک ی بر اساس چارچوب ها ی کارکرد ی تجارت الکترونیک ی وفرایندهای سازمانی آن تعیین شد. بر اساس نقش های مربوط به هر گروه از فراگی ران، سلسله مراتباهداف آموزشی مربوط توسعه داده شد و موضوعات اساسی طراحی در قالب یک سند اطلاعات دورهها مواد لازم برای بسته های آموزشی طراح ی و « س. ا. د » (س. ا. د) دسته بندی شدند. با استفاده از اینتدوین شدند.

مقایسۀ برنامه‏ های درسی اجرا شده و کسب ‏شدۀ آموزش حضوری و الکترونیکی رشتۀ مهندسی صنایع در دانشگاه علم و صنعت ایران

غلامعلی احمدی; هاشم فردانش; مریم رضایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 91-117

چکیدههدف پژوهش حاضر مقایسۀ برنامههای درسی اجرا شده و کسبشدة رشتۀ مهندسی صنایع در دانشگاهعلم و صنعت ایران میباشد. در این پژوهش ملاک انتخاب، دروس ارائه شده در رشتۀ مهندسی صنایعبود که از طریق روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای از 46 درس ارائه شده در رش تۀ مهندسیصنایع 12 درس انتخاب شد و 480 دانشجوی رشتۀ مهندسی صنایع در آموزش حضوری و الکترونیکیبه عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامۀ محققساخته بود که شامل مؤلفه های اهداف،محتوا، فرایند تدریس و روشهای یادگیری، نحوة تعامل با اساتید و دانشجویان، روشهای ارزشیابی،امکانات و منابع یادگیری بوده است. نتایج این تحقیق نشان داد که برنام ۀ درسی اجرا شد ة رش تۀمهندسی صنایع در مؤلفههای اهداف، محتوا، فرایند تدریس و روشهای یادگیری، نحوة تعامل با اساتیدو دانشجویان، روشهای ارزشیابی، امکانات و منابع یادگیری، در آموزش حضوری و الکترونیکی با همتفاوت دارند و در برنامۀ درسی کسبشده، میزان یادگیری دانشجویان آموزش حضوری رشتۀ مهندسیصنایع بیشتر از دانشجویان آموزش الکترونیکی است.

ارزشیابی برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

اسماعیل زارعی زوارکی; محمدرضا داداش زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 119-136

چکیدههدف از این پژوهش ارزشیابی برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیراست. سؤال کلی تحقیق این است که آیا برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتیامیرکبیر در سطح مطلوبی قرار دارد؟ به همین منظور یازده مؤلفۀ سازماندهی، مدیریت، فنّاوری ، اهداف،محتوا، محیط ارائه، ملاحظات اخلاقی، تعامل، ارزشیابی، خدمات پشتیبانی و پیامد با پرسشنام ۀمحققساخته مورد بررسی قرار گرفت. برای تفسیر آن از روش تحقیق توصیفی و بررسی تحلیلی استفاده90 محاسبه شد . / شد. روایی این پرسشنامه با نظر استادان تأیید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 0جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ استادان، آموزشیاران و دانشجویان کارشناسی ارشد دور ة آموزشالکترونیکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر هستند. یافته های تحقیق حاکی از آن است که: میانگین کل سؤال اولتحقیق (سازماندهی) از نظر گروه نمونه 3.16 ، میانگین کل سؤال دوم تحقیق (مدیریت) از نظر گروه نمونه3.46 ، میانگین کل سؤال سوم تحقیق (فنّاوری) از نظر گروه نمونه 2.92 ، میانگین کل سؤال چهارم تحقی ق، (اهداف) از نظر گروه نمونه 3.59 ، میانگین کل سؤال پنجم تحقی ق (محتو ا) از نظر گروه نمونه 3.46میانگین کل سؤال ششم تحقیق (محیط ارائه) از نظر گروه نمونه 3.14 ، میانگین کل سؤال هفتم تحقی ق(ملاحظات اخلاقی) از نظر گروه نمونه 3.49 ، میانگین کل سؤال هشتم تحقیق (تعامل) از نظر گروه نمونه3.40 ، میانگین کل سؤال نهم تحقیق (ارزشیابی) از نظر گروه نمونه 3.33 ، میانگین کل سؤال دهم تحقی ق(خدمات پشتیبانی) از نظر گروه نمونه 3.11 ، میانگین کل سؤال یازدهم تحقیق (پیامد) از نظر گروه نمونه3.11 به دست آمد. بنابراین بر اساس نمرات میانگین مذکور، وضعیت برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀمهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در کلیۀ مؤلفه های مورد ارزشیابی در سطح نسبتاً مطلوب است..

بررسی نگرش دانشجویان نسبت به یادگیری الکترونیکی

مقصود امین خندقی; معصومه محمدحسین زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 137-152

چکیدهروند استفاده از آموزش الکترونیکی به سرعت در حال افزایش است . بدون شک، موفقیت در امرآموزش الکترونیکی مستلزم استقبال مخاطبان از این نوع آموزش است. یکی از روشهای پ یش بین یاستقبال افراد از موضوعی خاص و به تبع آن پیش بینی رفتار ایشان، اطلاع از نگرش آنان نسبت به آنموضوع است، هدف اصلی این پژوهش بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد نسبتبه آموزش الکترونیکی و بررسی میزان همبستگی میان مؤلفه های مختلف این نگرش است . جامعۀآماری این مطالعۀ توصیفی، شامل تمامی دانشجویان دانشکدة پرستار ی و پیراپزشک ی دانشگاه علوم1387 حداقل یک واحد یادگ یری - پزشکی مشهد بود که در نیمسال اول سال تحصیلی 1388الکترونیکی را گذرانده بودند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ برگرفته از پژوهش س یدنقوی ( 1386 ) بود کهچهار مؤلفۀ اساسی دربارة نگرش دانشجویان نسبت به آموزش الکترونیکی را مورد سنجش قرارمیدهد. نتایج پژوهش نشان داد که میانگین نمرات نگرش دانشجویان نسبت به مح یط ها ی آموزشالکترونیکی در چهار مؤلفۀ 1) مح یط آموزش چندرسانه ای، 2) مح یط یادگ یری مبتن ی بر هد ایت71 و 70 ،74 ،74/ آموزش دهندگان، 3) محیط یادگیری مستقل و 4) محیط یادگیری مؤثر به ترتیب 5( از 100 بود که نسبتاً مطلوب است. همچنین رابطۀ مستقیمی میان این مؤلفه ها (به جز بین مؤلفه 1 و 4مشاهده شد. نتایج حاکی از آن بود که دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد پس از شرکت دردوره های آموزش الکترونیکی درک و نگرش مناسبی نسبت به آن پیدا کرده اند.

امکان سنجی آموزش الکترونیکی در دانشگاه علامه طباطبائی و ارائۀ راهکار

محمد جمشیدی مقدم; داریوش نوروزی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 153-170

هدف تحقیق یافتن به سؤالات زیر بوده است: الف ) در حال حاضر دانشگاه علامه طباطبائی از چهامکانات و وسایل و تجهیزاتی جهت آموزش دانشجویان برخوردار است؟ ب) برای برگزاری دوره ها یآموزشی از راه آموزش الکترونیکی در دانشگاه علامه طباطبائی چه امکانات و تجهیزاتی لازم است ؟ ج)برنامه های آینده دانشگاه علامه طباطبائی برای برگزاری دوره های آموزشی از طریق آموزش الکترونیکیچیست؟ روش این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و برای جمع آوری اطلاعات مورد نظر از پرسشنامهو چک لیست محققساخته استفاده شده است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل سه بخش بوده است :الف) کلیۀ استادان و متخصصان آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی. ب) کلیۀ دانشگاه های تهران که دارایمراکز آموزش الکترونیکی هستند. ج) کلیۀ امکانات و تجهیزات موجود در دانشگاه علامه طباطبائی . دراین تحقیق از نمونه گیری غیر احتمالی و از نوع نمونه گیری در دسترس برای انتخاب متخصصان استفادهشده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا شاخص های توصیفی و سپس برای مقایسۀ میانگینها ازاستفاده شده است، یافته ها نشان داد که SPSS- استفاده شده است. ضمناً از نرم افزار آماری 18 t آزمونامکانات موجود در زمینۀ امکانات سخت افزاری و فیزیکی و تأمین منابع مالی در حد مطلوبی قرار دار د.به عبارت دیگر، در صورت برنامه ریزی برای ایجاد مرکز آموزش الکترونیکی و شروع به کار، نیازی بهتهیه، بهبود و یا ایجاد این موارد ندارد. نتایج نشان داد دانشگاه علامه طباطبائی به نیروهای متخصص (درزمینۀ فنّاوری اطلاعات وفنّاوری آموزشی) و ارتقای سطح علمی و دانش فنی استادان و کارشناسان نیازدارد. در مورد مؤلفه های دیگر باید از طریق تربیت کارشناسان فنّاوری اطلاعات و آموزشی، برای پشتیبانیاز سیستم و حتی تولید نرم افزارهای آموزشی اقدام کرد.

بررسی تأثیر متغیرهای فردی در اضطراب کامپیوتر در میان دانشجویان کارشناسی ارشد مرکز آموزش های الکترونیکی دانشگاه تهران

بهمن سعیدی پور; معصومه سعدمحمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 173-211

چکیدهپژوهش حاضر به منظور بررسی روابط اضطراب رایانه با تجربۀ رایانه، سن، جنسیت، رشتۀتحصیلی و انگیزة پیشرفت دانشجویان کارشناسی ارشد آموزش های الکترونیکی دانشگاه تهرانصورت گرفت. در این پژوهش 151 دانشجوی شرکتکننده در دورههای مجازی به صورتتصادفی انتخاب شدند. برای بررسی متغیرهای پژوهش از پرسشنامۀ محققساخته تجربۀ رایانه،مقیاس درجهبندی اضطراب رایانه و پرسشنامۀ انگیزة پیشرفت استفاده شد . نتایج نشان داد کهبین رشتۀ تحصیلی و سن با میزان اضطراب رایانه تفاوت معناداری وجود ندارد. آزمون تحلیلواریانس نشان داد که تجربۀ رایانه و انگیزة پیشرفت بیشترین روابط منفی و معنادار را بااضطراب رایانه دارند. میانگین اضطراب رایانه دو جنس دختر و پسر تفاوت معناداری نشانداد؛ به طوری که دختران از اضطراب رایانه بیشتری نسبت به پسران برخوردارند . تفاوتمعناداری در انگیزة پیشرفت بین دو جنس ب ه دست نیامد . پیشنهاد م یشود که دورههایآموزشی رایانه ارائه شود تا با افزایش تجربۀ رایانه، اضطراب رایانه کاهش یابد.

ارائۀ مدلی برای برآورد خط فقر الکترونیک در جوامع الکترونیک

محمد حسن تاج گردون; علی اکبر جلالی; سید محسن هاشمی; رحیم صفری فارفار; محمد قائم تاجگردون

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 213-233

چکیدهنرخ تغییر نحوة زندگی اجتماعی در سالهای اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است . نقشفنّاوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ اجتماعی و ارتقاء کیفیت زندگی بشری در قالب شهرها ییکه مبتنی بر این نوع از فنّاوری بنا میشوند انکارناپذیر است. تصویری که از آیندة زندگی اجتماعیامروز و ساختارهای شهری در آیندهای نه چندان دور ترسیم میشود، در قالب شهرهای الکترونیکشکل میگیرد. رفاه شهروندان الکترونیک در جوامع پیشروی فردا در گرو داشتن دانش لازم درارائه یا استفاده از امکاناتی است که در سبک زندگی الکترونیک وجود خواهد داشت . فقرالکترونیک به کمبود این نوع دانش در میان شهروندان الکترونیکی اشاره دارد و خط ی فرض ی را درجامعه ترسیم و افراد جامعه را به دو قشر فقیر و غیرفقیر تقسیم میکند که به آن خط فقر الکترونی کمیگوییم. در این مقاله روشی برای محاسبه آستانۀ خط فقر بر پای ۀ نیازها ی اساس ی ی ک شهروندالکترونیکارائه شده است.

اصلاح نظام آموزش مجازی در ایران از منظر حقوقی

محمد هادی ورهرام

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 235-253

چکیدههدف از ارائۀ این مقاله اصلاح نظام آموزشی مجازی در ایران از منظر حقو قی است . وزارتعلوم، تحقیقات و فنّاوری در تلاش است با ارائۀ بخشنامه و آی یننامه ها ی مربوط الگو ییمناسب با ساختار آموزشی و فرهنگی در کشور ایجاد کند و بدین گونه کیفی ت آموزش ها یمجازی را تضمین کند. در این راستا سعی شده است نگاهی دقیقتر و فنیتر به ابعاد مختلفآموزش مجازی بر اساس مدل ارزش یابی هدف مدار به عبار تی الگو ی تحقق اهداف وبرنامه ها انجام پذیرد. بررسی گزارشات تخصصی بازدیدهای ادواری دفتر نظارت و ارزیابی ازدانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی مجازی و جلسات حضوری و نشست با متخصصانمجازی از دانشگاه ها، سازمان سنجش، وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری و کسب تجربه از1385 جمع آوری و - ارائۀ 12 کارگاه آموزشی نظارت و ارزیابی طی پنج سال متوالی از 1390نقطه نظرات کارشناسان مورد نظر، منتج به ارائۀ پیشنهاد یک اساسنامه حقوقی جهت اصلاح وارائۀ نظام آموزش مجازی شده است.

مقایسة تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکة وب و آموزش به روش سنتی (سخنرانی) بر یادگیری و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش ‏آموزان سال دوم دبیرستان مفید شهر تهران

حسین ابراهیم آبادی; علی دلاور; علی اکبر سیف; یحیی تابش

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 9-34

چکیدهدر این پژوهش به منظور مقایسۀ تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکۀ وب و آموزش به روش سنتی36 دانش آموز به صورت تصادفی از میان دانشآموزان سال دوم دبیرستان مفید انتخاب و به همینروش در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل آزمونهای پیشرفت تحصییلی،انگیزش پیشرفت و سه پرسشنامه برای اندازهگیری متغیرهای پیشبین بود. نتایج تجزیه و تحلیل داده هاگرو ههای مستقل و تحلیل رگرسیون چند متغیری نشان داد به رغم تأثیر افزایشی t با استفاده از آزمونبین میانگین نمرات دو گروه در میزان یادگیری تفاوت معناداری وجود ندارد و آموزش از طریق وبصرفاً سطوح بالای یادگیری (کاربستن و بالاتر) را تحت تأثیر قرار میدهد . در عین حال آموزش ازطریق وب به طور قابل ملاحظهای موجب افزایش انگیزش پیشرفت تحصیلی می شود و استفاد ةغیرمعمول، زیاد و فراغتی از اینترنت با میزان یادگیری رابطۀ معکوس دارد.

رابطة سواد اطلاعاتی دانشجویان آموزش الکترونیکی با عملکرد تحصیلی و رضایتمندی آنان از دوره‌شان

مهرانگیز علینژاد; عباس حری; محمدرضا سرمدی; سید محمد شبیری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 35-58

چکیدهدانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، نمیتوانند از تغییراتی که در جامعه رخ میدهد؛ بیتفاوت باشند . اینتغییرات، چالش های بیشماری را به دنبال دارد و آموزش الکترونیکی، یکی از را هحل ها یی است که مراکزآموزشی، برای پاسخ به چالش های موجود به کار گرفته اند. پژوهشگران، در این پژوهش سعی دارند نخستسطح سواد اطلاعاتی یادگیرندگان، عملکرد تحصیلی و رضایتمندی یادگیرندگان از دوره ها ی آموزشالکترونیکی در دانشگاه های مورد بررسی (شیراز، صنعتی امیرکبیر و علم و صنعت) را با روش پیمایشی و بهوسیلۀ پرسشنامۀ محققساخته بس نجند و سپس میز ان رابطۀ سواد اطلاعاتی یادگیرندگان را با عملکردتحصیلی و میزان رضایتمندی آنان از دوره هایشان مورد بررسی قرار دهند. این پژوهش ، از بعد هدف ، ازنوع کاربردی و از بعد میزان کنترل متغیرها، از نوع پیمایشی تحلیلی است . جامعۀ آماری این پژوهش، شاملدانشجویان سال آخر مقاطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل در بخش آموزشو « نمودار پراکنش » الکترونیکی سه دانشگاه صنعتی یاد شده است. در این پژوهش، برای تحلیل داده ها ، ازبرای تعیین رابطۀ بین سواد اطلاعا تی دانشجو یان با پیشر فت « اسپیرمن » و « پیرسون » آزمون های همبستگی« تحلیل واری انسی ک طرفه » ،« جعبه ای » تحصیلی و رضایتمندی از دوره شان استفاده شد. همچنین، از نمودارنمونه های مستقل، برای مقایسه سواد اطلاعاتی دانشجویان برحسب دانشگاه محل «t» (تکعاملی) و آزمونتحصیل، رشتۀ تحصیلی، مقطع تحصیلی و جنس آ نها استفاده شد.

طراحی و تدوین بسته های آموزشی تجارت الکترونیکی در ایران

روح الله نوری; محمد ابویی اردکان; محمدرحی٠اسفیدانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 59-89

چکیدهیکی از چالش های اساسی کشورهای درحال توسعه در تجارت الکترونیکی، آموزش و ظرفی تساز ینیروی انسانی است. پروژه آموزش و آگاه سازی تجارت الکترونیکی در جمهوری اسلامی ایران با هدفشناسایی فعالان و بازیگران تجارت الکترونیکی و طراحی دوره های مناسب منطبق بر نیاز آنا ن تعری فشد. پیرو چنین هدف عمده ای، در ابتدا گروه های بالقوه فراگیران با استفاده از مدل فعالان اقتصاد ی ومدل تجارت الکترونیکی توربان شناسایی شدند. در گام بعد نقش ها ی اصل ی ه ر یک از باز یگران وفعالان در عرصۀ تجارت الکترونیک ی بر اساس چارچوب ها ی کارکرد ی تجارت الکترونیک ی وفرایندهای سازمانی آن تعیین شد. بر اساس نقش های مربوط به هر گروه از فراگی ران، سلسله مراتباهداف آموزشی مربوط توسعه داده شد و موضوعات اساسی طراحی در قالب یک سند اطلاعات دورهها مواد لازم برای بسته های آموزشی طراح ی و « س. ا. د » (س. ا. د) دسته بندی شدند. با استفاده از اینتدوین شدند.

مقایسۀ برنامه‏ های درسی اجرا شده و کسب ‏شدۀ آموزش حضوری و الکترونیکی رشتۀ مهندسی صنایع در دانشگاه علم و صنعت ایران

غلامعلی احمدی; هاش٠فردانش; مری٠رضایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 91-117

چکیدههدف پژوهش حاضر مقایسۀ برنامههای درسی اجرا شده و کسبشدة رشتۀ مهندسی صنایع در دانشگاهعلم و صنعت ایران میباشد. در این پژوهش ملاک انتخاب، دروس ارائه شده در رشتۀ مهندسی صنایعبود که از طریق روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای از 46 درس ارائه شده در رش تۀ مهندسیصنایع 12 درس انتخاب شد و 480 دانشجوی رشتۀ مهندسی صنایع در آموزش حضوری و الکترونیکیبه عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامۀ محققساخته بود که شامل مؤلفه های اهداف،محتوا، فرایند تدریس و روشهای یادگیری، نحوة تعامل با اساتید و دانشجویان، روشهای ارزشیابی،امکانات و منابع یادگیری بوده است. نتایج این تحقیق نشان داد که برنام ۀ درسی اجرا شد ة رش تۀمهندسی صنایع در مؤلفههای اهداف، محتوا، فرایند تدریس و روشهای یادگیری، نحوة تعامل با اساتیدو دانشجویان، روشهای ارزشیابی، امکانات و منابع یادگیری، در آموزش حضوری و الکترونیکی با همتفاوت دارند و در برنامۀ درسی کسبشده، میزان یادگیری دانشجویان آموزش حضوری رشتۀ مهندسیصنایع بیشتر از دانشجویان آموزش الکترونیکی است.

ارزشیابی برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

اسماعیل زارعی زوارکی; محمدرضا داداش زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 119-136

چکیدههدف از این پژوهش ارزشیابی برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیراست. سؤال کلی تحقیق این است که آیا برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتیامیرکبیر در سطح مطلوبی قرار دارد؟ به همین منظور یازده مؤلفۀ سازماندهی، مدیریت، فنّاوری ، اهداف،محتوا، محیط ارائه، ملاحظات اخلاقی، تعامل، ارزشیابی، خدمات پشتیبانی و پیامد با پرسشنام ۀمحققساخته مورد بررسی قرار گرفت. برای تفسیر آن از روش تحقیق توصیفی و بررسی تحلیلی استفاده90 محاسبه شد . / شد. روایی این پرسشنامه با نظر استادان تأیید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 0جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ استادان، آموزشیاران و دانشجویان کارشناسی ارشد دور Ø© آموزشالکترونیکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر هستند. یافته های تحقیق حاکی از آن است که: میانگین کل سؤال اولتحقیق (سازماندهی) از نظر گروه نمونه 3.16 ، میانگین کل سؤال دوم تحقیق (مدیریت) از نظر گروه نمونه3.46 ، میانگین کل سؤال سوم تحقیق (فنّاوری) از نظر گروه نمونه 2.92 ، میانگین کل سؤال چهارم تحقی ق، (اهداف) از نظر گروه نمونه 3.59 ، میانگین کل سؤال پنجم تحقی ق (محتو ا) از نظر گروه نمونه 3.46میانگین کل سؤال ششم تحقیق (محیط ارائه) از نظر گروه نمونه 3.14 ، میانگین کل سؤال هفتم تحقی ق(ملاحظات اخلاقی) از نظر گروه نمونه 3.49 ، میانگین کل سؤال هشتم تحقیق (تعامل) از نظر گروه نمونه3.40 ، میانگین کل سؤال نهم تحقیق (ارزشیابی) از نظر گروه نمونه 3.33 ، میانگین کل سؤال دهم تحقی ق(خدمات پشتیبانی) از نظر گروه نمونه 3.11 ، میانگین کل سؤال یازدهم تحقیق (پیامد) از نظر گروه نمونه3.11 به دست آمد. بنابراین بر اساس نمرات میانگین مذکور، وضعیت برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀمهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در کلیۀ مؤلفه های مورد ارزشیابی در سطح نسبتاً مطلوب است..Â

بررسی نگرش دانشجویان نسبت به یادگیری الکترونیکی

مقصود امین خندقی; معصومه محمدحسین زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 137-152

چکیدهروند استفاده از آموزش الکترونیکی به سرعت در حال افزایش است . بدون شک، موفقیت در امرآموزش الکترونیکی مستلزم استقبال مخاطبان از این نوع آموزش است. یکی از روشهای پ یش بین یاستقبال افراد از موضوعی خاص و به تبع آن پیش بینی رفتار ایشان، اطلاع از نگرش آنان نسبت به آنموضوع است، هدف اصلی این پژوهش بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد نسبتبه آموزش الکترونیکی و بررسی میزان همبستگی میان مؤلفه های مختلف این نگرش است . جامعۀآماری این مطالعۀ توصیفی، شامل تمامی دانشجویان دانشکدة پرستار ی و پیراپزشک ی دانشگاه علوم1387 حداقل یک واحد یادگ یری - پزشکی مشهد بود که در نیمسال اول سال تحصیلی 1388الکترونیکی را گذرانده بودند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ برگرفته از پژوهش س یدنقوی ( 1386 ) بود کهچهار مؤلفۀ اساسی دربارة نگرش دانشجویان نسبت به آموزش الکترونیکی را مورد سنجش قرارمیدهد. نتایج پژوهش نشان داد که میانگین نمرات نگرش دانشجویان نسبت به مح یط ها ی آموزشالکترونیکی در چهار مؤلفۀ 1) مح یط آموزش چندرسانه ای، 2) مح یط یادگ یری مبتن ی بر هد ایت71 و 70 ،74 ،74/ آموزش دهندگان، 3) محیط یادگیری مستقل و 4) محیط یادگیری مؤثر به ترتیب 5( از 100 بود که نسبتاً مطلوب است. همچنین رابطۀ مستقیمی میان این مؤلفه ها (به جز بین مؤلفه 1 و 4مشاهده شد. نتایج حاکی از آن بود که دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد پس از شرکت دردوره های آموزش الکترونیکی درک و نگرش مناسبی نسبت به آن پیدا کرده اند.

امکان سنجی آموزش الکترونیکی در دانشگاه علامه طباطبائی و ارائۀ راهکار

محمد جمشیدی مقدÙ; داریوش نوروزی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 153-170

هدف تحقیق یافتن به سؤالات زیر بوده است: الف ) در حال حاضر دانشگاه علامه طباطبائی از چهامکانات و وسایل و تجهیزاتی جهت آموزش دانشجویان برخوردار است؟ ب) برای برگزاری دوره ها یآموزشی از راه آموزش الکترونیکی در دانشگاه علامه طباطبائی چه امکانات و تجهیزاتی لازم است ؟ ج)برنامه های آینده دانشگاه علامه طباطبائی برای برگزاری دوره های آموزشی از طریق آموزش الکترونیکیچیست؟ روش این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و برای جمع آوری اطلاعات مورد نظر از پرسشنامهو چک لیست محققساخته استفاده شده است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل سه بخش بوده است :الف) کلیۀ استادان و متخصصان آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی. ب) کلیۀ دانشگاه های تهران که دارایمراکز آموزش الکترونیکی هستند. ج) کلیۀ امکانات و تجهیزات موجود در دانشگاه علامه طباطبائی . دراین تحقیق از نمونه گیری غیر احتمالی و از نوع نمونه گیری در دسترس برای انتخاب متخصصان استفادهشده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا شاخص های توصیفی و سپس برای مقایسۀ میانگینها ازاستفاده شده است، یافته ها نشان داد که SPSS- استفاده شده است. ضمناً از نرم افزار آماری 18 t آزمونامکانات موجود در زمینۀ امکانات سخت افزاری و فیزیکی و تأمین منابع مالی در حد مطلوبی قرار دار د.به عبارت دیگر، در صورت برنامه ریزی برای ایجاد مرکز آموزش الکترونیکی و شروع به کار، نیازی بهتهیه، بهبود و یا ایجاد این موارد ندارد. نتایج نشان داد دانشگاه علامه طباطبائی به نیروهای متخصص (درزمینۀ فنّاوری اطلاعات وفنّاوری آموزشی) و ارتقای سطح علمی و دانش فنی استادان و کارشناسان نیازدارد. در مورد مؤلفه های دیگر باید از طریق تربیت کارشناسان فنّاوری اطلاعات و آموزشی، برای پشتیبانیاز سیستم و حتی تولید نرم افزارهای آموزشی اقدام کرد.

بررسی تأثیر متغیرهای فردی در اضطراب کامپیوتر در میان دانشجویان کارشناسی ارشد مرکز آموزش های الکترونیکی دانشگاه تهران

بهمن سعیدی پور; معصومه سعدمحمدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 173-211

چکیدهپژوهش حاضر به منظور بررسی روابط اضطراب رایانه با تجربۀ رایانه، سن، جنسیت، رشتۀتحصیلی و انگیزة پیشرفت دانشجویان کارشناسی ارشد آموزش های الکترونیکی دانشگاه تهرانصورت گرفت. در این پژوهش 151 دانشجوی شرکتکننده در دورههای مجازی به صورتتصادفی انتخاب شدند. برای بررسی متغیرهای پژوهش از پرسشنامۀ محققساخته تجربۀ رایانه،مقیاس درجهبندی اضطراب رایانه و پرسشنامۀ انگیزة پیشرفت استفاده شد . نتایج نشان داد کهبین رشتۀ تحصیلی و سن با میزان اضطراب رایانه تفاوت معناداری وجود ندارد. آزمون تحلیلواریانس نشان داد که تجربۀ رایانه و انگیزة پیشرفت بیشترین روابط منفی و معنادار را بااضطراب رایانه دارند. میانگین اضطراب رایانه دو جنس دختر و پسر تفاوت معناداری نشانداد؛ به طوری که دختران از اضطراب رایانه بیشتری نسبت به پسران برخوردارند . تفاوتمعناداری در انگیزة پیشرفت بین دو جنس ب ه دست نیامد . پیشنهاد م یشود که دورههایآموزشی رایانه ارائه شود تا با افزایش تجربۀ رایانه، اضطراب رایانه کاهش یابد.Â

ارائۀ مدلی برای برآورد خط فقر الکترونیک در جوامع الکترونیک

محمد حسن تاج گردون; علی اکبر جلالی; سید محسن هاشمی; رحی٠صفری فارفار; محمد قائ٠تاجگردون

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 213-233

چکیدهنرخ تغییر نحوة زندگی اجتماعی در سالهای اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است . نقشفنّاوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ اجتماعی و ارتقاء کیفیت زندگی بشری در قالب شهرها ییکه مبتنی بر این نوع از فنّاوری بنا میشوند انکارناپذیر است. تصویری که از آیندة زندگی اجتماعیامروز و ساختارهای شهری در آیندهای نه چندان دور ترسیم میشود، در قالب شهرهای الکترونیکشکل میگیرد. رفاه شهروندان الکترونیک در جوامع پیشروی فردا در گرو داشتن دانش لازم درارائه یا استفاده از امکاناتی است که در سبک زندگی الکترونیک وجود خواهد داشت . فقرالکترونیک به کمبود این نوع دانش در میان شهروندان الکترونیکی اشاره دارد و خط ی فرض ی را درجامعه ترسیم و افراد جامعه را به دو قشر فقیر و غیرفقیر تقسیم میکند که به آن خط فقر الکترونی کمیگوییم. در این مقاله روشی برای محاسبه آستانۀ خط فقر بر پای ۀ نیازها ی اساس ی ی ک شهروندالکترونیکارائه شده است.

اصلاح نظام آموزش مجازی در ایران از منظر حقوقی

محمد هادی ورهراÙ

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 5, شماره 13, صفحه 235-253

چکیدههدف از ارائۀ این مقاله اصلاح نظام آموزشی مجازی در ایران از منظر حقو قی است . وزارتعلوم، تحقیقات و فنّاوری در تلاش است با ارائۀ بخشنامه و آی یننامه ها ی مربوط الگو ییمناسب با ساختار آموزشی و فرهنگی در کشور ایجاد کند و بدین گونه کیفی ت آموزش ها یمجازی را تضمین کند. در این راستا سعی شده است نگاهی دقیقتر و فنیتر به ابعاد مختلفآموزش مجازی بر اساس مدل ارزش یابی هدف مدار به عبار تی الگو ی تحقق اهداف وبرنامه ها انجام پذیرد. بررسی گزارشات تخصصی بازدیدهای ادواری دفتر نظارت و ارزیابی ازدانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی مجازی و جلسات حضوری و نشست با متخصصانمجازی از دانشگاه ها، سازمان سنجش، وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری و کسب تجربه از1385 جمع آوری و - ارائۀ 12 کارگاه آموزشی نظارت و ارزیابی طی پنج سال متوالی از 1390نقطه نظرات کارشناسان مورد نظر، منتج به ارائۀ پیشنهاد یک اساسنامه حقوقی جهت اصلاح وارائۀ نظام آموزش مجازی شده است.