پژوهش در نظامهای آموزشی

اطلاعات نشریه

صاحب امتیاز: انجمن پژوهشهای آموزشی ایران

سردبير: دکتر فریبرز درتاج

شاپا: ۲۳۸۳-۱۳۲۴

ايميل:  info@jiera.ir

وبسایت:  www.jiera.ir

تعداد شماره ها: 48

تعداد مقالات: 948

تاریخ به رور رسانی:  1398/12/28

اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر افزیش ظرفیت حافظه کاری و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دختر

یاسمین زینب زحمتکش; فریبرز درتاج; ناصر صبحی قراملکی; علیرضا کیامنش

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 13-26

هدف  از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر افزیش ظرفیت حافظه کاری  و  خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دختر بود .روش:.این پژوهش ازنظر هدف جزء پژوهش‌ های بنیادی است. روش تحقیق شبه آزمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دبیرستان های متوسطه دولتی منطقه 5 شهر تهران  در سال تحصیلی 97-96 بوده است. بر این اساس شرکت کنندگان به دوگروه آزمایش(15 نفر)  و کنترل (15 نفر)  تقسیم شدند و بر اساس طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل آزمون شدند . سپس آزمون پردازش اطلاعات رایدینگ(2000) و آزمون خودکارامدی (شرر ، 1978) به عنوان پیش آزمون اجرا شدند و پس از اجرای متغیر مستقل که به تعداد 8 جلسه برگزار شدد  مجددا به عنوان پس آزمون اجرا شدند.یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مهارت‌های ذهن آگاهی منجر به افزایش ظرفیت حافظه کاری و  خودکارآمدی  تحصیلی در دانش‌آموزان شد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که افزایش مهارت ذهن آگاهی  می تواند ظرفیت حافظه کاری و  خودکارآمدی  تحصیلی دانش آموزان را افزایش دهد .تغییر باورهای دانش آموزان  به سمت مثبت و افزایش خوداگاهی تحصیلی آنان نتیجه آموزش های شناختی و ذهن آگاهی است.

تاثیر مدل وزن دهی و نمره کل سازی سوابق تحصیلی بر کارایی گزینش داوطلبان ورود به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور

میثم صادقی; محمد رضا فلسفی نژاد; علی دلاور; نورعلی فرخی; احسان جمالی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 27-43

هدف از پژوهش حاضر شناسایی وزن هریک از دروس سوابق تحصیلی و نمره کل سازی براساس رویکردهای روانسنجی تحلیل عاملی و مدل پیوسته IRT و رویکردهای مبتنی بر نظر متخصصان تاپسیس و AHP،  و همچنین مقایسه اثر مدل وزن دهی بر واریانس، پایایی و روایی پیش بین نمرات کل سوابق تحصیلی بود. روش پژوهش حاضر ترکیبی بود. به منظور اجرای پژوهش در بخش اول 11 آیتم(دروس) سوابق تحصیلی از گروه متخصصان مورد نظرخواهی قرار گرفت و با استفاده از تکنیک های تاپسیس  و AHP وزن دهی و اولویت بندی شد. در بخش دوم ابتدا نمرات دروس نهایی سال سوم متوسطه داوطلبان و پذیرفته شدگان رشته های روانشناسی و  مشاوره در دانشگاه های سراسر کشور در گروه علوم انسانی از سازمان سنجش آموزش کشور دریافت شد و جهت برآورد وزن های استاندارد در قالب روش تحلیل عاملی و نیز محاسبه نمرات تتا در قالب مدل پیوسته پرسش پاسخ استفاده شد. در بخش سوم و به منظور مقایسه ی مدل های مختلف وزن دهی و نمره کل سازی، ابتدا گروه نمونه براساس نمرات حاصل از هر چهار رویکرد نمره گذاری شده، و از لحاظ شاخص های پراکندگی و میزان پایایی و روایی پیش بین مقایسه شدند. نتایج مقایسه چهار رویکرد نشان داد بیشترین واریانس مربوط به روش نمره کل سازی با مدل پیوسته IRT است. همچنین نتایج تحلیل داده ها  نشان داد نمرات بدست آمده از مدل پیوسته IRT بیشترین همبستگی را با معدل دانشگاه و نمره روانشناسی کنکور دارند و بنابراین نسبت به سه مدل دیگر وزن دهی  و نمره کل سازی بالاترین کارایی را در پیش بینی معدل دانشگاه و نمره ی روانشناسی کنکور دارد. نتایج نشان داد مدل وزن دهی تاثیر معناداری بر پایایی نمرات ندارد. مقایسه توزیع فراوانی نمره – توانایی در چارچوب هر چهار رویکرد نشانگر این امر بود که توزیع فراوانی در IRT دامنه وسیع تری از سطوح توانایی را در بر می گیرد و واریانس بیشتری ایجاد می کند و  از روایی پیش بین بالاتری نیز برخوردار است. براین اساس به نظر می رسد با اطلاع رسانی کافی می توان چارچوب نمره گذاری آزمون ها  را به سمت نمرات تتا که روایی پیش بین و قدرت تشخیص بالاتری دارند تغییر داد.

بررسی اثربخشی رفتارصمیمیت و نزدیک شدن کلامی و غیرکلامی مدرسان بر انگیزش حالتی تحصیلی فراگیران

نوشین درخشان; علی اکبر سیف; علیرضا کیامنش; حسن احدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 45-67

انگیزش مهمترین شرط یادگیری است و نقش معلمان در ایجاد آن بسیار حائز اهمیت می­باشد. این پژوهش با هدف بررسی اثر­بخشی آموزش رفتار­های صمیمیت و نزدیک شدن کلامی و غیر­کلامی مدرسان بر انگیزش حالتی دانشجویان انجام گرفت. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش­آزمون – پس­آزمون با گروه­های هم­ارز بود. آزمودنی­های این پژوهش عبارت بودند از 300 نفر از دانشجویان دختر و پسر مقطع کارشناسی دانشگاه پیام نور مرکز میانه و همچنین 30 نفر از مدرسان همان دانشگاه در نیمسال اول سال تحصیلی 95 – 1394 که در دو مرحله انتخاب شدند. در مرحله­ی اول مدرسان به روش نمونه­گیری هدفمند و در مرحله­ی دوم دانشجویان از طریق روش نمونه­گیری تصادفی انتخاب شدند. 30 نفر از مدرسان به روش همتا­سازی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار­های مورداستفاده عبارت بودند از: پرسشنامه­های محقق ساخته­ی صمیمیت کلامی، صمیمیت غیر­کلامی، و­ انگیزش حالتی تحصیلی، و همچنین بسته­ی آموزشی رفتار­های صمیمیت کلامی و غیر­کلامی. برای اجرای این پژوهش ابتدا از همه­ی گروه­ها پیش‌آزمون صمیمیت کلامی، صمیمیت غیر­کلامی، انگیزش حالتی به عمل آمد. سپس به گروه مداخله در طی پنج جلسه­ی 90 دقیقه‌ای آموزش رفتار­های صمیمیت کلامی و غیر­کلامی‌ داده شد. در پایان نیمسال تحصیلی پس‌آزمون‌ها اجرا شد. ﺑﺮای ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ داده­ﻫﺎ علاوه بر آﻣﺎر ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ از آﻣﺎر اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﯽ ﺷﺎﻣﻞ آزمون تی مستقل و تی وابسته و همچنین ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮐﻮواﯾﺎﻧﺲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. یافته­ها نشان داد که آموزش رفتار صمیمیت به مدرسان انگیزش حالتی آزمودنی­ها را به‌طور معنا­داری افزایش می‌دهد. دلیل این امر نیز از طریق مدل انگیزشی و مبانی نظری قابل تبیین است. پیشنهاد اصلی حاصل از نتایج پژوهش این است که به مدرسان آموزش­های لازم در خصوص رفتار­های صمیمیت ارائه شود تا انگیزش حالتی در یادگیرندگان افزایش یابد.

تاثیر آموزش تنظیم هیجانی بر تاب آوری تحصیلی و اضطراب امتحان دانش آموزان دختر دبیرستانی منطقه نه تهران

مانیا عیسی بخش; علی اکبر سیف; فریبرز درتاج

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 69-77

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر آموزش تنظیم هیجانی بر تاب آوری تحصیلی و اضطراب امتحان دانش آموزان دختر  دبیرستانی انجام شد. روش این پژوهش آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. برای این منظور تعداد 40 دانش آموز از بین 31 مدرسه پس از اجرای پیش آزمون و غربالگری انتخاب شدند و به صورت تصادفی در  دو گروه (گروه اول:آموزش تنظیم هیجانی ،گروه دوم :بدون آموزش)  قرار گرفتند. سپس 10 جلسه آموزشی در مورد گروه اول اجرا شد و گروه دوم آموزشی دریافت نکرد. برای پیش آزمون و پس آزمون از پرسشنامه های اضطراب امتحان و تاب آوری تحصیلی استفاده شد.سپس داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که آموزش تنظیم هیجانی بر  کاهش اضطراب امتحان و نیز افزایش تاب آوری تحصیلی اثر گذار می باشد.

ارایه الگوی شایستگی برای مدیران دوره ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران

راضیه شبانی; عباس خورشیدی; لطف اله عباسی; کوروش فتحی واجارگاه

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 79-94

دراین پژوهش به ارائه الگوی شایستگی برای مدیران مدارس ابتدایی شهر تهران پرداخته شده است. جامعه آماری مورد نظر پژوهش حاضر را تعداد 30 نفر (5زن و 25 مرد) از خبرگان تشکیل داده است که به کمک نمونه گیری سرشماری گلوله برفی هدفمند تعداد 30 نفر خبره حوزه علوم تربیتی انتخاب شدند. روش پژوهش حاضر از نظر اهداف؛ کاربردی و از نظر داده کیفی و از نظر ماهیت و نوع مطالعهداده بنیاد است و از طریق مصاحبه و در نهایت با استفاده از نظریه تفسیری یک الگوی بومی نهایی خواهد شد.ابزار سنجش پژوهش حاضر به کمک یک فرم سازمان یافته مصاحبه که در آن الگو، ابعاد، مولفه ها و شاخص های الگوی شایستگی تنظیم شده است. ابتدا کلیه الگوها ، یافته ها، مطالعات و تئوری ها بررسی شده و سپس توسط کد گذاری باز ، شاخص ها احصا شدند و بعد از مقوله بندی کد گذاری محوری برای 30 نفر از خبرگان حوزه ارسال شده تا کد گذاری انتخابی انجام شود و از طریق فن دلفی  و مصاحبه عمیق به اشباع نظری رسیده شد.اعتبار و روایی فرم مصاحبه شایستگی به مدد فن دلفی به دست آورده شده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها کیفی است و نخستین یافته پژوهش حاضر بیانگر آن است که الگوی بهینه شایستگی برای مدیران مدارس ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران کدام است. این الگو مرکب از 124 شاخص است که می تواند مددیار مدیران در مدارس باشد. دومین یافته پژوهش حاضر بیانگر آن ست که الگوی مذکور مرکب از چه ابعادی است . این الگو مرکب از 6 بعد است که به ترتیب اولویت شامل بعد ذهنی بینشی، بعد درون فردی ، بعد بین فردی ، بعد اخلاقی ، بعد عملکردی و بعد رهبری می باشد در سومین یافته پژوهش حاضر مولفه های سازنده الگوی مذکور 13 مورد است که شامل مهارت های تصمیم گیری ، مهارت های ادراکی ، شایستگی های شخصیتی ، رفتار حرفه ای ، کار تیمی ، مهارت های ارتباطی ، اخلاق حرفه ای ، شایستگی های ارزشی ، مدیریت منابع انسانی ، مدیریت اجرایی ، دانش و مهارت ، استاندارد سازی و مدیریت می باشد چهارمین یافته پژوهش حاضر بیانگر آنست که هر یک از مولفه های الگوی مذکور مرکب از چه شاخص هایی است.

بررسی وضعیت ارتقای نقش معاونین مدارس ابتدایی استان مازندران به رهبری آموزشی

کوروش قاسم زاده; پریوش جعفری; نادرقلی قورچیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 95-110

پژوهش حاضر توصیفی از نوع پیمایشی و با استفاده از روش آمیخته انجام گرفته است. حجم نمونه شامل 610 مدیر، معاون و معلم است که از بین کلیه مدیران، معاونان و معلمان مدارس ابتدایی مازندران با روش طبقه‌بندی دو مرحله‌ای انتخاب شدند.برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه ای محقق ساخته استفاده شد. پرسشنامه شامل هشت محور و 95 گویه، سوالات در طیف پنج گزینه ای لیکرت و در دو وضعیت موجود و مطلوب از هر سه گروه مدیران، معاونان و معلمان پرسیده شد. آزمون‌هایt- تک نمونه‌ای برای بررسی وضعیت موجود، t- زوجی جهت مقایسه بین وضعیت موجود و مطلوب، تحلیل آنالیز واریانس برای مقایسه هر یک از هشت محور وظایف معاونان بین سه گروه، آزمون LSDبرای تعیین معنادار بودن اختلاف بین سه گروه و فریدمن برای رتبه‌بندی متغیرها به کار گرفته شدند. نتیجه اینکه هر سه گروه مدیران، معاونان و معلمان معتقدند که فعالیت های معاونان در همه حیطه ها در شرایط ایده آل باید نسبت به وضع موجود ارتقا یابد، راهکاری که می تواند در این زمینه به معاونان کمک کند آموزش های مداوم و با کیفیتی است که مختص معاونان طراحی شده باشد و از آن تحت عنوان توسعه حرفه ای یاد می شود، لذا این راهکار بعد دیگری است که می‌تواند در الزامات و زیر ساخت ها ارائه گردد.

ارائه مدل شفافیت سازمانی درارتباط با توانمندسازی جهت استقرار اعتماد سازمانی مدیران (مطالعه موردی : دانشگاه آزاد اسلامی استان مازندران)

حسنا کاشف; مریم تقوایی یزدی; کیومرث نیازآذری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 111-130

پژوهش حاضرباهدف تبیین نقش شفافیت سازمانی­ درارتباط باتوانمندسازی به منظور استقرار اعتماد سازمانی مدیران  دانشگاه آزاد اسلامی استان مازندران. با رویکرد آمیخته صورت پذیرفت.جامعۀ آماری بخش کیفی  شامل 12 نفراز مدیران اجرایی دانشگاه  با روش نمونه­گیری هدفمند ودربخش کمی از 750 نفر جامعه آماری  ، 254  نفر حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ونمونه گیری تصادفی خوشه ای تعیین گردید. ابزارگردآوری داده­ها دربخش کیفی مصاحبه­های نیمه ساختار یافته و در بخش کمی سه پرسشنامه محقق  ساخته شفافیت سازمانی ،توانمندسازی واعتماد سازمانی  می باشد.برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش کدگذاری در بخش کیفی و در بخش کمی از تحلیل عاملی اکتشافی- تأییدی استفاده شد. پایایی وروایی  به ترتیب بامحاسبه ضریب الفای کرونباخ ، وروایی محتوا وسازه، به روش تحلیل عاملی تاییدی موردتاییدقرارگرفت .جهت برازش مدل وآزمون فرضیه هاازنرم افزار Spss و Smart Pls استفاده شد .نتایج تجزیه و تحلیل داده­های کیفی حاصل ازمصاحبه­های عمیق نشان داد شفافیت سازمانی از 15  زیرمولفه و4 بعداصلی مالی ، مدیریتی ، فناوری و ساختاری که به ترتیب بیشترین  اثرگذاری را در شفافیت سازمانی داشته اند، تشکیل گردیده است.همچنین شفافیت سازمانی وابعاد آن  با توانمندسازی مدیران باضریب استاندارد 991/0 و اعتماد سازمانی باضریب استاندارد 323/0 رابطه مستقیم و معناداری داشته وشاخص GOF (632/0)  نشان‌ داد ، مدل پیشنهادی، دارای برازش مناسب می باشد.

طراحی مدل اساتید در برنامه درسی بین المللی آموزش عالی ایران

مژگان محمدی نائینی; نرگس کشتی آرای; محمدحسین یارمحمدیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 131-145

اساتید به عنوان نمایندگان اصلی برنامه های درسی مهمترین عامل در برنامه درسی بین المللی دانشگاه ها هستند.لذا پژوهش حاضر در صدد طراحی مدل اساتید در برنامه درسی بین المللی آموزش عالی ایران بوده است.این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی از نوع مقوله بندی قیاسی از دیدگاه اساتید و صاحب نظران برنامه درسی وبا شیوه نمونه گیری هدفمند به صورت فیش برداری از متون انجام شده است.در فرایند کد گذاری نظرات ارایه شده توسط متخصصان وصاحب نظران برنامه درسی به مفاهیم مجزا تفکیک شدند وسپس مفاهیم مشترک هم دسته گشتند ودر دسته های مجزا قرار گرفتند و مولفه باورها ونگرش ها،غنی سازی صلاحیت های حرفه ای-تخصصی،دانش وآگاهی های علمی-تکنولوژیکی،اقتصادی ،سیاسی وفرهنگی،موانع سیاسی،اقتصادی ومدیریتی به عنوان تم های اصلی شناسایی شدند و این تم ها به همراه تم های فرعی هم دسته آنها در مدل تحلیلی به صورت مجزا دسته بندی شده اند.در فرایند کد گذاری نظرات استخراج شده به مفاهیم مجزا تفکیک شدند وسپس مفاهیم مشترک در دسته های مجزا قرار گرفت. ودر مدل نهایی مولفه ها به صورت مجزا و در غالب مدل های تحلیلی ارایه گردید.

ارائه الگوی سازمان یادگیرنده در مدارس ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران

ندا فدایی; عباس خورشیدی; کوروش فتحی واجارگاه; لطف اله عباسی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 147-162

دراین پژوهش به ارائه الگوی سازمان یادگیرنده برای مدارس ابتدایی شهر تهران پرداخته شده است. جامعه آماری مورد نظر پژوهش حاضر را تعداد 30 نفر (5زن و 25 مرد) از خبرگان تشکیل داده است که به کمک نمونه گیری سرشماری گلوله برفی هدفمند تعداد 30 نفر خبره حوزه علوم تربیتی انتخاب شدند. روش پژوهش حاضر از نظر اهداف؛ کاربردی و از نظر داده کیفی و از نظر ماهیت و نوع مطالعهداده بنیاد است و از طریق مصاحبه و در نهایت با استفاده از نظریه تفسیری یک الگوی بومی نهایی خواهد شد.ابزار سنجش پژوهش حاضر به کمک یک فرم سازمان یافته مصاحبه که در آن الگو، ابعاد، مولفه ها و شاخص ها ی الگو سازمان یادگیرنده تنظیم شده است. ابتدا کلیه و الگوها  یافته و مطالعات و تئوری ها بررسی شده و سپس توسط کد گذاری باز شاخص احصا شدند و بعد از مقوله بندی کد گذاری محوری برا ی 30 نفر از خبرگان حوزه ارسال شده تا کد گذاری انتخابی انجام شود و از طریق فن دلفی  و مصاحبه عمیق به اشباع نظری رسیده شد.اعتبار و روایی فرم مصاحبه سازمان یافته به مدد فن دلفی به دست آورده شده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها کیفی است و نخستین یافته پژوهش حاضر بیانگر آنست که الگوی بهینه سازمان یادگیرنده برای مدارس ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران کدام است.این الگو مرکب از 140 شاخص است که می تواند مددیار مدیران و معلمان در مدارس یادگیرنده باشد. دومین یافته پژوهش حاضر بیانگر آنست که الگوی مذکور مرکب از چه ابعادی است . این الگو مرکب از 5 بعد است که به ترتیب اولویت شامل بعد فردی، بعد گروهی ، بعد سازمانی ، بعد مدیریتی و بعد محیطی می باشد در سومین یافته پژوهش حاضر مولفه های سازنده الگوی مذکور 17 مورداست که شامل قابلیت های فردی ،الگوهای ذهنی، یادگیری گروهی،مهارتهای ارتباطی، اشتراک دانش،چشم انداز مشترک، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، جو سازمانی، ارزشهای سازمانی،ارزشیابی سازمانی،رهبری،تفکر سیستمی،ممیزی دانش و ممیزی محتوا ، ممیزی برنامه و نیروی انسانی و فرهنگ محیطی ، قوانین ومقررات ،تکنولوژی، عوامل اقتصادی و سیاسی می باشد چهارمین یافته پژوهش حاضر بیانگر آنست که هر یک از مولفه های الگوی مذکور مرکب از چه شاخص هایی است.

اثربخشی آموزش گروهی هوش معنوی بر میزان گرایش به اعتیاد در دانش آموزان دوره دبیرستان

محمد حسن نادری اثر; حسن احدی; هادی بهرامی; حمیدرضا حاتمی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 163-173

این پژوهش باهدف تعیین تاثیرآموزش گروهی هوش معنوی برگرایش به اعتیاد در دانش آموزان دوره متوسطه صورت گرفته است.روش تحقیق از نوع نیمه تجربی است. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر قزوین می باشد.53 نفر به روش تصادفی خوشه ای چند مرحله ای  به عنوان حجم نمونه انتخاب و در دو گروه آزمایشی و کنترل به صورت تصادفی جایگزین شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه گرایش به اعتیاد فرجاد و مجموعه آموزشی هوش معنوی ریچارد بویل بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. تحلیل اطلاعات نشان داد که آموزش هوش معنوی بر گرایش کلی،گرایش فردی،گرایش محیطی و گرایش اجتماعی به اعتیاددر دانش آموزان متوسطه تاثیر دارد.

ارائه الگوی مناسب تدوین و تالیف کتب فارسی دوره اول متوسطه بر اساس مولفه های خبرگی آموزشی و انتقادی

هایده عاشوری; مریم سیف نراقی; عزت اله نادری; مجید علی عسگری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 175-194

هدف تحقیق حاضر ارائه الگوی مناسب تدوین و تالیف کتب فارسی دوره اول متوسطه بر اساس مولفه های خبرگی آموزشی و انتقادی از منظر متخصصان برنامه درسی و معلمان ذیربط می باشد. جامعه آماری شامل متخصصان برنامه درسی (118 نفر) و معلمان ادبیات فارسی دوره اول متوسطه استان مازندران (940 نفر) می باشند. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای است که براساس فرمول کوکران 272 نفر از معلمان و 92 نفر متخصص برنامه درسی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات برگرفته از الگوی مفهومی پژوهش براساس نظریه خبرگی آموزشی و انتقادی بوده لذا به صورت پرسشنامه محقق ساخته با مقیاس اسمی و طیف لیکرت تدوین گردید. پایایی ابزار براساس ضریب آلفای کرانباخ به میزان924/0 تأیید شده است. در روش تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و برای بررسی آزمون فرض ها از آزمون خی دو (X2) استفاده شده است. نتایج تحقیق حاضر دال بر آن است که متخصصان برنامه ریزی درسی و معلمان ذیربط در حد مطلوبی بکارگیری مؤلفه های برنامه درسی خبرگی آموزشی و انتقادی ارائه شده، در الگوی پیشنهادی را تأیید می کنند. با توجه به یافته های این تحقیق و بر اساس اینکه نظام آموزشی متمرکز ایران، که در آن کتاب های درسی از اساسی ترین منابع آموزشی در اختیار معلمان و دانش آموزان محسوب می شوند، به منظور تحقق اهداف برنامه درسی مبتنی بر مؤلفه های خبرگی آموزشی و انتقادی (قوام ساختاری و کفایت ارجاعی) محتوای این کتب درسی بر اساس الگوی پیشنهادی تدوین گردد.

مدل ساختاری روابط بین ویژگی‌های شخصیتی، باورهای هوشی و آگاهی فراشناختی با اضطراب امتحان با میانجیگری خودکارامدی تحصیلی در دانش آموزان پسر

نورگلدی یزدانی; حمزه گنجی; حسن پاشاشریفی; خدیجه ابوالمعالی الحسینی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 195-214

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل ساختاری روابط بین ویژگی­های شخصیتی، باورهای هوشی و آگاهی فراشناختی با اضطراب امتحان با میانجی‌گری خودکارامدی تحصیلی در دانش آموزان پسر انجام شد. این پژوهش از نوع تحقیقات همبستگی و مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر بجنورد بود که در سال تحصیلی 1396- 1395 مشغول به تحصیل بودند روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد پرسشنامه های اضطراب امتحان ( ابوالقاسمی و همکاران ،1375) طراحی شد جهت اندازه گیری متغیر ها از  پرسشنامه باورهای هوشی توسط عبدالفتاح و ییتس (2006)، پرسشنامه اضطراب امتحان (TAI)؛ پرسشنامه ویژگی­های شخصیتی نئو[1] (NEO-FFI) ،مقیاس آگاهی فراشناختی ( مختاری و ریچارد،2002) مقیاس خودکارآمدی تحصیلی مورگان و جینکز (1999) استفاده شد. نتایج نشان داد که تمامی بارهای عاملی نشانگرها بر متغیرهای مکنون مربوط به خودشان معنادارند. همچنین تمامی ضرایب مسیر مستقیم متغیرهای برونزا، شامل ویژگی­های شخصیتی، باورهای هوشی و آگاهی فراشناختی به خودکارامدی تحصیلی، و خودکارامدی تحصیلی به اضطراب امتحان، در سطح آلفای 05/0 معنادار بودند.  علاوه بر این، مدل توانست بیش از 58 درصد از خودکارامدی تحصیلی و 30 درصد از تغییرات اضطراب امتحان را تبیین کند. همچنی اثرات غیرمستقیم ویژگی­های شخصیتی، آگاهی فراشناختی و باورهای هوشی بر اضطراب امتحان از طریق خودکارامدی تحصیلی معنادار بود.

عوامل موثر بر توسعه مثبت گرایی در مدیران گروههای آموزشی در دانشگاههای کشور

فاطمه تقی زاده; محمدعلی حسینی; نادرقلی قورچیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 215-230

امروزه مثبت گرایی یکی از عوامل مهم موفقیت سازمانی است. مدیران مثبت نگر انگیزه کارکنان خود را ارتقا بخشیده و با ارائه افقی روشنتر زمینه رشد و تعالی سازمانی را فراهم می نمایند. رفتار سازمانی مثبت و رشد افکار مثبت، باعث افزایش عملکرد کارکنان، کارایی، بهبود بهره وری، رضایت خاطر، توسعه اقتصادی  اجتماعی و بالا رفتن سطح رفاه می شود، هدف این مطالعه تعیین عوامل موثر بر توسعه مثبت گرایی در مدیران گروههای آموزشی در دانشگاههای کشور بود. مطالعه از نوع پیمایشی بوده. و جامعه پژوهش را مدیران گروههای آموزشی استان گیلان بعنوان مورد مطالعه تشکیل می دادند. مشارکت کنندگان در این پژوهش با استفاده از روش تمام شماری انتخاب شده و شامل 150 نفر از مدیران گروههای آموزشی دانشگاههای استان گیلان بودند. در ابتدا از طریق مرور ادبیات پژوهش 139 مولفه مثبت نگری استخراج و از طریق فرایند دلفی به 69 مولفه و در نهایت پس از تلفیق و حذف موارد تکراری 49 مولفه ی مستخرج در قالب 8 بعد تنظیم و پرسشنامه پژوهش مبتنی بر آن تنظیم شد. سپس پرسشنامه در اختیار مدیران آموزشی قرار گرفته پس از تکمیل و گردآوری بر مبنای آزمون فریدمن و تحلیل خوشه ای سلسله مراتبی (کلاستر) تحلیل شدند. در نهایت هشت مولفه(امید، تاب آوری، کیفیت زندگی، شادی، بخشش، خودکارآمدی، سرمایه روان شناختی، خوشبینی) شناسایی و از بین آنها به ترتیب شادی، خودکارآمدی و سرمایه روان شناختی در بین مولفه های ارائه شده دارای بیشترین اولویت و تاثیر در مثبت گرایی مدیران معرفی شدند.

طراحی و اعتباریابی الگوی تربیت اخلاقی متناسب با ویژگیهای دانش آموزان دوره ابتدایی ایران با تاکید بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

نسرین حیدری زاده; زهره اسمعیلی; مهران فرج الهی; طیبه صفایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 231-247

یکی از مسائل مهم، که تعلیم و تربیت معاصر با آن رو به‏روست، مسئله تربیت اخلاقی است. اهمیت تربیت اخلاقی در نظام‌ آموزش و پرورش بخصوص دوران ابتدایی امری بدیهی و غیر قابل انکار است و تربیت اخلاقی نیز بخشی از برنامه تربیتی است که عهده دار شکوفایی استعداد های علمی و عملی اخلاقی دانش آموزان است.  روش : پژوهش حاضر از نوع پژوهش کیفی با رویکرد توصیفی _تحلیلی و روش آن بطور ویژه «روش تحلیل محتوای کیفی» است. برای شناسایی وضعیت موجود تربیت اخلاقی در دوره ابتدایی، داده های اولیه الگو با استفاده از تحلیل محتوی کیفی و سندکاوی به دست آمد. برای انتخاب نمونه های مصاحبه از روش نمونه گیری هدفمند و به طور مشخص از تکنیک گلوله برفی که با مشارکت 15 نفر از متخصصان مرتبط با موضوع پژوهش و با در نظر گرفتن « معیار اشباع نظری » استفاده شد . یافته ها و نتیجه گیری : نتایج حاصل از مصاحبه با استفاده از کدگذاری انتخابی مورد تحلیل و الگوی نهایی در قالب چهار عنصر اهداف (در حیطه شناختی، عاطفی و مهارتی) ،اصول، محتوا و روش های آموزشی تنظیم شد.از جمله ویژگی های این الگو می توان به بومی بودن ، توجه به ویژگی های مخاطبان ، علمی بودن ، اختصاصی بودن ، سادگی ، بدیع بودن ، واقع نگری، نگاه تربیتی و رویکرد فعال در آموزش و یادگیری اشاره کرد .

جایگاه تفکرانتقادی در اسناد بالادستی آموزش و پرورش ایران

صابر شریفی; مریم سیف نراقی; عزت اله نادری; قدسی احقر

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 249-266

هدف مقاله حاضر، بررسی جایگاه تفکرانتقادی در اسناد بالادستی آموزش و پرورش ایران است. به همین منظور  در این پژوهش که نوعی مطالعه ارزشیابی است از فعالیت تحلیل محتوا استفاده شده است  و به دلیل اینکه محقق خود شخصا به مطالعه و جستجوی ملاک ها و شاخص ها می پردازد از روش توصیفی بهره گرفته شده است.در پژوهش ، ابتدا با بررسی ادبیات و پیشینه موضوع ،مولفه های مشترک  تفکر انتقادی  از دیدگاه نظریه پردازان و پژوهشگران مختلف  مشخص گردید ، در این قسمت از طبقه بندی تجدید نظر شده بلوم به عنوان نظریه غالب بهره گرفته شد و سه طبقه آخر آن یعنی تجزیه و تحلیل، ارزشیابی و ترکیب (آفریدن) به عنوان  مولفه های  مشترک  جهت بررسی انتخاب گردید. روایی مولفه های انتخاب شده توسط سه تن از متخصصین رشته مورد تایید قرار گرفت .ضریب پایایی که با روش بازآزمایی انجام شد در این پژوهش برابر 96 % است.از بین جامعه پژوهش ، سند برنامه درسی ملی بصورت نمونه گیری هدفمند به عنوان نمونه انتخاب گردید .یافته های حاصل از پژوهش نشان می دهد که بطور کلی در متن و محتوای  سند برنامه درسی ملی توجه به مولفه های تفکر انتقادی یکسان نبوده و توجه و تاکید به مولفه ترکیب(آفریدن ) با 43 % نسبت به سایر مولفه ها بیشتر است و مولفه ارزشیابی با  38 % در درجه دوم و مولفه تجزیه و تحلیل با 19 %  در درجه سوم میزان توجه و تاکید قرار دارد.

مطالعه اثر فناوری اطلاعات در فرآیند یاددهی و یادگیری از دیدگاه آموزگاران

معصومه علمی; حسن رستگارپور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 267-286

این مقاله با هدف مطالعه اثر فناوری اطلاعات در فرآیند یاددهی و یادگیری از دیدگاه آموزگاران انجام شده است. روش تحقیق از نظر شیوه گردآوری اطلاعات توصیفی (پیمایشی) و از نظر هدف کاربردی بوده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه معلمان مدارس متوسطه دختران شهر تهران در سال تحصیلی 1395-1396 که تعداد کل آنها برابر800  نفر بوده است. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای و تصادفی ساده و فرمول کوکران با درصد خطا 10 درصد حجم نمونه 70 نفر انتخاب و پرسشنامه‌ها توزیع و جمع آوری شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه از پرسشنامه ارزیابی اثربخشی دوره آموزشی استفاده شد که در مقیاس 5 درجه‌ای لیکرت طراحی شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه به تایید رسیده است و پایایی آن از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای فرهنگ سازمانی برابر با 89/0، جو سازمانی 70/0، تحول سازمانی 87/0 برآورد شد. برای تحلیل داده های جمع آوری شده در بخش توصیفی از جداول توزیع فراوانی و در بخش استنباطی از t تک نمونه استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که آموزگاران فناوری اطلاعات را در فرآیند یاددهی و یادگیری دانش آموزان موثر می‌دانند.

تعالی‌گرایی، پیشران بودن و ارزش آفرینی؛ صلاحیت‌های محوری مدیران در دانشگاه‌های آزاد اسلامی آینده (یک مطالعه کیفی)

مریم بیگی ریزی; بدری شاه طلبی; محمدحسین یادمحمدیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 287-313

هدف از پژوهش حاضر شناسایی صلاحیت­های محوری مدیران دانشگاه­های آزاد اسلامی به روش تحلیل مضمون است. محیط پژوهش، شامل منابع دسته اول بانک­های اطلاعاتی علمی معتبر در گسترة زمانی1380 تا 1396 در حوزه مطالعات شایستگی­های مدیران است، به روش نمونه­گیری هدفمند تعداد 134 عنوان انتخاب شد. پس از کدگذاری و دسته­بندی 100 مضمون اولیه، روایی محتوایی آن به دو روش، کیفی (نظر 20 نفر از متخصصان مدیریت و آینده­پژوه) و کمی (بررسی میزان توافق هر مضمون با استفاده از ضریب روایی محتوایی CVR) انجام شد. با استفاده از ضریب هولستی، پایایی مضامین 85/0 برآورد شد. پس از آن شبکه مضامین مشتمل بر 3 مضمون فراگیر (تعالی­گرا، پیشران و ارزش­آفرین) و 9 مضمون سازمان دهنده و 29 مضمون پایه ترسیم شد. با توجه به اهمیت نقش مدیران در پیشبرد اهداف جامعه در سطح منطقه­ای، ملی­و بین­المللی، و نیز اهمیت شایستگی آنان به عنوان عاملی مهم در موفقیت دانشگاه­ها در انجام ماموریت خود؛ توجه و بکارگیری ملاک­های ارائه شده در مدل پیشنهادی صلاحیت­های مدیران، برای تصمیم­گیرندگان و مشاوران شغلی در انتخاب مدیران با نگاه به آینده می­تواند یکی از راه­های بهبود کیفی مدیریت در دانشگاه­های آزاد اسلامی آینده باشد.

ارائه مدلی برای ارتقاء اخلاق پژوهشی در راستای تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی (مورد: دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان اردبیل)

عزیز پورمهدی; امیرحسین محمدداوودی; کامران محمدخانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 315-335

زمانی که از اخلاق و رعایت اصول اخلاقی در پژوهش صحبت می­شـود، منظـور ایـن است که پژوهش نه تنها باید دارای روش کار مناسب باشـد، بلکه از نظر اخلاقی نیز باید قابـل دفـاع باشـد. هدف این پژوهش ارائه مدلی جهت ارتقای اخلاق پژوهشی در راستای تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی دانشگاه­های آزاد اسلامی استان اردبیل است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری بخش کیفی پژوهش شامل متخصصان و خبرگان دانشگاهی و افراد ذی­صلاح دارای پست­های اجرایی در زمینه تجاری سازی بودند که از سوابق اجرایی در سطوح تصمیم­گیری برخوردار بوده و محققان دارای کتب و مقالاتی در این حوزه بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و اصل اشباع ده نفر به­عنوان حجم نمونه انتخاب شد. گروه دوم از جامعۀ آماری این پژوهش، شامل کلیه اساتید هیت علمی و حق التدریس دانشگاه آزاد اسلامی استان اردبیل در سال 1395 ، به تعداد 537 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و نسبی و فرمول کوکران، تعداد 172 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد. در این پژوهش به منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه­ای، مصاحبه نیمه ساختار یافته (بخش کیفی) و پرسشنامه محقق ساخته (بخش کمی) استفاده شد. مصاحبه با خبرگان بیانگر روا بودن مصاحبه بود و به­منظور محاسبه پایایی از روش پایایی بین دو کدگذار استفاده شد که نتایج بیانگر پایا و روا بودن مصاحبه بود. به­منظور بررسی روایی پرسشنامه نیز از روایی صوری، محتوا و سازه استفاده شد و به­منظور محاسبه پایایی آن نیز از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد که نتایج بیانگر روا و پایا بودن پرسشنامه محقق ساخته بود. برای تحلیل داده­های کیفی پژوهش از طریق تحلیل محتوا استفاده شد. در بخش کمّی نیز با توجه به سؤال­های پژوهش از روش­های آمار توصیفی و استنباطی (مدل­سازی معادلات ساختاری، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه ای) و با استفاده از نرم افزارهای Spss و Amos استفاده شد. نتایج نشان داد مؤلفه­های اخلاق پژوهشی شامل مؤلفه­های فردی، محیطی و سازمانی هستند و مؤلفه های تجاری­سازی، شامل مؤلفه های فردی، محیطی و مدیریت می­باشند. مدل ارائه شده در پژوهش از برازش مناسبی برخوردار بود و یافته­های پژوهش همچنین نشان دادند که در بین مؤلفه­های اخلاق پژوهشی، مؤلفه فردی و محیطی و در بین مؤلفه­های تجاری سازی، مؤلفه فردی و مدیریتی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند. در حالیکه، مؤلفه سازمانی در اخلاق پژوهشی و مؤلفه محیطی در تجاری سازی از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردارند.

بررسی مؤلفه‌های رفتار اثربخش مدیران دانشگاه فرهنگیان به منظور ارائه الگویی برای ارتقاء مدیریت و میزان همخوانی آن با اقتضائات در این دانشگاه

علی اکبر پیرزاد; رضا ساکی; فریبا کریمی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 337-359

یافته‌های جهانی بر این باورند که کیفیت هر سازمان وابسته به کیفیت رهبران و مدیران آن است و در حقیقت هیچ کشور و سازمانی نمی‌تواند از سطح رهبران و مدیرانش بالاتر رود. بدین ترتیب لازمه داشتن سازمان‌ها و کشوری توسعه‌یافته همانا داشتن رهبران و مدیران توسعه‌یافته، توانمند، حرفه‌ای و اثربخش می‌باشد. این پژوهش که با هدف بررسی مؤلفه‌های رفتار اثربخش مدیران دانشگاه فرهنگیان به منظور ارائه الگویی برای ارتقاء مدیریت در این دانشگاه به انجام رسیده است. بنابراین برای دستیابی به الگوی دقیق و علمی از روش پژوهش آمیخته[1] نوع توسعه‌ای است و از لحاظ هدف در حوزه تحقیقات کاربردی است.در این پژوهش که شناسایی مولفه های آن از طریق مطالعه و بررسی منابع و پیشینه های پژوهش و نیز انجام مصاحبه با خبرگان رهبری دانشگاهی حاصل شده اند. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه و 2 پرسشنامه محقق ساخته که یکی برای بررسی میزان توافق و تأیید مولفه های اصلی و زیرمولفه های پژوهش توسط خبرگان و پرسشنامه دوم به منظور اعتباریابی الگوی ارائه شده توسط مدیران دانشگاه فرهنگیان و همچنین بررسی میزان همخوانی مولفه ها با اقتضائات دانشگاه فرهنگیان و نیز میزان اولویت هرکدام از مولفه های اصلی و زیرمولفه های پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. برای تحلیل داده‌های گردآوری شده ابزار پرسشنامه از نرم‌افزارهای آماری Spss وAMUS بهره‌جویی گردید. بر اساس نظر خبرگان رهبری دانشگاهی، تحلیل محتوای مولفه های شناسایی شده (ده مولفه اصلی و 133 زیرمولفه) و نتایج آزمون های آماری، مولفه های دهگانه رفتار اثربخش مدیران دانشگاه فرهنگیان به ترتیب الهام بخشی، تحول آفرینی، تفکر راهبردی، انگیزه خدمت، حمایت­گری علمی، تفکر فرهنگی-تربیتی، روابط انسانی، اخلاق حرفه­ای، توانمندسازی، توان اجراییاولویت بندی شده اند.

بررسی تأثیر هوش‌های رقابتی و تجاری بر تجاری‌سازی ایده‌ها با تأکید بر مزیت رقابتی در دانشگاه‌های نسل سوم به‌منظور ارائه مدل

ترانه عنایتی; محمد صالحی; طیبه جلالی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 361-378

این پژوهش با هدف ارائه مدل جهت تبیین تأثیر هوش‌های رقابتی و تجاری بر تجاری‌سازی ایده‌ها با تأکید بر مزیت رقابتی در دانشگاه‌های نسل سوم انجام ‌شده است. پژوهش حاضر باهدف کاربردی و با رویکرد ترکیبی (آمیخته) با طرح اکتشافی انجام شد.جامعه آماری در بخش کیفی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و با توجه به قانون اشباع 18 نفر انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی اعضای هیئت‌علمی رسمی و مدرسین مدعو(غیررسمی) دانشگاه در شهر مشهد شامل 2572 نفر بودند که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تعداد 335 نفر از آن‌ها به‌عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شدند.ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود که برای حصول اطمینان از روایی بخش کیفی و به‌منظور اطمینان خاطر از دقیق بودن یافته‌ها از دیدگاه پژوهشگر، از نظرات اساتید و خبرگان آشنا با این حوزه و متخصصان دانشگاهی علی‌الخصوص در حوزه کارآفرینی استفاده شد. در بخش کمی نیز به‌منظور گرداوری داده‌ها از 4 پرسشنامه استفاده شد.برای محاسبه روایی پرسشنامه‌ها از روایی محتوا و سازه استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه‌ها توسط خبرگان دانشگاه مورد تائید قرار گرفت. برای بررسی روایی سازه، از دو معیار روایی همگرا و واگرا استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده از بارهای عاملی گویه‌های هر عامل نشان داد، کلیه گویه­ها دارای بار عاملی بیش از 4/0 و میانگین واریانس استخراج‌شده، بالای 5/4 بودند، شرط AVE 5/0 برای همه متغیرها برقرار است لذا روایی همگرا این متغیرها تائید شد. علاوه بر این، مقادیر جذر میانگین واریانس استخراج‌شده بیشترین مقدار را نشان می‌داد که بیانگر وجود روایی واگرا در بین متغیرهای پژوهش بود. پایایی و پایایی ترکیبی پرسشنامه ها بزرگ‌تر از 5/0 را نشان داد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های بخش کیفی از تحلیل محتوا برای همه متغیرها با مقادیر بالای 7/0 استفاده شد، جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش آمار توصیفی از جداول فراوانی و درصد فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد و در بخش آمار استنباطی، از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون‌های t تک نمونه‌ای و مستقل، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون معادلات ساختاری استفاده شد و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و Smart Pls تحلیل شد. نتایج نشان داد که: همه ابعاد و مؤلفه‌های متغیرها دارای بار عاملی بالای 5/0 هستند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل عامل تأییدی نشان داد که هوش رقابتی با ضریب تأثیر 897/0، هوش تجاری با ضریب تأثیر 649/0 بر دانشگاه کارآفرین تأثیر مثبت و معناداری دارند ولی مزیت رقابتی با ضریب تأثیر 196/0 تأثیری ندارد مدل ارائه‌شده با برآورد برازش کلی GOF دارای برازش مناسب است و مؤلفه‌های حاصل در این پژوهش برای هوش رقابتی در بعد زمینه(آگاهی و دانش و اطلاعات داخلی ،زیرساخت و فناوری) و در بعد فرایند(جمع‌آوری، نگهداری و توسعه اطلاعات،برنامه‌ریزی و تمرکز)و برای هوش تجاری مؤلفه‌های قابلیت‌های تحلیلی ،کیفیت محتوای اطلاعات،استفاده از اطلاعات در فرآیند تصمیم‌گیری،فرهنگ تصمیم‌گیری تحلیلی و مؤلفه‌های شایستگی‌های منحصربه‌فرد و قابلیت حفظ و نگهداری در متغیر مزیت رقابتی تائید گردید.در متغیر دانشگاه کارآفرین 7 مؤلفه حاکمیت و اداره دانشگاه،ساختار و طرح سازمانی، قدرت نفوذ، مدیریت ذینفعان و ارزش‌های جامعه، مرکز رشد و تجاری‌سازی، بین‌المللی سازی ، حمایت و آموزش کارآفرینانه سرمایه‌گذاری تائید گردید.

آموزش مدل مناسب مدیریت تجربه مشتری با تاکید بر شاخص‎های مرتبط در نظام آموزش بانکی

ابراهیم حشمتی; حمیدرضا سعیدنیا; علی بدیع زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 379-393

هدف از این پژوهش طراحی و آموزش  مدل مناسب مدیریت تجربه مشتری با تاکید بر شاخص‎های مرتبط در حوزه خدمات بانکی می‎باشد. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش از نوع کیفی می‎باشد. تکنیک مورد استفاده برای گردآوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل داده­ها نیز، روش مبتنی بر تئوری داده بنیاد تعیین شد. در رویکرد تئوری داده بنیاد در این پژوهش از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات بر اساس داده­های به دست آمده از مطالعات میدانی و کتابخانه­ای انجام گردید. به طور کلی ابتدا اطلاعات و داده­ها به صورت کدهای باز از طریق مصاحبه­های تخصصی با خبرگان دانشگاه و صنعت جمع­آوری گردید، سپس از طریق برقراری ارتباط بین مقولات خُرد و کلان، داده­های تحقیق طبقه­بندی و پالایش شد و در نهایت اعتبارسنجی و ویرایش نهایی شد. الگوی نهائی پژوهش از سه مقوله اصلی با عنوان عوامل انتظاری، عوامل ادراکی و عوامل مراقبتی متشکل شد و مقولات خرد و گزاره­های مرتبط در صنعت بانکداری نیز در الگو مشخص شد. در نهایت اعتبار مدل از طریق کمی و با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرم افزار PLS مورد تایید قرار گرفته است.

شناسایی و سنجش مؤلفه‌های عملکرد شغلی اعضای هیأت علمی در دانشگاه‌های دولتی شهر تهران

سحر رستگار; ترانه عنایتی; رضا یوسفی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 395-413

هدف پژوهش شناسایی و سنجش مؤلفه­های عملکرد شغلی اعضای هیأت علمی در دانشگاه­های دولتی شهر تهران  بوده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری بخش کیفی شامل خبرگان و مسئولین دانشگاهی بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری غیرتصادفی هدفمند و اصل اشباع ده نفر به­عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. بخش کمی شامل کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه­های دولتی شهر تهران بودند که با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله‌ای و محاسبه حجم نمونه در معادلات ساختاری 480 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد. جهت گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه­ای، مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. برای تحلیل داده­های کیفی از تحلیل محتوا و در بخش کمی از تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه ای استفاده شد. نتایج نشان داد که مؤلفه­های عملکرد شغلی عبارتند از آموزشی، پژوهشی، حرفه­ای و شایستگی­های فردی؛ وضعیت موجود مؤلفه­های پژوهشی و حرفه­ای نامطلوب ولی وضعیت موجود مؤلفه­های آموزشی و شایستگی­های فردی مطلوب بود. درنهایت با توجه به مؤلفه­های شناسایی شده پیشنهاد می­شود قوانین و مقررات مربوط به ارتقای عملکرد شغلی اساتید بازنگری و اصلاح شود.

شناسایی عوامل مؤثر بر هوش سازمانی با استفاده از نظریه بنیانی (مطالعه موردی دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه)*

رضا یارویسی; فتاح ناظم; خدیجه ابوالمعالی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 415-435

این پژوهش با هدف «شناسایی عوامل مؤثر بر هوش سازمانی در دانشگاه های آزاد اسلامی با استفاده از نظریه بنیانی و به صورت مطالعه ی مورد در دانشگاه های آزاد اسلامی کرمانشاه انجام گرفت. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش و شیوه ی اجرا، از نوع مطالعات آمیخته اکتشافی- متوالی هدایت شده با رویکرد طبقه بندی (روش های پژوهش ترکیبی) است. جامعه ی آماری این مطالعه در بخش انسانی، اساتید و متخصصین دانشگاهی در حوزه ی علوم تربیتی در دانشگاه های آزاد اسلامی و در بخش اسنادی، مقالات، کتب و مطالعات موجود در حوزه ی هوش سازمانی بود. انتخاب نمونه ها در بخش انسانی به صورت نمونه گیری انتخاب هدفمند صورت گرفت که در این بخش منابع اطلاعاتی محدود به یازده نفر بوده است. داده های لازم از دو منبع: الف) «مطالعه متون»، ب) «مصاحبه با متخصصین» جمع آوری گردید. در بخش مطالعه ی متون از تحلیل متن کیفی به روش قیاسی – استقرایی و روش تحلیل مضمون بهره گرفته شد و در بخش مصاحبه از روش تحلیل نظریه زمینه ای استفاده گردید. تحلیل داده های کیفی پژوهش با استفاده از نظریه زمینه ای انجام گرفت. یافته های حاصل از تحلیل داده های کیفی با استفاده از نظریه ی بنیانی، پس از استخراج کدهای اصلی و تشکیل کدهای محوری، عوامل مؤثر بر هوش سازمانی را در دانشگاه های آزاد اسلامی در 9 محور طبقه بندی نمود. این عوامل شامل: «مدیریت و پردازش و تسهیم اطلاعات»، «توجه به ارتباط سازمانی»، «تبدیل سازمان به سازمان یادگیرنده»، «به کارگیری سیستم های مؤثر تشویق و تنبیه»، «ویژگی های فردی کارکنان و اساتید سازمان»، «به کارگیری مدیران و رهبران توانمند»، «تمرکز بر برنامه ریزی صحیح»، «توجه به کاربرد تکنولوژی های نوین»، و «حمایت سازمانی» می باشد. بر اساس نتایج حاصل پیشنهاد می شود در دانشگاه های آزاد اسلامی، زیرساخت های سازمانی به منظور حمایت و پشتیبانی از به کارگیری نیروهای متخصص و نیز مدیریت دانش، ایجاد، و به به کارگیری نیروهای متخصص در سطوح بالای مدیریتی، شرایط بهره گیری از مدیریت دانش را در راستای تجمیع توان فکری نیروهای سازمانی فراهم نمایند.

شناسایی مؤلفه‌های سرمایه انسانی اثرگذار بر برند دانشگاه‌های آزاد اسلامی با استفاده از تکنیک دلفی فازی

احمد قبادی الوار; سیدنجم الدین موسوی; رضا سپهوند; حجت وحدتی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 337-451

سرمایه انسانی به‌عنوان بزرگ‌ترین و باارزش‌ترین دارایی و سرمایه هر سازمان و کشوری محسوب می‌شود. در توسعه پایدار، انسان، محور توسعه شناخته می‌شود. هدف این پژوهش شناسایی مؤلفه‌های سرمایه انسانی اثرگذار بر برند دانشگاه‌های آزاد اسلامی با استفاده از تکنیک دلفی فازی بوده است. جامعه آماری این تحقیق اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی منطقه 5 کشور بود. با توجه به هدف تحقیق  روش تحقیق آمیخته می باشد . جامعه آماری این تحقیق اعضای هیات علمی دانشگاه ازاد منطقه 5 می باشند که برای مرحله کیفی 15 نفر به روش نمونه گیری قضاوتی  انتخابب شدند و در مرحله دوم نمونه گیری  73 نفر به صورت طبقه بندی در دسترس  انتخاب شدند. پس از بررسی نظرات 32 مؤلفه به‌عنوان سرمایه انسانی اثرگذار بر برند شناسایی شد که از بین آن‌ها مؤلفه‌های مانند، توانایی یادگیری، خلاقیت، میل به موفقیت داشتن، نوآوری، مهارت انسانی، پویا و به‌روز بودن، داشتن روحیه همکاری و کار تیمی، دانش و تحصیلات به‌روز و معتبر، توانایی تغییر مؤلفه‌های بودند که همه خبرگان اهمیت آن‌ها را برای ایجاد برند دانشگاهی مبتنی بر سرمایه انسانی در دانشگاه آزاد اسلامی بسیار زیاد بیان کرده بودند.

نقش سبک‏های رهبری، فرهنگ سازمانی و اعتماد سازمانی بر سکوت سازمانی (مطالعه موردی: دانشگاه‏ پیام نور استان کرمانشاه)

بهمن سعیدی پور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 453-468

هدف از این پژوهش، نقش سبک‏های رهبری، فرهنگ سازمانی و اعتماد سازمانی بر سکوت سازمانی ، در دانشگاه‏ پیام نور استان کرمانشاه ‏ می‏باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش را تعداد 380 نفر از کارکنان (علمی و اداری) دانشگاه‏ پیام نور استان کرمانشاه را شامل می‏شود که با استفاده از فرمول کوکران 191 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‏ها، پرسشنامه سبک‏های رهبری کلارک (2002)؛ فرهنگ سازمانی رابینز (1996)؛ و اعتماد سازمانی آلونن و همکاران (2008) و سکوت سازمانی سعیدی پور و اکبری (1396) است. روایی (محتوا، همگرا، واگرا) و پایایی (بار عاملی، ضریب پایایی مرکب، ضریب آلفای کرونباخ) پرسشنامه‏ها حاکی از آن هستند که ابزارهای اندازه‏گیری از روایی و پایایی خوبی برخوردار هستند. نتایج حاصل از آزمون فرضیات توسط نرم‏افزار SMART-PLS و با استفاده از آماره آزمون t و ضرایب مسیر (β)، نشان داد که سبک‏های رهبری بر فرهنگ سازمانی، اعتماد سازمانی و سکوت سازمانی به ترتیب تأثیر قوی، مستقیم و معنی‌دار، تأثیر متوسط، مستقیم و غیر مستفیم و معنی‌دار و تأثیر ضعیف، مستقیم و غیرمستقیم و معنی‌دار دارد، فرهنگ سازمانی بر اعتماد سازمانی و سکوت سازمانی به ترتیب تأثیر متوسط، مستقیم و معنی‌دار و تأثیر متوسط، مستقیم و در نهاین غیرمستقیم  و معنی‌دار دارد و همچنین اعتماد سازمانی بر سکوت سازمانی تأثیر متوسط، مستقیم و معنی‌دار دارد، از طرف فرهنگ سازمانی می‏تواند نقش میانجی‏گری را در تأثیرگذاری سبک‏های رهبری بر اعتماد سازمانی و سکوت سازمانی ایفا کند. همچنین از اعتماد سازمانی می‏تواند به‏عنوان متغیر میانجی در تأثیرگذاری سبک‏های رهبری بر سکوت سازمانی و فرهنگ سازمانی بر سکوت سازمانی نقش را ایفا دهد.

مطالعه شیوه های خصوصی سازی در آموزش و پرورش در کشورهای منتخب به منظور ارایه چارچوب ادراکی مناسب برای خصوصی سازی در آموزش و پرورش ایران

علی خدری; نرگس سعیدیان; بدری شاه طلبی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 469-487

پژوهش حاضر با هدف مطالعه شیوه های خصوصی سازی در آموزش و پرورش در کشورهای منتخب به منظور ارایه چارچوب ادراکی مناسب برای خصوصی سازی در آموزش و پرورش ایران انجام گرفت.روش پژوهش به شکل ترکیبی(کیفی- کمی) انجام شد. روش تحقیق در بخش کیفی، تحلیل محتوای کیفی از نوع مقوله استقرایی و از حیث هدف، یک پژوهش کاربردی بود که در سه فاز انجام شد فاز اول به بررسی مقالات و منابع پرداخته شد و در فاز دوم توزیع پرسشنامه انجام شد و در فاز سوم تجزیه و تحلیل دادها صورت گرفت.حوزه پژوهش در بخش کیفی مقالات و اسناد خصوصی سازی در آموزش و پرورش کشورهای جهان بود. روش نمونه گیری در بخش کیفی این پژوهش به شکل هدفمند از بین 60 کشور که بر طبق گزارشات جهانی دارای بهترین سیستم آموزشی بودند و خصوصی سازی در نظام آموزشی را انجام داده اند  اقدام شد. روش جمع آوری اطلاعات در بخش  کیفی این پژوهش، استخراج گویه ها از مقالات و مطالعات کتابخانه ای بود برای تعیین روایی محتوایی ضمن استفاده از کتب و اسناد منتشره درباره خصوصی سازی در آموزش و پرورش، نظرات اساتید نیز اخذ شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش در بخش کمی پرسشنامه بود و روش نمونه گیری در این بخش برای شهرهای منتخب به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام شد. و جهت برآورد همسانی درونی گویه ها به اجرای مقدماتی بر روی 30 نفر قدام شد که برای پایایی پرسشنامه نیز در این بخش با روش آلفای کرونباخ ضریب 84/. محاسبه شد در تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار های اس پی اس اس و ایموس استفاده شد.از تحلیل اکتشافی پرسشنامه ها،  شیوه های خصوصی سازی در آموزش و پرورش به تعداد 37 روش در چهار دسته به نامهای خصوصی سازی از طریق «برون سپاری همه جانبه»، «مدیریت و خدمات آموزشی»، «بعد مالی» و «فیزیکی – کالبدی» در چارچوب جای گرفت وضعیت شاخص های برازش چارچوب از طریق مدل یابی معادلات ساختاری مطلوب شد

ارایه مدلی جهت تبیین تاثیر رهبری معنوی و تاب آوری بر تعالی سازمانی بر اساس دیدگاه اعضای هیأت علمی دانشگاه های آزاد اسلامی خراسان رضوی

مهدی کفاش; فرشیده ضامنی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 489-507

این پژوهش با هدف ارایه مدلی جهت تبیین تأثیر رهبری معنوی و تاب‌آوری بر تعالی سازمانی بر اساس دیدگاه اعضای هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی صورت گرفته است. برای انجام تحقیق از روش تحقیق توصیفی از نوع زمینه‌یابی استفاده گردید. جامعه آماری تمام اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی خراسان رضوی به تعداد 1200 نفر می‌باشد که با استفاده از جدول مورگان تعداد 291 نفر به عنوان نمونه تحقیق به صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از طریق سه پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه رهبری معنوی فرای و همکاران (2005)، پرسشنامه تاب‌آوری کورنر و دیویدسون (2003) و پرسشنامه تعالی سازمانی مولر (2000) گردآوری شد. روایی پرسشنامه‌ها به صورت روایی محتوا مورد تأیید قرار گرفت ؛ پایایی ابزارها در پرسشنامه رهبری معنوی (94/.)، تاب‌آوری (87/.) و تعالی سازمان (83/.) با روش آلفای کرونباخ محاسبه شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمونT و آزمون فریدمن) استفاده گردید. با بررسی و تحلیل نتایج حاصل از تحقیق مشخص گردید که تاب آوری و رهبری معنوی بر تعالی سازمان تاثیر دارند در خصوص اولویت‌بندی ابعاد متغیرها، در مورد رهبری معنوی بعد ایمان دارای بالاترین رتبه و پس از آن به ترتیب ابعاد چشم انداز، معناداری، بازخور عملکرد، عضویت و عشق به نوع دوستی قرار دارند. در مورد تاب‌آوری بعد پذیرش مثبت تغییر و روابط ایمن دارای بالاترین رتبه و پس از آن به ترتیب ابعاد تصور از شایستگی فردی، کنترل، اعتماد به غرایز فردی و تأثیرات معنوی قرار دارند و در مورد تعالی سازمان نیز بعد رهبری دارای بالاترین رتبه و پس از آن به ترتیب ابعاد نتایج مشتریان، نتایج جامعه، خط مشی و استراتژی، نتایج کلیدی عملکرد، فرآیندها، کارکنان، نتایج کارکنان و شرکای تجاری قرار دارند. در مورد تاثیر ابعاد رهبری معنوی و ابعاد تاب آوری بر تعالی سازمان مشخص گردید که به لحاظ آماری رهبری معنوی و تاب آوری بر تعالی سازمانی تاثیر مثبت و مستقیم دارد لذا بر اساس موارد ذکر شده میتوان نتیجه گرفت که هرچه ابعاد رهبری معنوی و ابعاد تاب آوری درسازمانی بالاتر باشد تعالی سازمان افزایش خواهد بود.

طراحی و اعتبارسنجی الگوی مدیریت دانش کارکنان دانشگاه ها

رقیه حجتی; عصمت مسعودی ندوشن; نیره شاه محمدی; مهدی سبحانی نژاد

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 509-526

دراین پژوهش به طراحی و اعتبار الگوی مدیریت دانش برای کارکنان دانشگاه ها پرداخته شده است. روش پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر داده کیفی و از نظر ماهیت و نوع مطالعه از نوع داده بنیاد است و از طریق مصاحبه و در نهایت با استفاده از نظریه تفسیری یک الگوی بومی نهایی شده است. جامعه آماری مورد نظر پژوهش حاضر متشکل از خبرگان دانشگاهی می باشد.  که به کمک نمونه گیری سرشماری گلوله برفی هدفمند تعداد 30 نفر خبره حوزه علوم تربیتی انتخاب شدند. ابزار سنجش پژوهش حاضر به کمک یک فرم نیمه سازمان یافته مصاحبه که در آن الگو، ابعاد، مولفه ها و شاخص های الگوی مدیریت دانش تنظیم شده بود. برای این کار ابتدا الگوها، یافته ها، مطالعات، تئوری ها بررسی گردید.  سپس توسط کد گذاری باز شاخص­ها احصا شدند و بعد از مقوله بندی کد گذاری محوری فرم نهایی مصاحبه برا ی 30 نفر از خبرگان حوزه ارسال شده تا کد گذاری انتخابی انجام شود و از طریق فن دلفی  و مصاحبه عمیق اشباع نظری به دست آمد. اعتبار و روایی فرم مصاحبه سازمان یافته به مدد فن دلفی به دست آمد. روش تجزیه و تحلیل داده ها کیفی است و یافته­های پژوهش حاضر بیانگر آنست که الگوی بهینه الگوی مدیریت دانش برای کارکنان دانشگاه ها مرکب از 111 گویه است که می تواند مددیار کارکنان دانشگاه ها باشد. الگوی مذکور مرکب از 4 بعد است که به ترتیب اولویت شامل بعد تولید دانش، بعد سازماندهی دانش، بعد بکارگیری دانش و بعد بازتولید دانش می باشد. مولفه های سازنده الگوی مذکور شامل اهداف دانش، شناسایی دانش، کسب دانش، توسعه دانش،  تدوین و پردازش دانش، ذخیره و نگهداری دانش، اشتراک و تسهیم دانش، کاربرد دانش، ارزیابی دانش و تولید و خلق دانش جدید می باشد.

طراحی مدلی جامع جهت ارتقاء رضایتمندی دانشجویان دانشگاه‌های دولتی**

سیدمهدی معافی مدنی; رضا شعبان نژادخاص; افسانه زمانی مقدم

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 527-558

هدف از این تحقیق ارائه مدلی جامع جهت ارتقاء رضایتمندی دانشجویان دانشگاه­های دولتی در استان زنجان می­باشد.روش پژوهش، آمیخته (کمی- کیفی) از نوع اکتشافی- تأییدی است.جامعه آماری این تحقیق در بخش کیفی متخصصان آموزش عالی می­باشند.از روش نمونه­گیری هدفمند با بهره­گیری از فن گلوله برفی و بکارگیری معیار اشباع نظری در مصاحبه­ها استفاده شد.در نهایت مصاحبه­هایی نیمه ساختاریافته از 10 نفر از متخصصان فعال در دانشگاه­های دولتی صورت گرفت.جامعه آماری در بخش کمی پژوهش را کلیه دانشجویان فعال به تحصیل در دانشگاه­های دولتی(9971نفر) در نیمسال دوم تحصیلی 97-96 تشکیل دادند.تعداد 384 نمونه طلایی به کمک جدول جرسی و مورگان و با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای نسبتی انتخاب گردید.روش جمع­آوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته می­باشد.در خصوص تعیین روایی پرسشنامه، محقق از مساعدت و همفکری متخصصان این حوزه استفاده کرده است. پایایی اولیه سؤالات پرسشنامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ، در سطح 90/. مورد تأیید واقع گردید.برای بررسی سؤالات از آزمونKMO، بارتلت و روش تحلیل عاملی تأییدی، آزمون رتبه­بندی فریدمن، و برای تعیین اعتبار و تناسب مدل طراحی شده از شاخص­های روایی همگرا(AVE) و روایی واگرا(فورنل و لارکر) و پایایی ترکیبی(CR) و آلفای کرونباخ استفاده شد.برای برازش مدل تحلیل عاملی تأییدی از ضرایب معنی­داریT ، معیار R2 و معیار Q2 استفاده گردید.همچنین برازش مدل کلی پژوهش با معیار GOF انجام پذیرفت.از نرم­افزارهای آماریSmart-PLS 2  و22 spss برای تجزیه و تحلیل داده­ها استفاده شد.نتایج پژوهش مدل نهایی را که شامل 9 بعد اصلی(آموزشی، پژوهشی، اداری/ مالی، رفاهی، فرهنگی، سیاسی، تکنولوژی، مجازی و بین­المللی)، 23 مؤلفه و70 شاخص در حوزه ارتقاء رضایتمندی دانشجویان می­باشند را مورد تأیید قرار داد.

ارائه یک مدل مفهومی مبتنی بر رویکرد کارآفرینانه در جهت بهبود بهره وری نظام مدیریت منابع انسانی

ابوالفضل مقدم; امین رضا کمالیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 559-578

پژوهش حاضر باهدف ارائه مدل مفهومی مبتنی بر رویکرد کارآفرینانه در جهت بهبود بهره وری نظام  مدیریت منابع انسانی اجراشده است .این پژوهش در چارچوب رویکرد کیفی و با به‌کارگیری روش تحقیق داده بنیاد انجام‌گرفته است. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته  با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند  با خبرگان آشنا به مباحث کارآفرینی و سیستمهای مدیریت منابع انسانی  در حوزه دانشگاه ( دانشگاه‌های تربیت مدرس و تهران) و همچنین خبرگان صنعت ترانسفورماتور سازی بوده است. جامعه آماری پژوهش گروه شرکت‌های ایران ترانسفو بوده و حجم نمونه آماری در مرحله تحلیل عاملی تأییدی 168 نفر بود. در بخش اول ، داده‌های کیفی  در فرایند اجرای نظریه داده بنیادی، در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی تحلیل شد و .بر اساس آن، مدل کیفی پژوهش طراحی شد. نتایج پژوهش حاضر نشان‌دهنده استخراج بالغ‌بر324 کد یا مفهوم اولیه از مصاحبه‌ها و نیز احصاء 40 مفهوم از ادبیات نظری پژوهش است.مدل نهایی پژوهش در قالب مدل متداول نظریه داده بنیادی  ارائه گردیده است. در بخش دوم پژوهش با رویکرد کمی، با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی به کمک نرم‌افزار SPSS  نسبت به اعتبار سنجی مدل پژوهش اقدام شد و در این مرحله ، نوع تحقیق از بعد هدف توصیفی است و از بعد مخاطب استفاده‌کننده ، کاربردی محسوب می‌شود. در این راستا برای گردآوری داده‌ها از روش پیمایشی و از ابزار پرسشنامه  محقق ساخته بهره گرفته‌شده است. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه با نظر خبرگان و روایی ساختاری پرسشنامه با روش تحلیل عاملی تأییدی و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرون باخ 87 درصد به دست آمد. برای تشخیص نرمال بودن توزیع داده‌ها از آزمون  کولموگروف – اسمیرنف پس از تبدیل لگاریتمی استفاده گردیدکه نتایج این آزمون برای همه متغیرها ، بزرگتر از (05/0) و درنتیجه دارای توزیع نرمال بوده بنابراین از آزمون t زوجی برای بررسی وضعیت متغیرهای نظام مدیریت منابع انسانی کارآفرینانه در گروه شرکتهای ایران ترانسفو استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که در گروه شرکتهای ایران ترانسفو اختلاف بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب برای همه میانگین ها  غیر از متغیرهای   (تاکید برعملکرد بلند مدت، تاکید بر اثر بخشی، شفاف و روشن بودن معیارهای ارزیابی ، آموزش مستمر و مداوم با کاربرد های وسیع ، انتقال دانش تخصصی و فنون تفکر خلاق و عدم افشاء اسرار محرمانه کارکنان) بزرگتر از 3 می باشد. لذا می توان گفت همه مؤلفه ها، عاملیت کل و همه شاخص ها غیر از شاخص های ذکر شده در شرکت ایران ترانسفو در وضعیت مناسبی می باشند.

نقش سبک شناختی، نارساکنش‌وری شناختی و عواطف منفی در پیش‌بینی تعلل‌ورزی دانش‌آموزان

زهره ریاضی; سیده مونا ابراهیمیان شیاده; زهرا نقش; زهره موسوی امیرآباد

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 579-592

مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش متغیرهای سبک شناختی، نارساکنش وری شناختی و عواطف منفی در تعلل ورزی در دانش­آموزان انجام شد. روش پژوهش توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری کلیه دانش­آموزان سال سوم مشغول به تحصیل در دوره متوسطه دوم شهر تهران، در سال تحصیلی 94-95 بودند. 135دانش­آموز دوره سوم مقطع متوسطه از شهر تهران با روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای انتخاب شدند. پس از کنار گذاشتن پرسشنامه­های ناقص در نهایت 115 پرسشنامه تجزیه و تحلیل شد. ابزار­های پژوهشی شامل پرسشنامه توانایی­های شناختی (نجاتی، 1392)، پرسشنامه عاطفه ی مثبت و منفی واتسون و تلگن(1988)، و پرسشنامه سبک شناختی  (کلب، 1982) و پرسشنامه تعلل ورزی (سولومون و راث بلوم،1984) بود. داده­ها با استفاده از ضریب همبستگی و رگرسیون همزمان تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که سبک آزمایشگری فعال، توانایی شناختی و عواطف منفی پیش­بینی کننده­های معنادار تعلل ورزی هستند. همچنین نتایج رگرسیون همزمان نشان داد که عواطف منفی و توانایی شناخی به ترتیب نقش منفی و مثبت معناداری در پیش­بینی تعلل ورزی دارند و در مجموع 63 % از واریانس تعلل ورزی را تبیین می­کنند.

شناسایی و سنجش وضعیت پیشایندها و پسایندهای تربیت شهروند حرفه ای در نظام آموزشی کشور:ارائه یک مدل سیستمی

فاطمه یزدانی; اصغر شریفی; محمدتقی ایمانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 593-613

هدف این پژوهش شناسایی و سنجش وضعیت پیشایندها و پسایندهای شهروند حرفه ای در نظام آموزشی کشور در یک مدل فرایندی بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی؛ از نظر روش جمع­آوری داده­ها توصیفی – پیمایشی و از نظر نوع داده، ترکیبی (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی بود. خبرگان جامعۀ علمی دانشگاهی و متخصصان آموزش‌وپرورش بودند و در بخش کمی جامعه آماری شامل کلیه معلمان مدارس ابتدایی سطح کشور به تعداد 358000 نفر بود. حجم نمونه در بخش کیفی با استفاده از اصل اشباع نظری 23 نفر تعیین شد و این افراد با روش هدفمند انتخاب شدند و در بخش کمی نیز با استفاده از فرمول کوکران 900 نفر به‌عنوان نمونه تعیین شد و این افراد با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته 160 سؤالی بود. برای سنجش روایی پرسشنامه از روایی محتوا و سازه استفاده شد که نتایج بیانگر روایی ابزار بود. برای سنجش پایایی مصاحبه از پایایی باز آزمون (0.77) و روش توافق درون موضوعی (0.83) استفاده شد؛ همچنین به‌منظور اطمینان از پایایی پرسشنامه از دو روش ضریب آلفای کرونباخ (برای تمام مؤلفه‌ها بزرگ‌تر از 0.7) و باز آزمایی (برای تمام مؤلفه‌ها بزرگ‌تر از 0.7) استفاده شد که نتایج بیانگر پایا بودن ابزارها بود (84/0). روش تحلیل داده ها در بخش کیفی کدگذاری باز و محوری بود؛ همچنین در بخش کمی از روش‌های آمار توصیفی شامل میانگین، انحراف معیار، جداول، اشکال و نمودارها استفاده شد و در بخش استنباطی از روش‌های تحلیل عاملی (تأییدی و اکتشافی) و آزمون تی تک نمونه‌ای استفاده شد. نتایج نشان داد که عوامل موثر در تربیت شهروندی را می توان در سه دسته درونداد، فرذایند و برونداد دسته بندی کرد عوامل درون داد شامل، اهداف و فلسفه تربیت، فناوری و تجهیزات آموزشی، نیروی انسانی، معیارهای ارزیابی، استانداردها و منابع آموزشی؛ عوامل فرایند شامل مؤلفه‌هایی مانند روش‌های تربیت، پداگوژی، محتوای آموزش و فرایندهای آموزش و کارکردهای پنهان تربیت است و عوامل برون داد، یعنی شهروند حرفه‌ای شامل شناخت، توانایی و نگرش مدنی می‌باشد. بر اساس مؤلفه‌های شناسایی شده مدل شهروند حرفه‌ای ارائه شد و برازش آن با استفاده از شاخص‌های مطلق، نسبی و تعدیل یافته مورد ارزیابی قرار گرفت که نتایج حاکی از برازش آن داشت؛ همچنین نتایج نشان داد که وضعیت تمام مولفه های شناسایی شده در بین معلمان ابتدایی در حد مطلوب بود.

نقش واسطه‌گری درگیری تحصیلی در رابطه بین هیجان تحصیلی و پیشرفت

سمیرا وکیلی; زهرا نقش; زهرا رمضانی خمسی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 615-627

پژوهش حاضر بررسی مدل یابی رابطه هیجان تحصیلی و پیشرفت به‌واسطه نقش  درگیری تحصیلی است. نمونه  پژوهش شامل 600 دانش‌آموز پایه ششم است که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای طبقه‌ای دومرحله‌ای انتخاب شدند.  پرسشنامه هیجان تحصیلی (AEQ-M) پکران، گوتز و فرانزل (2005)، و  پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو و تسنگ (2011) که از آزمودنی‌ها خواسته شد آن‌ها را تکمیل کنند بود. پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان نیز از طریق معدل نمرات میان‌ترم آن‌ها  موردبررسی قرار گرفت.  یافته‌های حاصل از تحلیل مسیر نشان داد که مدل موردنظر، برازش مناسبی دارد و درگیری تحصیلی نقش واسطه‌ای بین هیجان تحصیلی و پیشرفت ایفا می‌کند تغییرهای هیجان تحصیلی و درگیری تحصیلی  قادر به تبیین  37/0 پیشرفت بودند. هیجان‌های منفی غیرفعال کننده نظیر بی‌حوصلگی برای انگیزش مضرند و منجر به پردازش اطلاعات سطحی و عدم درگیری تحصیلی دانش‌آموزان می‌شوند. لذا با توجه به نقش و جایگاه مهم جریان­های مثبت به نظر می­رسد که محیط آموزشی باید به دنبال پرورش هیجان­های مثبت در دانش­آموزان خود باشد.

طراحی مدل مدیریت دانش در دانشگاه فنی و حرفه ای با راهبرد آموزش تربیت کارآفرین

حمید نهاردانی; علی معقول; احمد زنده دل; حسن نودهی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 629-651

تحولات روزافزون صنعت، اطلاعات و فناوری­های نوین در جهان، با سرعت بالا در حال پیشروی است. کشورهایی که به دنبال خودکفایی و استقلال همه جانبه هستند، باید کشور خود را با کارآفرینی، تولید و اشتغال پایدار و منابع انسانی فعال در صنایع، برای مقابله با شکافی مهارتی بین مهارت­های موجود و مهارت­های مشاغل نوین آماده سازند. تحت این شرایط، به اهمیت ماموریت دانشگاه­هایی که در تربیت کارآفرین ماهر، فعالیت می­کنند، پی می­بریم. مدیریت دانش در سازمان­ها بویژه سازمان­های آموزشی، یک راهکار اثربخش برای حل این معضل می­باشد. این پژوهش بر پایه راهبرد داده بنیاد، به مطالعه و بررسی استراتژی مدیریت دانش در دانشگاه فنی و حرفه ای می­پردازد. داده­های تحقیق از طریق 14 نفر از خبرگان مدیریتی و فنی، به صورت نمونه با کفایت داده، و مصاحبه نیمه ساختاریافته، گردآوری شد. اعتبار و روایی داده­های پژوهش، از نظرات خبرگان پژوهش­های مبتنی بر داده بنیاد و نیز بازبینی مصاحبه شوندگان تأیید شد. لذا از یافته­های پژوهش الگویی با شرایط ذیل حاصل شد. راهبردها شامل: 1- تربیت تکنسین کارآفرین 2-بهسازی منابع انسانی3- کیفی سازی آموزش دانشگاه  و نیز شرایط علی شامل: 1-پتانسیل منابع انسانی2-ماموریت دانشگاه (کارآفرینی)، همچنین مقوله یا پدیده­های محوری شامل: رهبری سازمان، و نیز زمینه شامل: 1-سرمایه فکری 2-خلق دانش 3-استراتژی مدیریت، همچنین شرایط مداخله گر شامل: 1-ساختار سازمانی 2- کار تیمی 3- فرهنگ سازمانی 4- تقسیم دانش، و در انتها پیامدها: استراتژی مدیریت دانش در دانشگاه ؛ مدیران عالی دانشگاه را دررسیدن به اصل ماموریت و هدف سازمان(تربیت تکنسین ماهر و کارآفرین)رهنمون می سازند.

اثر بخشی آموزش واقعیت درمانی بر مسئولیت پذیری و دلزدگی زناشویی در دانشجویان متاهل دانشگاه آزاد

ابوطالب سعادتی شامیر; مهسا نجمی; مهدی حق شناس رضاییه

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 563-669

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی  واقعیت درمانی بر افزایش مسئولیت پذیری  و دلزدگی زناشویی دانشجویان متاهل بود. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی بود. در این پژوهش جامعه ی آماری شامل تمام دانشجویان متاهل رشته روان شناسی مقطع کارشناسی ارشد بودند. گروه نمونه مشتمل بر 40  زوج  بود که براساس ملاک های ورود و خروج  به صورت هدفمند انتخاب شدند و به طور تصادفی به دوگروه 20 زوجی تقسیم شدند و پیش و پس از انجام مداخلات، با استفاده از ابزارهای پژوهش، مورد ارزیابی قرارگرفتند. ابزار های پژوهش شامل  پرسشنامه مسولیت پذیری و مقیاس دلزدگی زناشویی بودند. داده های پژوهش با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل های آماری نشان داد، روش واقعیت درمانی با اندازه اثر 28/0 بر افزایش میزان مسئولیت پذیری  و با اندزه اثر 33/0 بر کاهش دلزدگی زناشویی زوجین اثربخش بوده است. در پایان دانشجویانی که آموزش های مربوط به واقعیت درمانی  را دریافت کرده بودند یاد گرفتند که برای دستیابی به اهداف خود، باید رفتارهای مسئولانه ای را انتخاب کنند و مسئولیت پیامد انتخاب هایشان را بپذیرند تا از ناامید شدن آنها نسبت به بستر خانواده و اعضای خانواده پیشگیری شود.

ارائه مدل آموزش فرهنگ سازمانی در آموزش و پرورش خراسان رضوی با استفاده از مدل نظریه ای داده بنیاد

محمود جاویدمهر; علی معقول; حسن نودهی; مرتضی بینش

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 671-690

این پژوهش با هدف ارائه مدل فرهنگ‌سازمانی در آموزش‌وپرورش خراسان رضوی با استفاده از روش نظامدارنظریه  داده بنیاد یا گراندد تئوری انجام‌شده است.. برای به دست آوردن داده‌های موردنیاز در این پژوهش با 15 نفر از خبرگان حوزه  سیاستگذاری آموزش و پرورش مصاحبه ی بدون ساختار به عمل امد و داده ها از مصاحبه ها استخراج شد. برای تجریه وتحلیل داده‌هااز روش نظام دار استراوس و کوربین با کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام‌شده است. بعد از تحلیل داده‌ها مدل پارادایم یا الگوی مطلوب فرهنگ‌ سازمانی یادگیرنده مشارکتی استخراج شده است. بر اساس نتایج بدست آمده این الگو دارای شرایط علی (کیفیت، آینده نگری، نیاز جامعه)، شرایط زمینه‌ای (نیروی انسانی، فناوری، دانش محوری، دانش آموز ماهر، برنامه ریزی و ارزش و اخلاق)، شرایط مداخله (تجهیزات، فضای فیزیکی، عوامل اقتصادی، تمرکز زدایی، جذب نیرو)، راهبردها (مشارکت محوری، مهارت محوری، روش‌های آموزشی، عملکردگرایی) و پیامدها (کسب مهارتهای گروهی، کسب مهارتهای فردی و تامین نیازهای جامعه) می‌باشد.

طراحی مدل شایسته سالاری در نظام آموزش عالی با توجه به نقش میانجی رهبری خدمت گزار

ابراهیم گیوکی; علیرضا منظری توکلی; سنجر سلاجقه; ایوب شیخی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 691-710

هدف این مقاله ارائه مدل شایسته سالاری مبتنی بر عوامل مرتبط با آن  با توجه به نقش میانجی رهبری خدمت گزار در نظام دانشگاه های  استان مرکزی است. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی است که به روش پیمایشی  انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان دانشگاه های  استان مرکزی است ونمونه گیری به روش خوشه ای دومرحله ای بوده است به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش آمار توصیفی و استنباطی (آزمون همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری )استفاده شده است و داده های از طریق نرم افزار SPSS  و AMOS انجام گرفته است .در این پژوهش به منظورجمع آوری داده های مورد نیاز ازسه پرسش نامه محقق ساخته استفاده شد است عوامل مرتبط با  شایسته  سالاری ،شایسته  سالاری و رهبری خدمت گزار اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت استفاده شده است.به منظور تعیین روایی از روش اعتبار محتوایی استفاده شده است(نظر متخصصان) و روایی این پرسش نامه ها با درصد بالایی به تایید رسیده است وبرای سنجش پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ مقدار پایایی برای پرسشنامه های عوامل مرتبط با  شایسته  سالاری 87/0 و شایسته  سالاری 88/0 و رهبری خدمت گزار 81/0 است.یافته های پژوهش نشان داد که که مدل شایسته سالاری مبتنی بر عوامل مرتبط با آن  با توجه به نقش میانجی رهبری خدمت گزار از برازش خوبی برخوردار است.

بررسی جایگاه تفکر انتقادی در دیدگاه یورگن هابر ماس و ارائه دلالت های ضمنی و تربیتی آن برای توسعه ی نظام های آموزشی

قاسم خدادادی; محمدهاشم رضایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 711-730

این مقاله در زمینه مبانی فلسفی پست مدرنیسم انجام گرفته، هدف از انجام آن بررسی جایگاه تفکر انتقادی در دیدگاه یورگن هابر ماس و ارائه دلالت های ضمنی و تربیتی آن برای توسعه ی نظام های آموزشی  بوده است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی بوده، جامعه پژوهش را کلیه اسناد منتشر شده در مورد پست مدرنیسم با تأکید بر دیدگاه های هابرماس تشکیل داده است. نمونه گیری به صورت هدفمند، گزینشی و تا حد اشباع انجام گرفته است. روش گردآوری داده ها کتابخانه ای، ابزارجمع آوری داده ها فیش و روش تجزیه و و تحلیل آنها تلفیقی از روش های کیفی ازقبیل تلخیص،  عرصه­ی داده ها، نتیجه گیری و تأیید آنها با استفاده از پیشینه پژوهش بوده است. یافته های به دست آمده حاکی از آن بود که مبانی فلسفه هابرماس در ابعاد هستی شناسی، معرفت شناسی و ارزش شناسی تبیین گردیده بود. از نظر دلالت های ضمنی تربیتی هابرماس در گفتار آرمانی تربیتی و رشد اخلاق گفتمانی تأکید دارد. در اصول تربیتی هابرماس به بیت الاذهانی بودن معرفت و ترویج گفتگو می پردازد. در روشهای تربیتی به بهبود روابط انسانی و تربیت یادگیری مشارکتی می پردازد. در عین حال به تربیت انسان فعال و تربیت شهروند جهانی در اهداف آموزشی تأکید دارد. در برنامه درسی به روابط انسانی، احترام متقابل و پاسخ به نیازمندی های اجتماعی می پردازد. در روش تدریس بحث و گفتگو را پیشنهاد می دهد. در نقش معلم به ابراز عقلانیت و ارتباط مؤثر با فراگیران توصیه می کند. در مدیریت مدرسه به دانش آموز محوری و اجتماعی نمودن آنها تأکید دارد و در روش پژوهش به رویکرد اکتشافی و ذهنیت گرایی تأکید می نماید.

توصیف و تحلیل معیارهای طراحی فضاهای آموزشی از دیدگاه متخصصین تکنولوژی آموزشی براساس تفکرخلاق

فرامرز ملکیان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 731-748

هدف این پژوهش توصیف و تحلیل معیارهای طراحی فضاهای آموزشی از دیدگاه متخصصین تکنولوژی آموزشی بر اساس مدل تفکر خلاق است. روش مطالعه، توصیفی- پیمایشی از نوع نظرسنجی می باشد. جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی تمام وقت رشته تکنولوژی آموزشی در دانشگاههای تهران به تعداد 36 نفر بود. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه بسته پاسخ محقق ساخته بر اساس سؤالات تحقیق است که به در مقیاس لیکرت انجام شد. پایایی پرسشنامه بر اساس ضریب آلفای کرانباخ 74% به دست آمد. نتایج با استفاده از آزمون z تک نمونه ای مورد تجزیه و تحلیل آماری  قرار گرفت.   بر اساس نتایج، z به دست آمده برای معیار رنگ برابر با  8.98 ، برای معیار نور برابر با  6.58، برای معیار صدا (صوت) برابر با  3.52 ، برای معیار شرایط حرارتی (گرمایش) برابر با  06, 2 بود. لذا می توان نتیجه گرفت که بین معیارهای طراحی فضاهای آموزشی و افزایش تفکر خلاق دانش آموزان از دیدگاه متخصصین تکنولوژی آموزشی در سطح 5% رابطه معناداری وجود دارد.

بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی با خلاقیت و عملکردسازمانی منابع انسانی مدیران آموزش و پرورش منطقه 5 استان تهران

صدیقه طوطیان; اسداله مهرآرا; مهری بیگدلی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 749-766

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی با خلاقیت و عملکردسازمانی منابع انسانی مدیران آموزش و پرورش منطقه 5 استان تهران انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گرداوری داده­ها توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش مورد نظر کلیه مدیران مدارس آموزش و پرورش منطقه 5 تهران است که با استفاده از جدول مورگان و روش نمونه­گیری تصادفی ساده 188 نفر به­عنوان حجم نمونه انتخاب شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده گردیده است. در تحقیق حاضر به‌منظور تعیین روایی پرسشنامه­ها از روایی محتوا و سازه استفاده شد؛ همین­طور به‌منظور سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد که یافته­ها بیانگر پایا و روا بودن ابزار اندازه‌گیری بود. داده­های گرداوری شده حاصل از توزیع پرسشنامه در دو بخش توصیفی و استنباطی (معادلات ساختاری) با استفاده از نرم افزارهای Spss و Smart Pls مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته­ها نشان داد بین انعطاف‌پذیری با خلاقیت و عملکرد منابع انسانی در آموزش و پرورش منطقه 5 رابطه  معنی‌داری وجود دارد. بین سازگاری با خلاقیت و عملکرد منابع انسانی در آموزش و پرورش منطقه 5 رابطه معنی‌داری وجود دارد. بین مسئولیت‌پذیری با خلاقیت و عملکرد منابع انسانی در آموزش و پرورش منطقه 5 رابطه معنی‌داری وجود دارد.

شناسایی مولفه های اثر گذار بر معماری سازمانی در آموزش عالی

صدف پورمنصف; علیرضا چناری; بهارک شیرزاد کبریا

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 767-784

پیشرفت‌ها بر فناوری‌های سازمان‌ یا فناوری‌های مرتبط بر ساختار یک سازمان تأثیر می‌گذارد. از این رو هدف این پژوهش شناسایی مؤلفه­های اثرگذار بر معماری سازمانی در آموزش عالی است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده کیفی بود. جامعه آماری پژوهش شامل مسئولان آموزش عالی و اساتید دانشگاه بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و اصل اشباع 14نفر به­عنوان حجم نمونه انتخاب شد. در این پژوهش به منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه­ای و مصاحبه نیمه ساختار یافته (بخش کیفی) استفاده شد. مصاحبه با خبرگان بیانگر روا بودن مصاحبه بود و به­منظور محاسبه پایایی از روش پایایی بین دو کدگذار استفاده شد که نتایج بیانگر پایا و روا بودن مصاحبه بود. نتایج نشان داد  که عوامل موثر بر معماری سازمانی عبارتند از عامل آموزشی و پژوهشی(78/0)، حمایت و مشارکت سازمانی (71/0)، عامل فیزیکی سازمان (68/0)، اندازه سازمان (78/0)، عامل روانشناختی (74/0).

نگاهی تحلیلی بر عملکرد مدارس تیزهوشان دوره متوسطه اول استان خوزستان بر اساس الگوی ارزشیابی سیپ CIPP

سمیه ابراهیمی; فائزه ناطقی; علیرضا فقیهی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 785-797

هدف این پژوهش ارزشیابی کیفیت ابعاد زمینه و درونداد برنامه آموزشی مدارس تیزهوشان دوره متوسطهاول استان خوزستان بر اساس الگوی ارزشیابی سیپ است. جامعه آماری این پژوهش ، سه گروه دبیران، دانش آموزان و خبرگان بود . تعداد 80 دبیر، 248 دانش آموز پایه سوم با استفاده از جدول مورگان و 9 فرد خبره با روش تمام شماری، نمونه های آماری این پژوهش در رابطه با ابزار پرسشنامه را تشکیل دادند. در رابطه با ابزار مصاحبه نیز از دبیران و دانش آموزان، تا حد اشباع مصاحبه شد. دو چک لیست ساخت دار  که اطلاعات خواسته شده در آن بر اساس اسناد و مدارک ، مشاهده و گرفتن اطلاعات از متخصصان تعلیم و تربیت به دست می آید. میزان آلفای کرانباخ پرسشنامه دبیران858/0،پرسشنامه دانش آموزان 901/0، و پرسشنامه خبرگان 862/0 به دست آمد. در این مطالعه ار روش پرسش از همتایان برای تعیین پایایی مصاحبه ها استفاده گردید. برای تعیین اعتبار صوری و محتوا، نظرات 5 نفر از صاحب نظران مرتبط در این خصوص دریافت شد. از روش تجزیه و تحلیل نشانگرها،ملاک ها و عوامل و میانگین و انحراف معیار استفاده شد. در تجزیه و تحلیل داده های حاصل از  مصاحبه ها از روش مقوله بندی استفاده شد.  و در تجزیه و تحلیل چک لیست ها از ارزیابی تفاوت بین وضع موجود و مطلوب بهره گرفته شده است. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که کیفیت برنامه های آموزشی مدارس تیزهوشان استان خوزستان بر اساس الگوی سیپ در بعد زمینه و درونداد مطلوب بود.

ارائه مدلی به منظور نهادینه کردن آموزش و پرورش معنوی در مدارس ابتدایی

مریم تمدنی جهرمی; رشید ذوالفقاری; مهدی کلانتری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 799-817

هدف این پژوهش ارائه مدلی جهت نهادینه کردن آموزش و پرورش معنوی در بین معلمان مقاطع ابتدایی شهر تهران بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی­بنیادی؛ از نظر روش جمع­آوری داده­ها توصیفی – پیمایشی بود. جامعۀ آماری بخش کیفی پژوهش، خبرگان دانشگاهی و متخصصان آموزش و پرورش بودند و در بخش کمی جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقاطع ابتدایی شهر تهران بود. حجم نمونه در بخش کیفی با استفاده از اصل اشباع نظری 20 نفر تعیین شد و در بخش کمی نیز با استفاده از فرمول کوکران 430 نفر به عنوان نمونه تعیین شد و این افراد با روش نمونه­گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده-ها در بخش کیفی مصاحبه­های نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته 82 سوالی بود. برای سنجش روایی پرسشنامه از روایی محتوا و سازه استفاده شد که نتایج بیانگر روایی ابزار بود. برای سنجش پایایی مصاحبه از دو روش ضریب آلفای کرونباخ و بازآزمایی استفاده شد که نتایج بیانگر پایا بودن ابزارها بود. روش تحلیل داده­ها در بخش کیفی تحلیل محتوا (کدگذاری باز و محوری) بود؛ همچنین در بخش کمی از روش­های آمار توصیفی و استنباطی(تحلیل عاملی تاییدی و اکتشافی) استفاده شد. نتایج نشان داد که عوامل تاثیر گذار بر نهادینه کردن آموزش و پرورش معنوی شامل دو بعد درونی و بیرونی می گردد. همچنین یافته های پژوهش نشان دادند که از میان عوامل درونی، عامل فضا و تجهیزات و در بین عوامل بیرونی، عامل حاکمیت از اولویت بیشتری نسبت به سایرین برخوردار است. مدل نیز از برازش مناسبی برخوردار بود.

آموزش سواد رسانه ای به دانش آموزان پایه ششم با رویکردی برتفکر انتقادی

بهاره نصیری; آمنه بختیاری; هادی حسینی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 819-837

معیار و محک هر برنامه آموزش سواد رسانه ای، مواجهه انتقادی دانش آموزان در استفاده و فهم شخص خودشان از رسانه است، تا بتوانند اطلاعات دریافتی از رسانه های مختلف را رمزگشایی  کرده و توانایی داوری مستقل خود درباره محتوای رسانه ها را ارتقاء بخشند. با توجه به ساختارهای دانش مطرح شده در سواد رسانه ای، پنج مؤلفه اصلی سوادرسانه ای، با تأکید بر محتوای رسانه ای برگرفته از نظریه های ارتباطی، طرح برنامه درسی تدوین شد. در برنامه درسی 15 جلسه ای، آموزش آموزه های سواد رسانه ای از رسانه های مختلف(روزنامه، مقاله، کتاب، انیمیشن، کاریکاتور، فیلم تبلیغاتی) در کلاس استفاده شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی از نظر روش گرد آوری داده ها شبه آزمایشی(نیمه آزمایشی) بوده است. در این روش دو گروه آزمایش و کنترل ا انتخاب و مورد سنجش و اندازه گیری قرار گرفته است. و با روش مبتنی بر گفت وگو و تشکیل حلقه کندوکاو برای60 نفردر پایه ششم ابتدائی دبستان پسرانه شاهد برهان مجرد، در سال 1395به اجرا درآمد. حجم نمونه به صورت گروه های 30 نفری در دو کلاس که به صورت دو گروه کنترل و آزمایش، تقسیم و مشخص شده است. نتایج این پزوهش بیانگر آن است که دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به دانش آموزان گروه کنترل، با توجه به آموزش هایی که به آنان ارائه شد؛ با 99درصد اطمینان در مهارت های استفاده از رسانه ها، تجزیه و تحلیل پیام های رسانه ای، توانایی تولید و ارسال پیام های رسانه ای، تفکر انتقادی در استفاده از رسانه ها، در سطح بالاتری از مهارت سواد رسانه ای قرار گرفتند.

بررسی و تحلیل کیفی انواع مدل های آموزش دانش آموزان دوزبانه

حمید حمادی; علیرضا فقیهی; محمد سیفی; فائزه ناطقی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 839-852

هدف پژوهش حاضر بررسی و تحلیل کیفی انواع مدل های آموزش دانش آموزان دوزبانه است. روش پژوهش کیفی و به شیوه ی بررسی اسنادی است. این پژوهش از حیث هدف، جزء پژوهش‌های کاربردی محسوب می‌گردد. جامعه آماری پژوهش حاضر منابع مکتوب موجود در خصوص دوزبانگی است. ابزار مورد استفاده فیش برداری است. فیش ها ویاداشت های مکتوب جهت جمع آوری اطلاعات لازم از منابع مکتوب ،مواد دیداری وشنیداری ونرم افزارهای رایانه ای وفضای مجازی  است. روش گردآوری داده ها مراجعه به منابع مکتوب و کتابخانه ای برای بهره مندی ازآرا واندیشه های صاحبنظران و محتوای متون مربوط به  تعلیم وتربیت بوده است. یافته های پژوهش نشان داد که تعلیم وتربیت دوزبانه در دنیا بر اساس  9 مدل  کلی شامل : 1.انتقالی2.غوطه‌ورسازی3.دوسویه4.نگهداشت5.پرستیژ6.تجدیدحیات‌غوطه‌ورسازی7.رشدی8.آموزش زبان مبتنی بر محتوا و 9.چندزبانه صورت می‌گیرد که در این میان 3 روش اول پرکاربردترین روشها در دنیا هستند. مشاهده رتبه تمام مدل‌های آموزش دوزبانه نشان می دهد که روش آموزش زبان مبتنی بر محتوا بالاترین رتبه را کسب کرده و بعد از آن روش رشدی قرار دارد و در رتبه سوم روش چند زبانه قرارگرفته است. رتبه بندی روش های بعدی به ترتیب عبارتند از روش دوسویه ، روش نگهداشت ، روش پرستیژ ، روش غوطه ورسازی ، روش انتقالی و در پایان روش تجدید حیات قرار گرفته است.

تحلیل عملکرد آموزشی مدیران دانشگاه‌های استان گلستان بارویکردرهبری هم‌افزایی (سینرژی)

کامبیز اسماعیل نیا; کیومرث نیازآذری; مریم تقوایی یزدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 853-868

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش رهبری هم افزایی(سینرژی) مبتنی برعملکردآموزشی مدیران در دانشگاههای استان گلستان است.این پژوهش از نظرهدف کاربردی است که با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) انجام شد.جامعه آماری آن را کلیه مدیران سطوح مختلف دانشگاهی به تعداد 395نفر وروش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای و بر اساس فرمول کوکران تعداد 193نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند.جهت جمع­آوری داده­ها از پرسش­نامه­های محقق ساخته رهبری هم افزایی وعملکرد آموزشی مدیران دانشگاههااستفاده شد. پایایی پرسشنامه ها برای  همه متغیرها تایید گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها در بخش کمی از آزمون­tمستقل استفاده شد.یافته­ها نشان داد رهبری هم افزایی در ابعاد چهارگانه خود بر عملکرد مدیران دانشگاههای استان گلستان تاثیر دارد. دراین نوع رهبری بعدرفتاررهبری بیشترین تاثیررادرعملکردمدیران دارد. بعدازآن باورها،ارزشهاودیدگاههااثرقابل توجهی برعملکردآموزشی داشته است. ساختارسازمانی و نیروهای بیرونی درجات سوم وچهارم را از نظر تاثیر برعملکرد دارامیباشند. همچنین بهترین عملکردآموزشی  مربوط به دانشگاه علوم پزشکی گلستان می باشد.

شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های کمال‌گرایی در مدیران آموزش و پرورش استان مازندران

پروین اسدپور; رضا یوسفی سعیدآبادی; وحید فلاح

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1869-884

هدف پژوهش، شناسایی و رتبه­بندی مؤلفه­های کمال­گرایی در مدیران آموزش و پرورش استان مازندران بود. این پژوهش­ از نظر هدف، کاریردی و از نظر روش توصیفی از نوع زمینه­یابی بود. جامعه آماری را کلیه مدیران و روسای گروه­های ادارات آموزش و پرورش و مدیران و معاونین مدارس استان مازندران به تعداد 2653 نفر تشکیل می­دادند که بر اساس فرمول کوکران، تعداد 338 نفر با روش نمونه­گیری «تصادفی خوشه­ای- طبقه­ای» به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع­آوری داده­ها از پرسش­نامه محقق­ساخته کمال­گرایی با 60 سوال در دو بعد و نه مولفه استفاده شد. روایی صوری و محتوایی ابزار به تایید متخصصان رسید و پایایی آن‌ با استفاده از آزمون ضریب آلفای کرونباخ 78/0 محاسبه شد. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون­ تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد که؛ در بین ابعاد کمال­گرایی، بعد پیشرفت دهنده با بار عاملی 955/0 دارای بیش­ترین تأثیر و بعد بازدارنده با بار عاملی 926/0 دارای کم­ترین تأثیر است. همچنین در بعد کمال­گرایی پیشرفت دهنده، مؤلفه­ی «میل به نظم و ترتیب» دارای بیش­ترین تأثیر و مؤلفه­ی «تلاش برای عالی بودن» دارای کم­ترین تأثیر است. در بعد کمال­گرایی بازدارنده، مؤلفه­ی «نگرانی در برابر اشتباهات» دارای بیش­ترین و مؤلفه­ی «نشخوار فکری» دارای کم­ترین تأثیر است.

بررسی روابط میان آموزش و پرورش، پژوهش و توسعه اقتصادی

احمدعلی اسدپور

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 885-899

آموزش و پژوهش در هر جامعه ای تحت تاثیر جنبه های مختلف توسعه می باشد، از طرف دیگر خود نیز به عنوان متغیر مستقل بر تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه تأثیر می گذارد. در مطالعه زیر روابط میان آموزش و پرورش، پژوهش و توسعه اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت نتیجه گیری شده است که آموزش، پژوهش و توسعه اقتصادی جامعه به مثابه یک مثلث فضایی برروی هم اثر مستقیم و متقابل دارند. با سرمایه گذاری در آموزش، پژوهش و تربیت نیروی انسانی کارآمد و مولد در بازه های زمانی میان مدت و طولانی مدت منجربه توسعه اقتصادی کشور می شود و این توسعه به نوبه خود باعث توسعه بیشتر و انجام سرمایه گذاری بیشتر در امر آموزش و پژوهش می شود. اگر آموزش کلید حل تمام مشکلات توسعه نیافتگی غالب کشورهای توسعه نیافته است. این سوال جایگاه خود را می یابد که چرا کشورهای توسعه نیافته که بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون در نهادینه کردن سیستم آموزش سرمایه گذاری نسبتا موفقی داشته اند هنوز نتوانسته اند فاصله میان خود و کشورهای توسعه یافته را نه تنها کاهش دهند بلکه این فاصله افزایش نیز داشته است حلقه مفقوده این عدم دستیابی چیست؟ مقاله پیش رو بر آن است که در پی آن باشد که نهادینه شدن سیستم آموزش و پرورش به تنهایی جهت کاهش فاصله توسعه نیافتگی کشورها کافی نیست بلکه نهادینه شدن پژوهش بعنوان کلید حل این معماست.

ارائه مدلی جامع برای چابک سازی ادارت آموزش و پرورش کشور

مهدیه ابوالقاسمی; علی اصغر شریفی; محمدنقی ایمانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 901-926

هدف این پژوهش ارائه مدلی برای چابک سازی ادارت آموزش و پرورش کشور در  یک مدل فرایندی بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی؛ از نظر روش جمع­آوری داده­ها توصیفی – پیمایشی و از نظر نوع داده، ترکیبی (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی بود. جامعۀ آماری بخش کیفی پژوهش، خبرگان جامعۀ علمی دانشگاهی و متخصصان آموزش و پرورش بودند و در بخش کمی شامل کلیه رؤسا و معاونان اداره آموزش و پرورش در مراکز استان‌های کشور به تعداد 42000 نفر بود. حجم نمونه در بخش کیفی با استفاده از روش نمونه­گیری غیرتصادفی هدفمند و اصل اشباع نظری 10 نفر تعیین شد و در بخش کمی نیز با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه­گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای 527 نفر به عنوان نمونه تعیین شد. ابزار گردآوری داده­ها در بخش کیفی مصاحبه­های نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته 101 سوالی بود. برای سنجش روایی پرسشنامه از روایی محتوا و سازه استفاده شد که نتایج بیانگر روایی ابزار بود. برای سنجش پایایی مصاحبه از پایایی بازآزمون و روش توافق درون موضوعی استفاده شد؛ همچنین به منظور اطمینان از پایایی پرسشنامه از دو روش ضریب آلفای کرونباخ و بازآزمایی استفاده شد که نتایج بیانگر پایا بودن ابزارها بود.روش تحلیل داده­ها در بخش کیفی کدگذاری نظری برگرفته از روش نظریه پردازی داده بنیاد بود؛ همچنین در بخش کمی تحلیل داده­ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون­های تحلیل عاملی (تاییدی و اکتشافی) و آزمون تی تک نمونه­ای) توسط نرم افزار Spss-V22 انجام شد. نتایج نشان داد ورودی مدل یعنی عوامل اثرگذار بر چابکی سازمانی عبارتند از فرهنگ سازمانی، فناوری اطلاعات و سرمایه انسانی فرایند مدل یعنی مؤلفه‌های چابک سازی سازمانی عبارتند از سرعت، پاسخگویی، انعطاف پذیری و شایستگی خروجی مدل یعنی عوامل اثرپذیر از چابک سازی سازمانی عبارتند از رضایت شغلی، بهره وری و مزیت رقابتی ؛ براساس مؤلفه‌های شناسایی شده مدل چابک سازی سازمانی ارائه شد و برازش آن با استفاده از شاخص‌های مطلق، نسبی و تعدیل یافته مورد ارزیابی قرار گرفت که نتایج حاکی از برازش آن داشت؛ همچنین نتایج نشان داد وضعیت تمام مولفه‌های پژوهش در وضع موجود بالاتر از میانگین هستند.

تاثیر فرهنگ سازمانی بر جو سازمانی با توجه به تحول سازمانی در نظام آموزش و پرورش تهران

اسداله مهرآرا; صدیقه طوطیان اصفهانی; مجتبی شهریان

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 927-949

این مقاله با هدف بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر جو سازمانی با توجه به تحول سازمانی انجام شده است. روش تحقیق از نظر شیوه گردآوری اطلاعات توصیفی (پیمایشی) و از نظر هدف کاربردی بوده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان اداره کل آموزش و پرورش تهران که تعداد آنها حدود 2000 نفر برآورد شده است، تشکیل می­دهد. حجم نمونه از طریق جدول مورگان و روش نمونه‌گیری طبقه‌ای_ تصادفی 322 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه م استاندارد فرهنگ سازمانی رابینز، جو سازمانی هالپین و کرافت و پرسشنامه تلفیقی تحول سازمانی جان گاتر و پیتر دراکر بود که در مقیاس 5 درجه‌ای لیکرت طراحی شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه به تایید رسیده است و پایایی آن از طریق محاسبه ضریب  آلفای کرونباخ برای فرهنگ سازمانی برابر با 89/0، جو سازمانی 70/0، تحول سازمانی 87/0 برآورد شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌ رگرسیون استفاده شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که فرهنگ سازمانی برجوسازمانی با توجه به تحول سازمانی تاثیرمثبت و معنی داری دارد، با توجه به آزمون سوبل اثر غیر مستقیم فرهنگ سازمانی در جو سازمانی درسطح 5درصد برابر 0.39 است و فاصله اطمینان آن نیز به طور قابل توجهی بیشتر از صفر است. نشان داد اثر متغیر میانجی یعنی تحول سازمانی در مدل رگرسیونی معنادار است و تاثیر دارد.

تاثیر آموزش های نرم افزارهای هوشمند موبایلی (تلگرام و اینستاگرام) در ایجاد شکاف نسلی دختران با مادرانشان در نظام آموزش عالی ایران

آمنه بختیاری; بهاره نصیری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 951-967

پژوهش حاضر با هدف تاثیر آموزه های نرم افزارهای هوشمند موبایلی (تلگرام و اینستاگرام) در ایجاد شکاف نسلی دختران با مادرانشان در ساختار نظام آموزشی ایران انجام شده است. در این پژوهش آنچه مورد توجه است، ضرورت اهمیت دادن به پدیده شکاف نسلی دختران با مادران آنان و آموزش های لازم در جهت رفع آن است. بنابراین،سعی شده عوامل تاثیرگذار بر ایجاد شکاف نسلی دختران با مادرانشان مورد بررسی و شناخت قرار گیردتا بتوان به راهکارهای اموزشی در این حوزه نائل گردید.. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی همبستگی است.برای گردآوری داده ها،از ابزار پرسش‏نامه محقق ‏ساخته استفاده گردید. جامعه آماری شامل کلیه دختران عضو در فرهنگسرای گلستان  منطقه 8 شهرتهران در سال 1394 است. برای گردآوری داده ها از روش نمونه گیری طولی از نوع چرخشی(در یک بازده زمانی 6 ماهه) بهره گرفته شد. با بهره گیری از جدول کرجسی و مورگان 202 نفر به عنوان حجم جمعیت نمونه انتخاب گردید.برای بررسی اعتبار ابزار اندازه گیری از اعتبار محتوا استفاده گردید.سپس با بهره گیری از آزمون اس.اچ لاوشه اعتبار محتوا برابر 0.69 بدست آمد. دلیل روشنی بر اعتبار پرسشنامه طراحی شده است.نتایج نشان داد سوال های از همبستگی دورنی قابل قبولی(ضریب آلفای کرونباخ معادل 0.72) برخوردار است.در مجموع می توان بیان کرد، میزان استفاده از نرم افزارهای هوشمند موبایلی (تلگرام و اینستاگرام) در ایجاد شکاف نسلی دختران با مادرانشان تاثیر گذار بوده است.

رابطه بین مدیریت استعداد و نظام ارزشی مدیران مقطع ابتدایی

مهدی زیرک; انسیه نظری; عباس شادپیروز; مریم احمدیان یزدی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 969-984

امروزه اعتقاد بر آن است که منابع انسانی مهم‌ترین مزیت رقابتی و سرمایه سازمان است و به همین دلیل بر نقش ارزشمند استعدادها در سازمان تأکید شده و مدیریت مطلوب آنها بسیار مهم و حساس تلقی می‌شود. هدف از پژوهش حاضر بررسی مدیریت استعداد و ارتباط آن با نظام ارزشی مدیران می باشد. روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی با هدف پیش بینی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران مقطع ابتدایی پسرانه ودخترانه شهرستان سبزوار به تعداد 91 نفر می‌باشد که به دلیل حجم کم جامعه، نمونه ها به صورت سرشماری در نظر گرفته شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامة استاندارد «مدیریت استعداد» و «نظام ارزشی» است . پرسش‌نامه مدیریت استعداد شامل مؤلفه‌های جذب و استخدام نیروی مستعد، شناسایی و تفکیک کارکنان مستعد، به کارگیری استعداد، توسعة استعداد، ایجاد و حفظ روابط مثبت و نگهداری استعدادها می‌باشد و پایایی آن با استفاده از آزمون کرونباخ 95/0 می‌باشد. پرسشنامه نظام ارزشی به ارزیابی اهمیت نقش نسبی شش ارزش که عبارتند از: نظری، اقتصادی، زیباگرا، اجتماعی، سیاسی و مذهبی، می پردازد. ضریب پایایی با استفاده از آزمون کرونباخ برابر با 77/0 می باشد. در این تحقیق داده های کسب شده با استفاده از آمار توصیفی همچون میانگین،انحراف معیار ونمودارها،توصیف و با استفاده از آمار استنباطی و آزمون پیرسون معناداری روابط متغیرها مورد بررسی قرار گرفت . محاسبات آماری با استفاده از نرم افزار spss صورت گرفت. نتایج نشان داد اگر چه بین مدیریت استعداد  با نظام ارزشی ، با سطح معناداری 319/0 که بیشتر از آلفای 05/0 است ارتباط معناداری یافت نشد، ولی در جریان تجزیه وتحلیل داده ها، مشخص شد  که بین برخی مولفه های متغیر مدیریت استعداد با برخی مولفه های متغیر نظام ارزشی ارتباط معنادار وجود دارد که در خور توجه می باشد. بطوری که بین متغیر مدیریت استعداد با مولفه ارزش مذهبی رابطه معنادار و مثبت و با مولفه ارزش اقتصادی رابطه معنادار و منفی مشاهده شد.

تأثیر اخلاق حرفه‌ای بر عملکرد شغلی با توجه به نقش میانجی دین‌داری در کار (مورد مطالعه: معلمان آموزش و پرورش استان همدان)

فاطمه شفیقی; مهدی کلانتری; رشید ذوالفقاری زعفرانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 985-1008

این پژوهش باهدف بررسی تأثیر اخلاق حرفه­ای بر عملکرد شغلی با توجه به نقش میانجی دین­داری در کار در بین معلمان آموزش و پرورش استان همدان انجام شد. روش پژوهش برحسب هدف کاربردی، ازنظر روش گرداوری داده­ها توصیفی- همبستگی و همین­طور از نظر نوع داده کمی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه معلمان آموزش و پرورش استان همدان بودند که با استفاده از محاسبه حجم نمونه در معادلات ساختاری و روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای طبقه بندی شده، تعداد 330 نفر به­عنوان حجم نمونه انتخاب شد. به­منظور گرداوری داده­ها از سه پرسشنامه استاندارد دینداری گلاک و استارک (1965)، اخلاق حرفه ای آرمیتو و همکاران (2011) و پرسشنامه عملکرد هرسی و گلداسمیت (2008) استفاده شد. پس از جمع­آوری پرسشنامه­ها، توصیف داده­ها از طریق میانگین، انحراف معیار و ... از طریق نرم­افزار Spss-21 و استنباط آماری داده­ها از طریق مدل­سازی معادلات ساختاری و به کمک نرم‌افزار LISREL-v8.80 انجام پذیرفت. ویژگی­های فنی پرسشنامه شامل پایایی، روایی همگرا و روایی واگرا بررسی گردید. ضرایب مسیر و ضرایب معناداری نرم‌افزار برای بررسی فرضیه­های پژوهش مورداستفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد، درجه تناسب مدل ارائه‌شده با توجه به مؤلفه­های پژوهش مناسب بود؛ هم­چنین اخلاق حرفه­ای بر عملکرد شغلی با توجه به نقش میانجی دین­داری در کار تأثیر داشت.

تأثیر رهبری اخلاقی بر اشتیاق شغلی با نقش میانجی جو سازمانی نوآورانه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران (مورد مطالعه: شهر تهران)

رضا سورانی یانچشمه

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1009-1027

هدف از پژوهش حاضر تعیین تأثیر رهبری اخلاقی بر اشتیاق شغلی با نقش میانجی جو سازمانی نوآورانه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران بود. روش پژوهش بر حسب هدف کاربردی، از نظر روش گردآوری داده‌ها توصیفی- همبستگی و همین­طور از نظر نوع داده کمی بود. جامعه آماری شامل کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران به تعداد 1900 بود که با استفاده از جدول مورگان و روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله‌ای، 320 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. به­منظور گرداوری داده­ها، از سه پرسشنامه استاندارد رهبری اخلاقی براون  و  همکاران (2005)، اشتیاق شغلی شوفیلی و همکاران (2001) و جوسازمانی نوآورانه سیگل و کایمر (1978) استفاده شد. پس از جمع­آوری پرسشنامه­ها، توصیف داده­ها از طریق میانگین، انحراف معیار، درصد، فراوانی و جداول از طریق نرم افزار Spss-V22 و استنباط آماری داده­ها از طریق مدل سازی معادلات ساختاری و به کمک نرم افزار Lisrel-V8.8 در دو بخش مدل اندازه گیری و بخش ساختاری انجام پذیرفت. در بخش اول ویژگی­های فنی پرسشنامه شامل پایایی، روایی همگرا و روایی واگرا بررسی گردید. در بخش دوم نیز ضرایب مسیر و ضرایب معناداری برای بررسی فرضیه­های پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که با توجه به نقش میانجی جو سازمانی، رهبری اخلاقی و مؤلفه­های آن بر اشتیاق شغلی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران تاثیر مثبت و معنی‌داری دارند. رهبری اخلاقی بر اشتیاق شغلی تأثیر دارد؛ رهبری اخلاقی بر جو سازمانی نوآورانه تأثیر دارد؛ اشتیاق شغلی بر جو سازمانی نوآورانه تأثیر دارد.

بررسی عوامل موثر بر توسعه آموزش کارآفرینی در دانشگاههای استان مازندران

فاطمه ساغری; عبداله علی اسماعیلی; بابک حسین زاده

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1029-1043

هدف از انجام این تحقیق بررسی عوامل موثر بر توسعه آموزش کارآفرینی در دانشگاههای استان مازندران بوده است. جامعه آماری تحقیق حاضر کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاههای استان مازندران میباشد که تعداد نمونه در این تحقیق بر اساس جدول مورگان به تعداد 384  نفر تعیین می شود. در تحقیق موردنظر روش تحقیق روش توصیفی_پیمایشی می‌باشد. ابزار این پژوهش، پرسشنامه می باشد. پایایی پرسشنامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از(7/0)محاسبه شد. برای تعیین روایی این ابزارها از روایی صوری و محتوایی استفاده شد. در این تحقیق برای برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون مدل معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLSاستفاده شد.نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها تاثیر عوامل رفتاری و عوامل ساختاری و عوامل محیطی را  بر آموزش کار آفرینی در دانشگاههای استان مازندران مورد تایید قرار داد.

ارائه ی مدل شایستگی تربیت اسلامی دانش آموزان، بر اساس ابعاد و مولفه های تربیت شهروندی از نظر متخصصان

جواد جهان; سجاد زنگنه تبار; محمد پاک سرشت

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1045-1066

پژوهش حاضر با هدف ارائه ی مدل شایستگی دانش آموزان تربیت اسلامی، بر اساس ابعاد و مولفه های تربیت شهروندی از نظر متخصصان حوزه برنامه درسی انجام شده است، روش پژوهش کیفی و شامل تحلیل اسنادی و روش داده بنیاد است. ابزار پژوهش شامل چک لیست بررسی و همچنین مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل در بخش مطالعه ی متون از تحلیل متن کیفی به روش قیاسی – استقرایی و روش تحلیل مضمون و در بخش مصاحبه از روش تحلیل و تفسیر داده ها استفاده شد. همچنین  از روش کدگذاری استفاده شده است. واحد داده های مورد نیاز استخراج و تنوع آنها به صورت فراوانی به ثبت رسیده است. ضمناً از شاخص های آمار توصیفی برای تجزیه و تحلیل داده ها بهره برداری گردیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سه بعد دانشی، نگرشی و توانشی(مهارتی) مهم ترین ابعاد تربیت شهروندی هستند و هرکدام از این ابعاد دارای مولفه های ویژه ای است. بعد دانش دارای 16فراوانی و 28.07 درصد شامل مولفه های دانش عمومی و تخصصی، دانایی محوری، استقلال ذهنی، تفکر و تدبر و تعمق، برنامه ریزی،پرسش و پاسخ و مشارکت در بحث، توسعه علمی، ترویج دانش، توانایی محاسبات، توانایی گفتگو، سواد رسانه ای، شناخت محیط اطراف و هدف داری، بعد نگرش با 20فراوانی و 35.08 درصد فراوانی شامل: احترام به قانون و مقررات، عدالت خواهی و آزادی خواهی، توجه به فرهنگی ملی، پذیرش تنوع تفکرات، مسئولیت پذیری، صداقت، شجاعت و جسارت، ادب و نزاکت، بخشش، انصاف داشتن، دیگرخواهی، عیب پوشی، صلح طلبی، دور اندیشی، وفاداری، امنیت خواهی، خوش خلقی و خوشرویی، صمیمی بودن و داشتن مهارت همدلی، و بعد توانش با 21فراوانی و 36.84درصد فراوانی شامل: مشارکت در امور، خودکنترلی، صبر کردن، امانت داری، تعادل رفتاری، رازداری، تلاشگری، وقت شناسی، همکاری کردن، رفاه و آسایش، منظم بودن، کار گروهی، استقلال مالی، اشتغال، برقراری ارتباط، حل مساله، رعایت اصول بهداشتی،  مهارت تصمیم گیری  و معاشرت با دیگران به ترتیب کمترین و بیشترین کد مفهومی را به خود اختصاص دادند. بر اساس این مولفه ها مدل مطلوب تربیت شهروند اسلامی ارائه شده است. توجه به نتایج پژوهش آموزش و پرورش را در مسیر تربیت شهروندی دانش آموزان کمک خواهد نمود.

نقش نظام های آموزشی در کارآفرینی با توجه تاثیر آموزش الکترونیک

زهره ریاضی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1067-1083

نظام های آموزشی که اقتصاد رقابتی رامبنای کار خود قرار داده اند با تحولات و تغییرات سریع و شتابان بین المللی همراه بوده و مشخصة آنها گذر از جامعة صنعتی به جامعة اطلاعاتی مبتنی بر آموزش و تغییرشاخص های اقتصاد ملی به اقتصاد جهانی است. در نظامهای آموزشی معتبر از کارآفرینی به منزله موتور توسعة اقتصادی یاد می شود. ورود تکنولوژی های آموزشی و اطلاعاتی و اینترنت به عرصه مبادلات تجاری، ضمن تسهیل این مبادلات ، تا حد زیادی از میزان هزینه ها کاسته است. به همین دلیل اکثر نظام های آموزشی دنیا به دنبال ورود هرچه سریع تر و جدی تر در بازارهای مبادلات آموزشی و الکترونیکی از طریق اینترنت به مراجعین خود هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش نظام های آموزشی در کارآفرینی با توجه تاثیر آموزش الکترونیک صورت گرفته است. این تحقیق به روش توصیفی– پیمایشی، انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق ، 260نفر بودند که پرسشنامه 38سوالی در میان کارکنان توزیع گردید. پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ75/0محاسبه شده است. اطلاعات جمع آوری شده به وسیله آمار توصیفی و استنباطی در قالب آزمون همبستگی پیرسون با نرم افزارspss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که از فاکتورهای: عوامل(سازمانی،  اقتصادی ، ویژگیهای آموزش الکترونیک)نقش موثری بر توسعه بنگاههای اقتصادی کوچک با تکیه بر آموزش الکترونیک در شهر شیراز داشته است.

مقایسه سرزندگی تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه، انگیزه پیشرفت تحصیلی در بین دانش‌آموزان دختر و پسر مدارس متوسطه دوم شهر ایلام

احمد میرزابیگی; سعید بختیارپور; زهرا افتخار صعادی; بهنام مکوندی; رضا پاشا

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1085-1104

هدف از تحقیق حاضر، مقایسه­ی دانش­آموزان پسر و دختر براساس متغیرهای سرزندگی تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه، انگیزه پیشرفت تحصیلی می­باشد. روش تحقیق از نوع علی- مقایسه­ای و جامعه آماری را کلیه­ی دانش­آموزان پسر و دختر مدارس متوسط دوم شهر ایلام در سال تحصیلی 1396-1395 تشکیل می­دهد و حجم نمونه از طریق جدول کرجسی و مورگان، تعداد 374 دانش­آموز تعیین گردید که از این تعداد، 187 نفر پسر و 187 نفر دختر می­باشند. روش نمونه­گیری مورد استفاده با توجه به نواحی آموزش و پرورش شهرستان ایلام، روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله­ای بوده که مقیاس سرزندگی تحصیلی حسین چاری و دهقانی زاده(1391)، پرسشنامه ابعاد احساس تعلق به مدرسه بریو و بتی(2005) و انگیزه پیشرفت تحصیلی هرمنس (2000) را تکمیل کردند. برای تجزیه و تحلیل داده­ها، از آمار توصیفی(میانگین و انحراف معیار) و تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که در بین دانش­آموزان پسر و دختر مدارس متوسطه دوم شهر ایلام در ابعاد تعلق به همسالان، حمایت معلم، عدالت در مدرسه، ارتباط در مدرسه، مشارکت علمی و متغیرهای انگیزه پیشرفت تحصیلی و سرزندگی تحصیلی تفاوت معناداری وجود دارد، به طوری که متغیر جسنیت، 2/1 درصد واریانس تعلق به همسالان، 1/2 درصد واریانس حمایت معلم، 7/2 درصد واریانس عدالت در مدرسه، 4/1 درصد واریانس ارتباط در مدرسه، 9/1 درصد واریانس مشارکت علمی، 7/4 درصد واریانس انگیزه پیشرفت تحصیلی، 3/1 درصد واریانس سرزندگی تحصیلی را تبیین کرده و دانش­آموزان دختر نسبت به دانش­آموزان پسر براساس متغیرهای فوق دارای برتری نسبی هستند.

نقش فرهنگ سازمانی بر تعهد و دلبستگی شغلی منابع انسانی با میانجیگری مدیریت استعداد (مورد مطالعه: آموزش و پرورش شهر تهران)

پریناز بنیسی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1105-1121

پژوهش حاضر به منظور بررسی نقش فرهنگ سازمانی بر تعهد و دلبستگی شغلی منابع انسانی با میانجیگری مدیریت استعداد انجام شده است. روش تحقیق از نظر شیوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی و از نظر هدف کاربردی بوده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان آموزش و پرورش شهر تهران به تعداد 84830 نفر تشکیل داده‌اند. حجم نمونه مطابق با جدول مورگان برابر با 384 نفر برآورد شد و این تعداد به شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده از بین جامعه آماری انتخاب شده است. ابزار گردآوری داده‌ها، چهار پرسشنامه استاندارد در مقیاس پنج ارزشی لیکرت با عناوین پرسشنامه دلبستگی شغلی (کانونگو، 1982) دارای 10 سوال و ضریب آلفای 82/0، پرسشنامه تعهد شغلی (بلا، 1993) دارای 40 سوال و ضریب آلفای 88/0، پرسشنامه فرهنگ سازمانی (دنیسون، 2000) دارای 38 سوال و ضریب آلفای 89/0 و پرسشنامه مدیریت استعداد (فیلیپس و راپر، 2009) دارای 23 سوال و ضریب آلفای 80/0 بوده  است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم‌افزار Smart-PLS استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان داد که 1- فرهنگ سازمانی بر تعهد شغلی منابع انسانی تاثیر معناداری دارد و مدیریت استعداد نقش میانجی در این تاثیر دارد. 2- فرهنگ سازمانی بر دلبستگی شغلی منابع انسانی تاثیر معناداری دارد و مدیریت استعداد نقش میانجی در این تاثیر دارد.

تدوین الگوی ویژگی ها و شایستگی های معلمی بر اساس اسناد بالادستی آموزش و پرورش

لیدا جاویدان; عبداله علی اسماعیلی; علی اصغر شجاعی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1123-1136

پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی ویژگی ها و شایستگی های معلمی بر اساس اسناد بالادستی آموزش و پرورش با  روش پژوهش ترکیبی(کمی و کیفی) انجام شد. جامعه پژوهش حاضر کلیه معلمان مقطع متوسطه دوم شاغل در دبیرستان های دولتی شهر بابل بودند. ابزار پژوهش حاضرپرسشنامه محقق ساخته شامل 53 سوال در مقیاس 5 درجه ای لیکرت بود که با استفاده از روش دلفی تنظیم شد و همچنین  با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی روایی سازه پرسشنامه حاضر تعیین شد و 8 خرده مقیاس بدست آمد که عبارت بودند از ارزش ها، دانش ها، انگیزش ها، سلامت، توانایی ها، رغبت ها، باورها و صلاحیت اخلاقی. نتایج حاصل از بررسی پایایی مرکب برای عوامل هشت گانه نشان داد که این ضریب در دامنه 70/0 تا 94/0 قرار دارد که نشان دهنده پایایی مطلوب برای این عوامل بود. همچنین، نتایج حاصل از بررسی همسانی درونی این 8 زیرمقیاس نشان  داد که این ضرایب در دامنه 65/0 تا 83/0 و  روایی سازه 85/0 بدست آمد. همچنان که نتایج مربوط به مدل نشان داد که همه مسیرهای منتهی به الگوی شایستگی معلمان مسیرهای مثبت و معنی داری بودند. همچنین  نتایج نشان  داد  در بین همه عامل های هشت گانه ی سنجش الگوی شایستگی معلم، ارزش ها، دانش ها، انگیزش ها، سلامت، توانایی ها، رغبت ها، باورها و صلاحیت اخلاقیبه ترتیب بالاترین بار عاملی و وزن عاملی را بر روی عامل مرتبه دوم الگوی شایستگی معلمان نشان دادند. بر اساس نتایج، باورها و عقاید معلمان نسبت به حرفه معلمی به دلیل این که می تواند موتور محرک بقیه عوامل باشد بار عاملی بالاتری را در مدل شایستگی معلمان نشان داد.

پیش‌بینی گرایش به رفتارهای پرخطر بر اساس عدم تحمل بلاتکلیفی و پیوند والدینی در نوجوانان

نجمه وجدانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1137-1150

پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی گرایش به رفتارهای پرخطر بر اساس عدم تحمل بلاتکلیفی و پیوند والدینی در نوجوانان شهر ساوه در سال 1395 صورت گرفت. روش پژوهش بر حسب هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده‌ها توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش­آموزان دختر دوره متوسطه منطقه 2 شهر ساوه بودند که از این میان با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای مرحله‌ای 193 نفر از دانش­آموزان به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شد. جمع‌آوری داده‌های بر اساس سه پرسشنامه استاندارد عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و همکاران (1994)، پرسشنامه رفتارهای پرخطر (1992) و پرسشنامه پیوند والدینی لاک و همکاران (2005) انجام گرفت. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به دست آمده از اجرای پرسشنامه‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS24 در دو بخش توصیفی و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون، و رگرسیون چندگانه) انجام پذیرفت. نتایج تحقیق نشان داد بین عدم بلاتکلیفی و مؤلفه‌های آن با رفتارهای پرخطر رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد بین پیوند والدینی و رفتارهای پرخطر رابطه منفی و معنی‌داری وجود دارد. به‌طورکلی نتایج پژوهش نقش پیوند والدینی و عدم تحمل بلاتکلیفی را در پیش‌بینی رفتارهای پرخطر را مورد تأیید قرار داد.

بررسی رابطه بین عضویت در شبکه های اجتماعی مجازی و رضایت زناشویی در بین زنان و مردان متاهل

طیبه غلامزاده بافقی; طیبه جمالی بافقی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1151-1165

در پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین عضویت در شبکه های اجتماعی و رضایت زناشویی پرداخته شده است . هدف پژوهش ، تعیین رابطه بین عضویت در شبکه های اجتماعی و رضایت زناشویی در بین زنان و مردان متاهل شهرستان بافق می باشد . روش پژوهش  توصیفی از نوع همبستگی است . جامعه آماری شامل کلیه افراد عضو و غیرعضو در شبکه های اجتماعی است که با توجه به گستردگی جامعه آماری ، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تک مرحله ای ، از هر محله شهرستان ، 20 نفر به طور تصادفی انتخاب که در مجموع 100 نفر (53نفر غیر عضو ، 47 نفر عضو. 62 نفر زن و 38 نفر مرد) از زوجین 25 تا 40 ساله در این پژوهش شرکت نموده اند . در این پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته ی شبکه های مجازی  و رضایت زناشویی انریچ (1986) استفاده شده است . جهت آزمون فرضیات تحقیق از روش همبستگی و آزمون  t ؛ و جهت تعیین کفایت متغیر عضویت  در شبکه های اجتماعی جهت پیش بینی رضایت شغلی از شاخص ضریب تعیین استفاده شده است ؛ نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که میزان رضایت زناشویی افراد عضو در شبکه های اجتماعی از افراد غیرعضو در این شبکه ها کمتر و عضویت در شبکه های اجتماعی باعث کاهش رضایت زناشویی در درازمدت می گردد . بنابراین فرضیات تحقیق مورد تایید قرار می گیرد .

بررسی ارتباط بین سبک زندگی اسلامی-جهادی با راهبرد مقابله با استرس و خوشبینی

شهاب میرزایی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1167-1183

پژوهش انجام شده از نوع مطالعات توصیفی- تحلیلی می باشد که به صورت مقطعی و جهت بررسی نقش سبک زندگی اسلامی جهادی در پیش بینی راهبردهای مقابله با استرس و خوشبینی در سال 1395 انجام شده است. جامعه مورد مطالعه، جمعیتی است که مطالعه بر روی آن انجام می شود .جامعه آماری این پژوهش شامل تمام دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران در سال 1395 به تعداد 97 نفر می شود. بنابراین برای تعیین نمونه از روش نمونه گیری خوشه ای استفاده شده است. کـه از میـان آنـان 100 دانشجو (54 دختر و 46 پسر)، به روش نمونه گیـری تصـادفی انتخاب شـدند به سه پرسشنامه سبک زندگی اسلامی (ILST) و پرسش نامه خوش بینی شیرر و کارو (LOT ) و  پرسشنامه راهبردهای مقابله ای لازاروس پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم 22 SPSS و رگرسیون چندگانه استفاده شد. در این پژوهش جهت بررسی پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ برای این ابزارها به ترتیب، 706/0 ، 821/0 ،  860/0،  محاسبه شد. نتایج تحلیل رگرسیون، نشان داد که مجموع 5 متغیر پیش بین علم، عبادی، سلامت، اجتماعی و تفکر، 1/49 درصد از سبک مقابله ای هیجان مدار(01/0P)، و مجموع 5 متغیر عبادی، باورها، خانواده، سلامت و زمان شناسی 8/61 درصد سبک مقابله ای هیجان مدار (01/0P) را تبیین می کنند. همچنین مجموع 4 متغیر پیش بین عبادی،  باورها، سلامت و نیز تفکر-علم  9/52 درصد از خوشبینی  را تبیین می کند (01/0P). از آنجایی که سبک زندگی اسلامی به طور کلی و سبک زندگی اسلامی -جهادی به طور خاص، با جنبه های مختلف زندگی در فرهنگ ایرانی در ارتباط است، متخصصانی که به نحوی با مسائل درمانی و پیشگیری در ارتباط هستند باید در مداخلاتشان، اصلاح سبک زندگی اسلامی-جهادی افراد را نیز مد نظر قرار دهند.

بررسی رابطه حمایت اجتماعی مدیران با وجدان‌کاری معلمان دوره متوسطه آموزش و پرورش شهرستان خاش

حبیب اله کرد; هاجر کرد; مختار کرد; محمد کرد

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1185-1199

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه حمایت اجتماعی مدیران با وجدان­کاری معلمان متوسطه انجام شده است. جامعه آماری پژوهش ، کلیه معلمان متوسطه (اول و دوم)  شهرستان خاش در سال تحصیلی 96-1395 به تعداد 700 نفر (441 نفر مرد و 259 نفر زن) بودند که از این تعداد با استفاده از جدول مورگان و به روش طبقه­ای نسبتی تصادفی 248 نفر (156 نفر مرد و 92 نفر زن) به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده این پژوهش دو پرسش­نامه استاندارد شده می­باشد. برای تجزیه و تحلیل آماری داده های پژوهش از روشهای آمار استنباطی ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون، آزمون t گروه­های مستقل و آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه (F) جهت آزمون فرضیه های تحقیق استفاده شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داد .که حمایت اجتماعی معلمان باید از طرف مدیران افزایش یابد تا بتوان وجدان کاری و کارایی معلمان را ارتقا بخشید.

تأثیر هوش معنوی بر سلامت روان معلمان مدارس

رضا سورانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1201-1211

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر هوش معنوی بر سلامت روان معلمان مدارس دولتی متوسطه دخترانه شهر تهران در سال تحصیلی 1391-92صورت گرفت. جامعه آماری تحقیق شامل 7241از معلمان مدارس دولتی متوسطه دخترانه شهر تهران بوده که از این تعداد با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبی تعداد 547 به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شااد. روش جمع آوری دادهه ا بر اساااس دو پرسشنامه هوش معنوی کینگ SISRI-24 و سلامت روان گلدبرگ GHQ-28 انجام گرفت. پایایی پرسشنامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی محاسبه شد که مقدار آن برای هر دو پرسشنامه  بالای 0/7 به دست آمد. همین طور از روایی محتوا و روایی سازه به منظور آزمون روایی پرسشنامه استفاده شد، که برای بررسی روایی محتوا پرسشنامه ها به تأیید متخصصین مربوقه رسید، و نتایج روایی سازه نیز بیانگر روا بودن ابزار اندازه گیری بود. تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده از اجرای پرسشنامه ها از طریق نرم افزار SPSS و  Smart PLS 2 در دو بخش توصیفی (فراوانی، فراوانی در صدی، میانگین، انحراف ا ستاندارد و دامنه تغییرات) و ا ستنباتی (مدل سازی معادلات ساختاری) انجام پذیرفت. یافته ها نشان داد که هوش معنوی و ابعاد آن(تفکر انتقادی وجودی، معناسازی شخصی، آگاهی متعالی، گسترش خودآگاهی) بر سلامت روان معلمان مدارس دولتی متوسطه دخترانه شهر تهران تأثیر دارد، که این امر نشانگر اهمیت نقش هوش معنوی در محیط های اجتماعی است.

ارائه الگوی کارآفرینی دانشگاهی برای دانشگاه فنی و حرفه‌ای

زهره حسنی; محمود ابوالقاسمی; اصغر مشبکی اصفهانی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1213-1234

هدف اصلی این تحقیق ارائه­ی الگویی جهت کارآفرینی دانشگاهی برای دانشگاه فنی و حرفه­ای بود. پژوهش حاضر از منظر هدف توسعه­ای- کاربردی، از نظر داده­ها کیفی و از نظر ماهیت و روش اجرا داده بنیاد بود. جامعه مورد مطالعه خبرگان حوزه کارآفرینی دانشگاهی و کادر آموزشی (اعضاء هیات علمی و مدرسین) دانشگاه فنی و حرفه­ای در سال 95-94 بودند که به روش هدفمند از نوع گلوله برفی نمونه گیری انجام شد و با آنها مصاحبه نیمه ساختار یافته ترتیب داده شد. جهت تحلیل داده­های کیفی از نظریه داده بنیاد و به روش کدگذاری باز و محوری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می­دهد که حاصل مصاحبه­های انجام شده و کدگذاری آنها، استخراج 4 بعد، 10 مؤلفه و 70 شاخص برای کارآفرینی دانشگاهی دانشگاه فنی و حرفه­ای می­باشد. بعد ساختاری شامل سه مؤلفه چشم­انداز کارآفرینانه (8 شاخص)، ساختار حمایتی (5 شاخص) و نظام پژوهشی (7 شاخص)؛ بعد فرایندی شامل دو مؤلفه رهبری کارآفرینانه (8 شاخص) و فرایند تجاری سازی (6 شاخص)؛ بعد رفتاری شامل دو مؤلفه قابلیت ارتباطی و شبکه سازی (5 شاخص) و فرهنگ نوآوری (10 شاخص) و بعد توسعه­ای شامل سه مؤلفه شایستگی‌های کارآفرینانه (5 شاخص)، برنامه ریزی درسی (8 شاخص) و فرایند یاددهی-یادگیری (8 شاخص) می‌باشد.

ارائه مدل شایستگی اخلاقی با رویکرد اسلامی در دانشگاه‌های آزاد استان مازندران

سمیرا احسانی افراکتی; فرشیده ضامنی; محمد صالحی

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1235-1258

هدف این پژوهش ارائه مدل شایستگی اخلاقی با رویکرد اسلامی در دانشگاه­های آزاد استان مازندران بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده‌ها آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری بخش کیفی پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی، بود که با استفاده از روش نمونه­گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب شدند. گروه دوم جامعۀ آماری این پژوهش، شامل کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه­های آزاد استان مازندران که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله‌ای 420 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. در این پژوهش به‌منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه­ای، مصاحبه نیمه ساختاریافته (بخش کیفی) و پرسشنامه محقق ساخته (بخش کمی) استفاده شد. به­منظور محاسبه پایایی از روش پایایی بین دو کدگذار استفاده شد که نتایج بیانگر پایا و روا بودن مصاحبه بود. همچنین، به­منظور بررسی روایی پرسشنامه نیز از روایی صوری، محتوا و سازه استفاده شد و به­منظور محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ که نتایج بیانگر روا و پایا بودن پرسشنامه محقق ساخته بود. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از طریق تحلیل محتوا و در بخش کمّی از روش­های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، جداول توزیع فراوانی و نمودار) و استنباطی (مدل­سازی معادلات ساختاری، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه‌ای) استفاده شد. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های شایستگی اخلاقی با رویکرد اسلامی، شامل شایستگی در شناخت اخلاقی، شایستگی در حساسیت اخلاقی و شایستگی در تصمیم گیری اخلاقی است.

شناسایی عوامل مؤثر بر عدالت آموزش و ارائه مدل مناسب آن در دانشگاه آزاد اسلامی

رضا محمدزاده اول; فردوس یادگاری

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1259-1276

این تحقیق با هدف شناسائی عوامل مؤثر بر عدالت آموزشی در دانشگاه آزاد اسلامی صورت گرفته است. روش تحقیق براساس هدف، توسعه­ای-کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده­ها از نوع توصیفی- پیمایشی و به لحاظ نوع داده­ها، کمی می­باشد. برای جمع آوری اطلاعات اولیه، از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق شامل اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن است که از طریق روش نمونه گیری در دسترس تعداد 20 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. برای شناسایی متغیرهای تاثیرگذار بر عدالت آموزشی، براساس نظر اساتید دانشگاه از تکنیک دلفی و برای تجزیه و تحلیل داده­ها جهت استخراج شاخص­های پرسشنامه از تحلیل عاملی استفاده شد. بررسی‌ها نشان داد که تأثیر هر یک از عوامل مؤثر بر عدالت آموزشی در دانشگاه آزاد اسلامی یکسان نیست، بنابراین باید میزان تاثیرگذاری این عوامل را سنجید و بدین سان آن‌ها را رتبه‌بندی نمود. شناسائی عوامل مؤثر بر عدالت آموزشی در دانشگاه با استفاده از مدل سه شاخگی این امکان را به مدیران می‌دهد که با شناسائی آسیب‌ها در هر یک از عوامل ساختاری، زمینه‌ای و رفتاری، استقرار مناسب‌تری از عدالت آموزشی داشته باشند. با استفاده از پرسشنامه و با تکنیک دلفی از خبرگان 26 عامل مهم استقرار عدالت آموزشی در دانشگاه شناسائی شد و پس از شناسائی مطابق با مدل در سه دسته طبقه‌بندی شدند. بدین صورت که با توجه به اینکه RMSEA برابر با 085/0 بوده و نسبت کای دو به درجه آزادی (χ2/df) نیز برابر با 07/3 می‌باشد مدل مورد نظر دارای برازش مناسب بود. با توجه به مدل به دست آمده از تحلیل عاملی تائیدی شاخص‌های 26 گانه پرسش­نامه­ در سه سازه عوامل ساختاری، عوامل رفتاری و عوامل زمینه‌ای طبقه­بندی شدند.

رابطه بین اهداف پیشرفت و عملکرد تحصیلی: بررسی نقش میانجی گری خودکارآمدی تحصیلی

مژگان سیفی; قادر بازارویچ قادراف

پژوهش در نظامهای آموزشی, دوره 12, شماره ویژه‌نامه, صفحه 1261-1270

هدف از انجام پژوهش حاضر پیش­بینی پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی براساس سبک­های فرزندپروری دانش­آموزان دبیرستانی شهر دوشنبه تاجیکستان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانش­آموزان پایه متوسطه در نیم­سال تحصیلی اول 1391-1390 در شهر دوشنبه به تعداد 10000 نفر بود که از میان آن­ها 300 نفر از 6 دبیرستان که شرایط ورود به پژوهش را دارا بودند به روش نمونه­برداری چندمرحله­ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه سبک­های فرزندپروری بامریند (۱۹۹۱) و پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر، مادوکس، مرکاندانت، پرینتس- دان، جاکوبز و همکاران (۱۹۸۲) و معدل­های دانش آموزان بود. برای تحلیل داده­ها از روش تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید. نتایج نشان دادسبک فرزندپروری دموکرات (۵۰۸/0=β، 001/0=P)، سبک فرزندپروری دیکتاتورمآبانه (۱۳۲/۰-=β، 0۱۶/0=P) و سبک فرزندپروری سهل­گیرانه (۱۳۵/۰-=β، 001/0=P) پیشرفت تحصیلی را پیش­بینی می­کنند. سبک فرزندپروری دموکرات (۴۰۵/0=β، 001/0=P)، سبک فرزندپروری دیکتاتورمآبانه (۳۲۱/۰-=β، 0۰۱/0=P) و سبک فرزندپروری سهل­گیرانه (۱۱۳/۰-=β، 001/0=P) خودکارآمدی را پیش­بینی می­کنند. با توجه به نتایج به­دست آمده، تدوین برنامه­های آموزشی مؤثر و ارائه روش­های مشاوره به خانواده جهت استفاده از بهترین سبک فرزندپروری به منظور افزایش پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی در بین خانواده­ها پیشنهاد می­گردد.